Steenzetter Afsluitdijk

Technisch hoogstandje

De bouw van de Afsluitdijk, de dertig kilometer lange verbinding tussen Noord-Holland en Friesland, was een technisch hoogstandje. De bouw in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw vond met bescheiden middelen plaats. Op oude foto's zien we hoe met kranen het gat werd gedicht. Op deze plaats, het Sluitgat, staan enkele monumenten die herinneren aan deze geschiedenis. Ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de sluiting van de Afsluitdijk werd hier op het talud een beeld geplaatst van beeldhouwster Ineke van Dijk (Gouda, 1940). Het beeld was een geschenk van de Nederlandse Vereniging Kust en Oeverwerken.

Bouw Afsluitdijk

Naar huidige maatstaven werd de bouw van de Afsluitdijk met beperkte technische middelen uitgevoerd. De mannen die aan dit bouwwerk werkten moesten zwaar werk verrichten. Het tillen en plaatsen van basaltblokken door steenzetters staat in onze tijd op gespannen voet met hetgeen de wetgever heeft vastgelegd in de arbeidsomstandighedenwet. Ineke van Dijk maakt goed invoelbaar hoe zwaar dit werk was: kromgebogen staat de steenzetter voorover, terwijl zijn stevige handen een basaltblok, waarmee de helling van de Afsluitdijk werd bekleed, vastpakt.
De bouw van de afsluitdijk was niet enkel handarbeid. Er werden allerlei hulpmiddelen ingezet: baggermolens, profielzuigers, perszuigers, kranen, bunkerschepen, dekschuiten, klepbakken, sleepboten, enzovoort, enzovoort.

IJsselmeer

Vijf jaar na het begin van het werk, werd op 28 mei 1932 het laatste gat in de Afsluitdijk gesloten. Toen de dijk dicht was klonk een twee minuten durend concert van scheepsfluiten over het water. De Zuiderzee was gesplitst in de Waddenzee en het IJsselmeer. Het waterpeil op het IJsselmeer zou niet meer onderhevig zijn aan eb en vloed.
Het peil wordt met een sluizensysteem beheerd. Het peil varieert nu van twintig centimeter beneden NAP in de zomermaanden tot veertig centimeter beneden NAP in de winter.
Voor de vissers in de havenplaatsen aan het IJsselmeer veranderde er veel. Het zout verdween uit het water in het IJsselmeer: het water werd zoet. Het leven en het werken voor veel vissers veranderde. Visserslatijn maakte in de kleine vissersplaatsen aan het IJsselmeer plaats voor romantiek. Sommigen vonden werk in de toeristenindustrie.

Steenzetters

De beelden bij het Sluitgat hebben een romantisch karakter: het werk aan de Afsluitdijk wordt verbeeld met menselijke figuren. In deze visie is geen plaats voor machines. Ook voor tekenaars, wiskundigen, kraanmachinisten, sleepbootkapiteins en bestuurders is geen plaats bij het monument op de Afsluitdijk. Sinds mei 2007 kijkt op deze plek de door Mari Andriessen gevormde Cornelis Lely neer op de steenzetter van Ineke van Dijk. Op het bronzen reliëf van Hildo Krop staan zijn collega steenzetters. Vier steenzetters symboliseren de krachttoer van de aanleg van de Afsluitdijk.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: reis verder door Friesland

Snelweg Afsluitdijk
Standbeeld Cornelis Lely op de Afsluitdijk
Waterpoort in Sneek
Stadhuis Sneek
Martinikerk in Sneek
Kornwerderzand
Zuiderzeeplan