Willem Joseph van Ghent (1626-1672)

Graftombe in Domkerk

Tijdens de Derde Engelse Oorlog voerde vice-admiraal baron Willem Joseph van Ghent met vijftien schepen slag tegen de Engelsen. In de Slag bij Solebay vormde hij met zijn schip de Dolphijn de voorhoede. Bij de aanval op het vlaggenschip van de Fransen en Britten, Royal James, werd Willem van Ghent op 7 juni 1672 dodelijk getroffen. Michiel Kindt was getuige en schreef in zijn logboek dat Van Ghent 'hartstikke dood voorover'' viel. Zijn lichaam werd gebalsemd en mee naar Nederland genomen. Willem van Ghent had aangegeven in Utrecht te willen worden begraven, maar dat kon niet omdat de stad op dat moment door de Fransen was bezet. Van Ghent kreeg een voorlopig graf in Arnhem en werd enkele jaren later, waarschijnlijk eind 1680, herbegraven in de Domkerk in Utrecht.
Zoals u op de foto ziet werd tijd en moeite gestoken in de graftombe in de Domkerk. Het liggende beeld om de tombe werd in 1676 vervaardigd door de beeldhouwer Rombout Verhulst. Het monument voor deze Nederlandse zeeheld was oorspronkelijk bedoeld voor de westkant van de kerk, maar vanwege de storm in 1674, waarbij de kerk gedeeltelijk instortte, werd de graftombe op het hoogkoor geplaatst.

Leger en marine

Willem Joseph baron van Ghent (ook wel geschreven als Gent, Gendt of Ghendt) tot Drakenburgh werd in mei 1626 geboren. Volgens sommige bronnen zag hij het licht op het Slot Gendt in de Betuwe; andere bronnen geven Vianen als geboorteplaats aan. Nadat Van Ghent enkele jaren als kapitein in het leger van de graaf van Hoorne had gediend, voerde hij in 1659 onder commando van admiraal Michiel de Ruyter een landing uit op het eiland Funen tijdens de Vierde Noordse Oorlog tegen de Zweden. De belangstelling voor de marine was hiermee gewekt.
Van Johan de Witt kreeg Willem van Ghent de opdracht tot het vormen van het Regiment de Marine, het onderdeel dat later bekend zou worden als het Korps Mariniers. Van Ghent werd de eerste commandant van dit regiment, dat na een gewonnen zeeslag verrassingsaanvallen moest uitvoeren op Engelse bodem. Willem van Ghent werd in 1666 bevorderd tot luitenant-admiraal. Hij speelde een jaar later een belangrijke rol bij de Tocht naar Chatham en streed in 1670 succesvol tegen de Barbarijnse zeerovers.
In 1671 was Willem van Ghent betrokken bij het incident waarbij een Staatse vloot de vlag niet streek voor een Engels jacht. Dit uitgelokte incident waarbij Van Ghent weigerde de vlag te strijken voor een niet-oorlogsschip, vormde voor Karel II een mooi aanleiding voor de Derde Engelse Oorlog.

Derde Engelse Oorlog

Johan de Witt trachtte de vrede met Engeland te handhaven. Frankrijk vormde de nieuwe bedreiging. De Witt sloot daarom in 1668 een verbond met Engeland en Zweden. Dit verbond bleek echter van weinig betekenis. In juni 1670 sloten de Engelse koning Karel II en de Franse koning Lodewijk XIV het geheime Verdrag van Dover. In het 'Rampjaar' 1672 verklaarde Engeland de oorlog aan de Republiek. In april volgden Frankrijk en de bisdommen Munster en Keulen. Het leger van de Republiek trok zich terug achter de Hollandse Waterlinie en het Frans-Duitse bezettingsleger drong tot Utrecht door.
De woede van het volk keerde zich tegen Johan de Witt. Hij werd samen met zijn broer Cornelis op gruwelijke wijze om het leven gebracht bij de Gevangenpoort in Den Haag. Stadhouder Willem III zou op de achtergrond aanwijzingen hebben gegeven. Hij maakte in ieder geval gebruik van het tumult in het Rampjaar 1672 door een greep naar de macht. Onder zijn leiding werden de Fransen verdreven en zo redde hij de Republiek van de ondergang. In 1674 werd met Engeland de vrede getekend in Westminster. Vier jaar later kwam er ook een einde aan de oorlog met Frankrijk.

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Biografie
Johan de Witt
Witte de With
Maarten Harpertszoon Tromp

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur