Witte Watermolen

Watermolen aan de Jansbeek

Vanaf de Veluwe lopen vele beekjes naar lager gelegen gebieden bij de rivieren de Rijn en de IJssel. De Jansbeek stroomt vanuit het noorden naar het centrum van Arnhem. Net voor de oorspronkelijke stadswallen ligt het prachtige stadspark Sonsbeek. Daar, parallel aan de Zijpendaalseweg, ligt de Jansbeek. Aan deze Jansbeek staat de Witte Watermolen.

Sonsbeek

Het stadspark Sonsbeek is een van de bekendste parken van Nederland. Het park vormt een geheel met de naburige landgoederen Gulden Bodem en Zijpendaal. Als u in de buurt bent moet u zeker eens een kijkje gaan nemen in Huis Sonsbeek en kasteel Zypendaal. Deze gebouwen geven een perfecte indruk hoe het leven vroeger, ver buiten de stad was. De heren met het geld genoten hier in het zomerseizoen van rust in een landelijke omgeving. Hoewel Sonsbeek tegenwoordig aan drie zijden wordt omzoomd door stadsbebouwing, is het nog steeds een oase van rust.

Watermolen in park Sonsbeek

Aan de Zijpendaalseweg vindt u twee publiekstrekkers: het Nederlands Watermuseum en de Witte Watermolen. De Witte Watermolen staat aan de beek die, zoals gezegd, helder water aanvoert uit de bodem van de Veluwe. De Jansbeek bood in vroeger dagen plaats aan zeker zeven watermolens. Alleen de Witte Watermolen, een bovenslagmolen uit 1470, naast het bezoekerscentrum bestaat en functioneert nog. In de jaren vijftig en tachtig van de vorige eeuw is de watermolen grondig gerestaureerd.

Industrieel erfgoed

De watermolens aan de Jansbeek in Arnhem vormden met elkaar een klein industriegebied. De molens maalden graan, fabriceerden papier, sloegen olie en maalden eikenschors voor de leerindustrie. De Witte Watermolen was de vijfde molen aan de beek, gerekend vanaf de plek waar deze ontspringt. Hierdoor kreeg de molenaar van de Witte Watermolen nog al eens te weinig water, waardoor hij zijn werkzaamheden moest staken.
Kenners herkennen verschillende typen: de watermolen in Arnhem is een zogenaamde bovenslagmolen. Een bovenslagmolen is een watermolen met een bovenslagrad. Dat betekent dat het waterrad zich in beweging zet, doordat het water er van boven op valt. Door het gewicht van het water gaat het rad draaien en daarmee een stelsel van houten tandwielen. Deze wielen zetten de maalstenen van de Witte Watermolen in werking.

Bezoekerscentrum

De Witte Watermolen kon dankzij enkele ingrijpende restauraties tot de huidige dag haar werk blijven doen. In het bezoekerscentrum bij de watermolen komt u veel te weten over het hoe en waarom van watermolens en de Witte Watermolen in het bijzonder. Dit bezoekerscentrum is sinds 1983 gevestigd in de naastgelegen schuur. Hier kunt u ook het in de Witte Watermolen gemalen koren kopen.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: reis verder door Arnhem

Gemeente Arnhem
Arnhem A/Z
Zypendaal
Huis Sonsbeek
Ark van Noach
Bothaplein
Museum voor Moderne Kunst Arnhem
Museum in Gelderland