Beurskrach en jaren dertig

Beurskrach met gevolgen

In de jaren dertig werd Nederland getroffen door de ernstigste economische crisis van de twintigste eeuw. In 1929 stortte de beurs van Wall Street in. Deze beurskrach sleurde de hele wereldeconomie mee. In de eerste jaren van de jaren dertig steeg de werkeloosheid ook in Nederland in een ongekend tempo. In 1936 waren 480.000 mensen werkloos: 17,4 procent van de beroepsbevolking had geen werk. Het Nederlandse kabinet bestreed vergeefs de massawerkeloosheid met deflatiepolitiek. Hendrik Colijn wilde de begroting sluitend houden, zodat de gulden haar waarde zou behouden. Door deze koppige houding duurde de crisis in Nederland langer dan in andere geïndustrialiseerde landen. "Voordelen van het loslaten van een vaste munt zijn uitermate twijfelachtig. Nadelen daarvan zijn echter zeker en groot," vond Colijn.
De economische crisis bracht nauwelijks grote onrust. In juli 1934 protesteerde men in Amsterdam en enkele andere steden tegen een verlaging van de werkeloosheidsuitkering. In de Amsterdamse Jordaan herstelde het leger met pantserwagens de rust. Er vielen daarbij doden. In het algemeen schikte de Nederlander zich echter in zijn lot.

Beurskrach

De economische problemen in de jaren dertig zijn terug te voeren op een gebeurtenis aan het einde van de jaren twintig. Op 24 oktober 1929, Zwarte Donderdag, daalden de beurskoersen op Amerikaanse effectenbeurs Wall Street spectaculair. De aandeelhouders verloren alle vertrouwen en boden hun aandelen massaal aan. Als gevolg hiervan daalden in snel tempo de koersen. De daling was het gevolg van een domino-effect. Veel bedrijven en particulieren hadden tijdens de optimistische, 'swinging' jaren twintig effecten gekocht met geleend geld. Zij raakten in paniek en verkochten massaal. Miljonairs verloren in een paar dagen al hun kapitaal en sommigen pleegden zelfmoord.
Er was meer aan de hand. Vanaf de Eerste Wereldoorlog was de Amerikaanse industrie meer op eigen land gericht. Na deze oorlog was Amerika de enige belangrijke mogendheid die er economisch goed voorstond. Andere landen, zoals Frankrijk en Duitsland, hadden schulden, konden de Amerikaanse goederen niet meer betalen en stopten met het importeren van goederen.

Werkeloosheid

Amerika kon de exportproducten niet meer kwijt. De industrie bleef zitten met grote voorraden producten en de agrarische sector moest haar productie vernietigen.
In de Verenigde Staten van Amerika raakten drieëndertig miljoen arbeiders hun baan kwijt.
Vrijwel onmiddellijk na de beurskrach op Wall Street sloeg de depressie over naar Europa. In Duitsland werden uiteindelijk meer dan vijf miljoen mensen werkloos. In Engeland verloren drie miljoen arbeiders hun baan. In Nederland viel de schade aanvankelijk mee: in 1930 telde ons land 100.000 werklozen. In 1936 waren het er echter 480.000.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Jaren dertig: Economische crisis

De Nederlandse economie was nauw met de wereldeconomie verbonden. Hierdoor kon Nederland zich niet onttrekken aan de depressie. Door de prijsverlaging van de industriële goederen daalden ook de prijzen van agrarische producten.
Jaren dertig: Economische crisis

Jaren dertig: Plan van Arbeid

Uitbarstingen van geweld in Amsterdam, Rotterdam en andere plaatsen vormden een uitzondering tijdens de crisis in de jaren dertig. Er heerste een ongekende politieke rust.
Jaren dertig: Plan van Arbeid

Lees verder: meer informatie over geschiedenis

Hoofdpagina Geschiedenis
Door de Nederlandse Geschiedenis