Museum voor Moderne Kunst Arnhem

Van sociëteit tot museum

Hoog boven de Rijn, op de oude stuwwal aan de rand van Arnhem, lag ooit de Theetuin van Reh. Architect Cornelis Outshoorn (1812-1875) bouwde in 1873 op deze unieke plek een herensociëteit voor gerepatrieerde suikerplanters uit Nederlands-Indië. De sociëteit was geen lang leven beschoren. Het ledental liep snel terug. De schulden konden niet meer terugbetaald worden. In 1912 besloot het bestuur tot liquidatie. De gemeente Arnhem kocht het pand om speculatieplannen te voorkomen. Ook zal hebben meegespeeld dat de gemeente al jaren zocht naar een geschikte locatie voor de kunst- en kunstnijverheidscollectie van Alexander Verhuell.
Na de Eerste Wereldoorlog werd in de voormalige sociëteit het Gemeentemuseum van Arnhem ondergebracht.

Museumgeschiedenis

Alexander Verhuell (1822-1897) studeerde rechten in Leiden. Hij promoveerde in 1848, waarna hij in Arnhem ging wonen. Als tekenaar maakte hij naam met een aantal bundels en humoristische schetsen. Hij illustreerde onder meer het humoristische werk van Johannes Kneppelhout (1814-1885) die publiceerde onder de naam Klikspaan. Verhuell vermaakte zijn hele bezit aan de gemeente Arnhem. Het ging hierbij niet alleen om zijn huis en inboedel maar ook om een zeer interessante collectie schilderijen, tekeningen en prenten en kunstnijverheid. Deze collectie vormde de basis voor het gemeentemuseum in Arnhem.
Deze collectie werd, samen met de historische objecten die de gemeente al bezat, in de loop der jaren verder uitgebouwd. Onder directie van De Lorm werd in de jaren vijftig veel werk van magisch realisten aangekocht en werd het verzamelgebied uitgebreid met sieraden, glas en keramiek.
In de jaren negentig besloot men tot opsplitsing van de collectie. Een deel van de collectie (archeologie, historie, topografische werken en kunstnijverheid), verhuisde in 1996 naar het Historisch Museum, gevestigd in een prachtig 18e-eeuws koopmanshuis in het centrum van Arnhem. Het museum aan de Utrechtseweg kreeg een naam die beter aansloot bij de resterende kunstcollectie en de doelstelling van het museumbestuur: Museum voor Moderne Kunst.

Pierre Janssen

De meest kleurrijke en populaire museumdirecteur in Arnhem was ongetwijfeld Pierre Janssen (1926-2007). Tijdens zijn hele leven probeerde Pierre Janssen om kunst en cultuur voor een breed publiek toegankelijk te maken. Voor de AVRO presenteerde hij van 1959 tot 1972 het programma 'Kunstgrepen'. Dit was het eerste kunstprogramma op de Nederlandse televisie. Hij kreeg hiervoor in 1961, samen met regisseur Leen Timp, de allereerste Zilveren Nipkow-schijf. Pierre Janssen maakte in totaal honderd afleveringen. De serie had een blijvend effect: zijn spraakmakende optreden werd de norm voor al zijn navolgers.
Pierre Janssen werd in 1926 geboren in Arnhem. Hij begon zijn loopbaan als journalist bij het dagblad Het Vrije Volk. Later was hij kunstredacteur bij het Parool. In de jaren vijftig kreeg Janssen een aanstelling als conservator van het Stedelijk Museum in Schiedam. In 1965 werd hij directeur van de Academie voor beeldende Kunsten in Rotterdam. Vier jaar later, in 1969, werd Pierre Janssen aangesteld als directeur van het Gemeentemuseum in Arnhem. Deze functie vervulde hij tot zijn vervroegde pensioen in 1982.
In het museum in Arnhem was hij opvallend aanwezig. Regelmatig zag je hem door het museum lopen en bezoekers groeten. Het was alsof Pierre Janssen wilde controleren of de tentoonstelling wel aansloeg en of je het begreep. Janssen vond dat het museum vooral een museum voor de mens moest zijn. Nog jarenlang na zijn vertrek ontving het museum bedankbriefjes van tevreden museumbezoekers.
Als museumdirecteur zette Pierre Janssen het beleid van zijn voorgangers in het Gemeentemuseum in Arnhem voort. Het zwaartepunt van de collectie was het Hollandse realisme, met soms surrealistische trekken, van kunstenaars als Dick Ket, Pyke Koch, Wim Schumacher en Carel Willink.

Moderne aanbouw

In de loop der jaren is er een hoop veranderd aan het gebouw. De twee grootste vernieuwingen waren de toevoeging in 1956 van de Rijnvleugel, gebouwd door F. Eschauzier, de nieuwe entree aan de oostvleugel naar een ontwerp van gemeentearchitect C. Pet en de moderne aanbouw van Hubert Jan Henket. In de vleugel van Henket kwam een vergroot museumcafé. De entree en de winkel werden teruggebracht naar een centrale plek in het gebouw en in de voormalige bibliotheek kwam een auditorium.
Het Museum voor Moderne Kunst is gevestigd op de Utrechtseweg 87.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: reis verder door Arnhem

Gemeente Arnhem
Arnhem A/Z
Bronbeek, Museum
Historisch Museum Arnhem
Witte Watermolen
Musis Sacrum
Openluchtmuseum