Tsjechische automerken Aero, Velox en Wikov

Aan het begin van de twintigste eeuw ontstonden in Praag en omgeving verschillende autofabrieken. De meeste van deze fabriekjes waren slechts kort in bedrijf. Veelal waren het familiebedrijfjes die erg afhankelijk waren van de oprichter. Een uitzondering hierop vormt misschien Aero. Dit bedrijf hield het tot na de Tweede Wereldoorlog vol. Velox produceerde slechts enkele jaren auto's. Wikov bestond veel langer. Dit bedrijfje bouwde aan het begin van de twintigste eeuw personenauto's, maar schakelde in de crisisjaren over op vrachtauto's.

Aero

In een buitenwijk van Praag was vroeger het bedrijf Aero gevestigd. Zoals deze naam al aangeeft produceerde deze firma sportvliegtuigen. Weinigen weten, dat Aero vanaf 1928 ook auto's maakte. De carrosserieën van de open Aero's werden vervaardigd door de Tsjechische firma Sodomka.
Aero was gespecialiseerd in kleine sportwagens. De Aero 10 werd aangedreven door een eencilinder-tweetaktmotor met een inhoud van 499 cc. De motor had een vermogen van 10 pk en dreef de voorwielen aan.
De opvolger van de Aero 10 was de Aero 18. Deze tweezitter uit 1931 was voorzien van twee cilinders met een cilinderinhoud van 622 cc en een vermogen van 18 pk. In 1934 werden meer dan 2.500 exemplaren gebouwd van de Aero 18.
In de jaren dertig werden bij Aero ook nog de Aero 20, de Aero 30 en de Aero 50 gebouwd. Hiervan was de Aero 30 het succesvolste model. De kleine auto was in verschillende typen leverbaar: cabriolet, roadster en limousine. De Aero 30 bood plaats aan vier personen. De roadster met de uitgesneden deurtjes zag er zeer sportief uit.
Het gietijzeren motorblok was voorzien van een aluminium cilinderkop. Hierdoor werd de koeling aanzienlijk verbeterd. De bodem van de Aero 30 was volkomen plat en het chassis was opgebouwd uit vierkante pijpen.
In 1936 werd de Aero 50 gepresenteerd. Deze sportwagen had een viercilindermotor, die was opgebouwd uit twee tweecilinderblokken met een inhoud van 1997 cc. De tweetakter leverde 45 pk en kon een topsnelheid van 130 km/uur behalen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden bij Aero nog twee prototypen gebouwd. De Pony en de Record konden echter niet in productie genomen worden, omdat de fabriek op last van de regering alleen nog vliegtuigen mocht bouwen.
Na de oorlog werd in Nederland de Aero-Minor op de markt gebracht. Deze auto was echter niet in de Aerofabriek in Praag geproduceerd.

Velox

De kleine Praagse autofabriek Prager Automobilfabrik Velox GmbH produceerde tussen 1906 en 1910 kleine personenwagens. Het bedrijf was gespecialiseerd in één model, dat in Moskou als taxi werd gebruikt.
De Velox werd aangedreven door een eencilindermotor met een inhoud van 1020 cc, die onder de achterbank was aangebracht. De versnellingsbak van de Velox had vier mogelijkheden: drie vooruit en een achteruit. De handrem werkte slechts op een van de achterwielen. De topsnelheid van de Velox bedroeg 45 km per uur.
Deze auto moet niet verward worden met de Velox van Vauxhall.

Wikov

Tussen 1926 en 1937 werden in het Tsjechische stadje Prostejov, ten noordoosten van Brno, personen- en sportwagens gebouwd. Deze auto's werden aan de man gebracht onder de merknaam Wikov. Wikov was een samenvoeging van de eigenaren van de autofabriek, Wichterle en Kovarik.
Wikov had in Tsjechië al een naam opgebouwd met haar landbouwmachines, maar waagde zich zoals veel fabrieken uit de begintijd van de auto ook op het gebied van de autofabricage. De Tsjechische technici hadden hun buitenlandse concurrenten wel goed bestudeerd, want in veel opzichten leken hun eerste automodellen veel op die van het Italiaanse automerk Ansaldo. Vooral de motor vertoonde veel overeenkomsten.
Een van de auto's van Wikov, model 28, werd aangedreven door een 1480 cc viercilinder. Deze motor leverde 28 pk, had een aluminium motorblok en een cilinderkop met een bovenliggende nokkenas. In 1931 werd de cilinder opgeboord tot 1740 en in 1933 werd het vermogen verder vergroot tot 1940 cc. De auto's, die met deze motoren werden uitgerust kwamen op de markt als Model 35 en Model 40. Reeds in 1930 voorzag Wikov alle modellen van hydraulische remmen.
De Wikov-fabriek had een eigen raceteam, maar was daar niet erg succesvol mee. Pas in 1931 eindigde een Wikov op de zesde plaats in de klasse tot 1,5 liter. Twee jaar later won een Wikov een wegrace tussen Praag en Pressburg met een gemiddelde snelheid van 92 km per uur.
Tijdens de crisisjaren trachtte Wikov te overleven met enkele goedkope modellen. Een voorbeeld hiervan is de Wikov Baby, die een achterin geplaatste motor had. De wielen waren onafhankelijk geveerd en het chasis, bestaande uit een centrale buis, werd ontworpen door Hans Ledwinka. Van deze innovatieve auto werden echter slechts acht exemplaren verkocht. Toen ook een grotere auto flopte, besloten de eigenaren zich te richten op de bouw van vrachtwagens.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie Autogeschiedenis

Automerken
Essex en Terraplane
Stellite, Dalgleish-Gullane en BSA
Egg, Tempo en Felber
Geschiedenis automerk BMW
Stoewer en Slaby-Beringer
Unic en Gladiator