Waalbrug bij Nijmegen

Vaste oeververbinding over rivier de Waal

Op 16 juni 1936 opende koningin Wilhelmina om drie uur in de middag de brug over de Waal bij Nijmegen. Aan de bouw van de Waalbrug was dertig jaar voorbereiding vooraf gegaan. In 1905 werd na een bijeenkomst van de Nijmeegse Handelsvereniging in de foyer van de stadsschouwburg een commissie opgericht, waarin het raadslid Cornelis Adriaan Peter Ivens (1871-1941), de initiator van de brugdiscussie, de voornaamste spil werd. In januari 1906 boog het stadsbestuur zich over het plan. De gemeente Nijmegen legde het plan voor een vaste oeververbinding over de Waal voor aan de regering. Minister Kraus van Waterstaat antwoordde dat de bestaande spoorbrug verbreed kon worden voor het overige verkeer. Hiermee konden Ivens en de gemeente niet akkoord gaan. Zij wilden het spoor en het verkeer gescheiden houden. De Waalbrug zou ten oosten van het centrum moeten komen. In dit voorstel kon de minister van Waterstaat zich eind 1908 ook vinden.

Eerste plannen

Er volgden nog jaren van discussie. Sommigen waren bang dat het verdwijnen van de gierpont tot economische schade zou leiden voor de benedenstad, maar het gemeentebestuur was vastbesloten om de Waalbrug ten oosten van de Belvedere te bouwen. Het voornemen van Nijmegen werd in 1912 gedeeld door de Commissie Waaloverbrugging, waarin burgemeester Mathon als voorzitter en de heren J.K. Kempees, C.A.P. Ivens en de jonkheer V.M. van Rijckevorsel van Kessel zitting hadden. In juni 1912 bracht de commissie haar rapport uit. Naast de ligging van de brug gaf het rapport ook inzicht in de kosten. De gemeente Nijmegen moest 1.900.000 gulden betalen. De minister van Waterstaat zegde een subsidie van 700.000 gulden toe en de bereidheid tot het betalen van eventuele meerkosten. De brug zou dus 2.600.000 gulden gaan kosten.

Impasse

Nu het plan en het geld er waren ontstond een nog grotere beroering in Nijmegen. De bouw van de brug in het oosten van de stad zou desastreus zijn voor het Nijmeegse zakenleven. De bouw van de Waalbrug raakte hierdoor in een impasse. Pas in 1922 plaatste de woordvoerder van de S.D.A.P., het raadslid Corduwener, de brug weer op de agenda. De noodzaak voor een Waalburg was urgent geworden. De Nijmeegse veerpont voldeed niet meer aan de eisen van het moderne verkeer. Dit werd in Nijmegen gevoeld en onderschreven door Gedeputeerde Staten. In 1923 zette de minister van Waterstaat het gemeentebestuur van Nijmegen in de Eerste Kamer voor schut. Volgens de minister moesten bij Nijmegen en Arnhem vaste bruggen gebouwd worden, maar door gebrek aan medewerking van de zijde van de gemeente Nijmegen waren de plannen op dood spoor geraakt.

Bouw en herbouw

De Waalbrug werd ontworpen door W.J.H. Harmsen en G. Schoorl. In oktober 1931 ging de eerste spade bij de Belvedere de grond in. In juni 1936 kon het verkeer voor het eerst gebruik maken van de Waalburg. Op het moment van opening was deze Waalbrug de grootste boogspanning van Europa. Vier jaar later, op 10 mei 1940, blies de Nederlandse genie de Waalbrug op om de Duitse invasie te hinderen. Onder Duits bevel werd de Waalbrug herbouwd. In 1944 bleef de brug op wonderbaarlijke wijze overeind. Toch kon het geallieerde leger niet verder doorstoten, want de Engelsen en Polen slaagden niet in hun opzet om de Rijnbrug bij Arnhem te veroveren.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: reis verder door Nijmegen

Nijmegen
Begraafplaats Jonkerbosch
Eendracht maakt macht
Joris Ivensplein
Kronenburgerpark
Bombardement Nijmegen februari 1944