Geschiedenis

Zoek een onderwerp in Geschiedenis

A B C D E F G H I J K L M
N O P QR S T U V W XYZ

Limes, de Romeinse grens

Een poging van de Romeinen om de Germanen, die later Franken werden genoemd, te verslaan mislukte. De Romeinen trokken zich terug achter de rivier de Rijn. Hierdoor liep de Romeinse limes, de versterkte Romeinse grens, halverwege ons land.
Limes, de Romeinse grens

Beurskrach met gevolgen

In de jaren dertig werd Nederland getroffen door de ernstigste economische crisis van de twintigste eeuw. In 1929 stortte de beurs van Wall Street in. Deze beurskrach sleurde de hele wereldeconomie mee. In de eerste jaren van de jaren dertig steeg de werkeloosheid ook in Nederland in een ongekend tempo. In 1936 waren 480.000 mensen werkloos.
Beurskrach en jaren dertig

Jaren dertig: Economische crisis

De Nederlandse economie was nauw met de wereldeconomie verbonden. Hierdoor kon Nederland zich niet onttrekken aan de depressie. Door de prijsverlaging van de industriële goederen daalden ook de prijzen van agrarische producten.
Jaren dertig: Economische crisis

Jaren dertig: Plan van Arbeid

Uitbarstingen van geweld in Amsterdam, Rotterdam en andere plaatsen vormden een uitzondering tijdens de crisis in de jaren dertig. Er heerste een ongekende politieke rust.
Jaren dertig: Plan van Arbeid

Eerste bewoners van Nederland

We weten niet precies wanneer de eerste mensen zich in onze streken ophielden. Nederland zag er toen heel anders uit. Deze eerste bewoners waren jagers en verzamelaars. Ze joegen op het wild, visten en verzamelden de vruchten en de andere voortbrengselen die de natuur hen aanbood. Men woonde op plaatsen waar wilde grassen met voedzame zaden groeiden.
Eerste bewoners van Nederland

Steden in de middeleeuwen

Steden werden steeds belangrijker in de middeleeuwen. Dit kwam door de explosieve toename van de internationale handel. Vooral steden bij de monding van een rivier of op een kruispunt van belangrijke handelsroutes profiteerden van deze ontwikkeling.
Steden in de middeleeuwen

Marshallplan

Na de Tweede Wereldoorlog waren veel fabrieken in Europa beschadigd. De economische schade was enorm. De Amerikanen schoten te hulp. Op initiatief van George C. Marshall, de minister van Buitenlandse Zaken, kwamen de Verenigde Staten met een omvangrijk hulpplan. In Nederland noemen we dit plan naar de initiatiefnemer: Marshallplan. In de Verenigde Staten van Amerika is de officiële naam van het Marshallplan 'European Recovery Program', dat wordt afgekort als ERP.
Marshallplan

Smeekschrift en begin Tachtigjarige Oorlog

In 1565 kwamen enkele edelen, waaronder de prins van Oranje, Hendrik van Brederode, Egmont en de broers Jan en Filips van Marnix in een kasteel in Vianen bij elkaar om de ontstane situatie te bespreken. De edelen stelden een Smeekschrift op, waarin verzachting van de inquisitie gevraagd werd.
Smeekschrift en begin Tachtigjarige Oorlog

Grondwet 1848

In 1848 werden in een groot aantal Europese landen vorsten aan de kant geschoven. Koning Willem II ontving een brief van zijn dochter Sophie, die in Weimar getuige was van woedende volksmassa's en onlusten. Willem II besloot tot snel ingrijpen. Hij verzocht Johan Rudolf Thorbecke een nieuwe grondwet te schrijven, waarin de macht van de koning aan banden werd gelegd. Voortaan waren de ministers verantwoordelijk voor het doen en laten van de leden van het Huis van Oranje. De Staten Generaal ging het centrum van de macht vormen.
Grondwet 1848

Bankieren in de Gouden Eeuw

Met de toenemende handel in de zestiende eeuw kwam er ook behoefte aan financiering. Hierdoor ontstond aan het einde van de zestiende eeuw ook een bloeiend bankbedrijf. De bankiers maakten door de grote voorspoed in de Gouden Eeuw mooie rendementen.
Bankieren in de Gouden Eeuw

Henry Hudson

Niet alleen de Engelsen en de Spanjaarden hadden interesse in het werelddeel Amerika. De aanspraken die Nederland maakte op de kustgebieden op de westkust van het gebied dat tegenwoordig de Verenigde Staten van Amerika vormt, kwamen voort uit een reis van een Engelsman, de zeevaarder Henry Hudson.
Henry Hudson en de VOC

Jacobieten

De laatste poging tot opstand van de Jacobieten werd in 1715 georganiseerd door de Elfde Earl van Mar. Na de dood van Anna in 1714 koos het Engelse parlement als opvolger de uit het Huis van Hannover afkomstige George I.
Laatste opstand Jacobieten

Lodewijk Napoleon

Lodewijk Napoleon zwaaide slechts enkele jaren met zijn scepter over Nederland. In zijn tijd en ook achteraf in bepaalde kringen kreeg Lodewijk nooit de erkenning die hij verdiende. In een korte tijd bracht hij veel veranderingen tot stand.
De invloed van Lodewijk Napoleon

Zuidpool

De poolgebieden waren de laatste grote onverkende gebieden van de wereld. De verhalen van de poolreizigers getuigen van vastberadenheid, maar ook van ontberingen en dood. De ontdekkingsreizigers moesten op Antarctica veel trotseren om tot de laatste onverkende gebieden van de wereld door te dringen.
Zuidpool

Redding op zee

De snelle reddingsboten aan de kust zijn tegenwoordig niet meer weg te denken. Elk jaar worden honderden mensen gered door de inzet van de vrijwilligers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Wie deze vrijwilligers aan het werk heeft gezien zal zijn geïmponeerd door hun vaardigheden en het materiaal waarmee zij de schipbreukelingen redden.
Redding op zee

Einde koloniale tijd in de Oost

Nederlands-Indië werd door Nederland vanaf de tijd van de Verenigde Oostindische Compagnie bestuurd. In 1942 werden de eilanden van de archipel bezet door Japanse troepen. De Nederlandse bevolking werden geïnterneerd. Op 27 december 1949 droeg Nederland de soevereiniteit van Nederlands-Indië over.
Nederlands-Indië: einde van een kolonie

Nova Zembla

De overwintering van Willem Barentsz met zijn bemanning in het Behouden Huis op Nova Zembla behoort tot de beroemdste verhalen uit de Nederlandse geschiedenis. De zeelieden waren in 1596 met een zeilschip uit Amsterdam vertrokken voor hun zoektocht naar de noordelijke doorvaart naar Azië.
Nova Zembla

Geschiedenis van de Gaper

De gaper is een uithangbord uit vroeger tijden. Elke beroepsgroep had een eigen beeldteken, waaruit de bevolking, die nog niet kon lezen en schrijven, kon opmaken wat daar te halen was. De Gaper is doorgaans een houten beeld met gapende mond en vaak met uitgestoken tong. Dit beeld werd door winkels van drogisten als uithangteken op hun gevel geplaatst.
Gaper

Slavenhandel van de WIC

De West-Indische Compagnie (1621-1791) was de tegenhanger van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Terwijl de VOC zich richtte op de handel met Azië kreeg de WIC het alleenrecht voor de handel tussen Afrika en Amerika. Net als bij de VOC werden aandelen uitgegeven en werkten de belangrijkste handelscentra in Nederland, van Zeeland tot Friesland, samen in de West-Indische Compagnie.
Slavenhandel van de WIC

Generaal Van Heutsz in Bronbeek

In het park van Bronbeek in Arnhem staat ter rechter zijde van de hoofdingang aan de Velperweg en goed zichtbaar vanaf de openbare weg, een beeld van generaal J.B. van Heutsz (1852-1924). Zijn robuuste verschijning wordt geflankeerd door twee kanonslopen. Voor hem een bloemenperk, waarin de bewoners met verwisselbare bloembakken dagelijks de datum aanpassen.
Generaal Van Heutsz in Bronbeek

Geschiedenis Overzicht

Biografieën
Vrouwen
Dossier Geschiedenis
Episoden
19e Eeuw
20e Eeuw
Gouden Eeuw
Nederlands-Indië
Strijd tegen water
Tachtigjarige Oorlog
VOC

Selectie geschiedenis

Afsluitdijk
Arnhem, Geschiedenis
Deltaplan
Door de geluidsbarrière
Februaristaking
Opkomst van het feminisme
Fenians
Stonehenge
Velp (Gemeente Rheden)

Nederlandse rituelen

Eens zal een krant verschijnen die je niet meer kunt lezen en waarin het nieuws van de dag staat, waarvan je geen getuige meer was. Het is geen aanlokkelijk beeld en de enige zekerheid die het leven biedt stoppen we daarom graag weg. Dit 'wegstoppen' gebeurt zelfs tijdens en direct na het sterfproces. Hoe geef je vorm aan het afscheid van een stervende?
Nederlandse rituelen

Adela en Balderik

Adela en haar tweede echtgenoot Balderik zijn voor het rivierengebied in Nederland vroege historische personen. Ze zijn vooral bekend in negatieve zin door de levensbeschrijving van de abt Konrad von Abdinghoff (1142-1173), die het leven beschreef van Bisschop Meinwerk van Paderborn.
Adela en Balderik

Herinneringen van Fritz Schuster

Fritz Schuster werd geboren in Münster en studeerde aan de bosbouwacademie in Eberswalde en was later als Oberförster - de Duitse term voor bosbouwkundig ambtenaar - werkzaam in Zembowitz, Ruda, Bromberg, Schneidemühl en Osnabrück. Deze plaatsen veranderden later van naam door de politieke veranderingen, want deze plaatsen lagen in Pruisen, het gebied dat na de Eerste Wereldoorlog aan de staat Polen werd toegewezen. Deze politieke omwenteling werd door Fritz Schuster niet begrepen.
Herinneringen van Fritz Schuster

Nederland in oorlog

In de Eerste Wereldoorlog was Nederland neutraal gebleven. Ondanks een volgehouden neutrale politiek kon de Nederlandse regering ons land niet buiten de Tweede Wereldoorlog houden. Op 10 mei 1940 trokken de Duitse troepen Nederland binnen. Koningin Wilhelmina en de regering vluchtten naar Londen, van waaruit zij leiding dachten te kunnen geven aan het verzet tegen de Duitse bezetting.
Nederland in oorlog, 1940

Vereniging Nederland en België

Tot 1795, toen Napoleon de Zuidelijke Nederlanden bezette en deze provincies als Franse departementen aan Frankrijk toevoegde, werd het gebied dat wij nu als België kennen bestuurd door de Habsburgers uit Oostenrijk. In juni 1814 werd besloten dit gebied toe te voegen aan Nederland. Hierdoor zou aan de noordgrens van Frankrijk een sterke staat ontstaan, die de aspiraties van Frankrijk om de grens in noordelijke richting op te schuiven zou temperen.
Vereniging Nederland en België

Houten Stonehenge

Duitse archeologen hebben bij Maagdenburg in Saksen Anhalt een houten Stonehenge gevonden. Het is volgens de onderzoekers een astronomische observatiepost uit de prehistorie. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat ook in Duitsland in de prehistorische tijd al veel begrip bestond van de bewegingen van de hemellichamen.
Houten Stonehenge
Eerder in Dossier Geschiedenis

Licht in de duisternis

Voor de moderne mens is het heel gewoon om door verlichte straten te fietsen, maar in vroeger tijden trad na zonsondergang echt de duisternis in. Als door dikke bewolking ook het schijnsel van de maan niet doordrong op aarde, kon je geen hand voor ogen zien.
Licht in de duisternis

Consultatiebureau

In het Openluchtmuseum in Arnhem treft u niet alleen plaggenhutten en molens aan. Het museum heeft met name in de laatste jaren haar visie verbreed en meer aandacht geschonken aan recentere ontwikkelingen. Zo werden onlangs een loods van vervoersbedrijf Van Gent en Loos en een vakantiewoning van Rietveld aan de collectie toegevoegd. Het Groene-Kruisgebouw staat al wat langer op het museumterrein in de bossen bij Arnhem.
Consultatiebureau

Grote Oorlog

In het Tate Museum in Londen zag ik enkele jaren geleden een tentoonstelling met foto's van aan flarden geschoten gezichten van soldaten die de Eerste Wereldoorlog overleefden. Niets anders dan gruwelijk verminkte gezichten van gelaten in de camera kijkende slachtoffers konden het gezicht van de Grote Oorlog, zoals de Eerste Wereldoorlog tot 1940 werd genoemd, beter uitdrukken.
De Eerste Wereldoorlog was in veel opzichten een andere oorlog dan de strijdtonelen in voorgaande oorlogen. Nieuwe uitvindingen zoals de mitrailleur, de tank, maar ook het gebruik van vliegtuigen, gifgassen en spoorwegen maakten van de Eerste Wereldoorlog tussen 1914 en 1918 een oorlog van de moderne tijd met miljoenen doden en gewonden.
Eerste Wereldoorlog in een notendop

Statenbijbel

De Synode van Dordrecht van 1618 was niet alleen een kerkelijke vergadering, waarin een oplossing gezocht werd in het verschil van inzicht tussen de remonstranten en de contraremonstranten, de arminianen en de gomaristen, maar ook de kerkelijke bijeenkomst waar het besluit werd genomen tot het maken van een officiële Nederlandse vertaling van de bijbel: de Statenbijbel.
Statenbijbel

Nijmegen bombardement 1944

22 februari 1944 is een datum, die in het geheugen van de Nijmegenaren werd gegrift. De ravage na het bombardement was onbeschrijfelijk. De oude binnenstad lag helemaal in puin. Veel karakteristieke kerktorens van stad waren verdwenen en grote delen van Nijmegen stonden in brand.
Deze gratis download bevat een serie foto's uit de nalatenschap van M.H. Tonneijck (1925-1996). Deze fotorapportage werd in de dagen na het bombardement van Nijmegen in 1944 gemaakt.
Nijmegen Bombardement 1944

Franse revolutie

Rond 1789 begon in Frankrijk het besef te groeien, dat het toch eigenlijk vreemd was, dat de koning zo'n grote macht had en het gewone volk niets te vertellen had.
Franse revolutie

Verenigde Oost-Indische Compagnie

De VOC was een handelsvereniging die in de 17e en 18e eeuw het monopolie bezat op de handel van de Republiek der Verenigde Nederlanden met gebieden in Azië en vooral Indië.
Verenigde Oost-Indische Compagnie

Cultuurstelsel in Nederlands-Indië

In 1830 werd het cultuurstelsel ingevoerd in Nederlands-Indië. Dit systeem zou tot 1870 blijven bestaan, want Nederland had geld nodig. Onze kolonie Nederlands-Indië moest een winstgevend gebied worden. De bevolking werd verplicht bepaalde gewassen aan het Nederlandse bestuur te geven.
Cultuurstelsel in Nederlands-Indië

Geschiedenisquiz

Quiz over geschiedenis op Kennisquiz.nl