De invloed van Lodewijk Napoleon

Eerste koning van Nederland

Lodewijk Napoleon zwaaide slechts enkele jaren met zijn scepter over Nederland. In zijn tijd en ook achteraf in bepaalde kringen kreeg Lodewijk nooit de erkenning die hij verdiende. In een korte tijd bracht hij veel veranderingen tot stand.
Christina de Munck schreef in 1997 een interessante studie (Lodewijk Napoleon, koning van Holland: een miskende Bonaparte) over onze eerste koning. Misschien moeten we achteraf zelfs vaststellen dat hij ook de beste was. Voordat de Oranjegezinden hem naar de achtergrond drongen, was hij een populaire koning. Lodewijk was intelligent, meelevend en een goede organisator.

Eenheid

Vanaf het moment van zijn ambtsaanvaarding wilde Lodewijk Napoleon (1778-1846) van Nederland een eenheid maken. Hij heeft Nederland in zekere zin goed voorbereid voor de industriële en internationaal gerichte samenleving die ons land later zou worden. De postdienst werd gereorganiseerd naar Frans model. De burgerlijke stand en het kadaster werden ingevoerd. Lodewijk stelde een commissie van rechtsgeleerden samen om tot een nieuw wetboek te komen. Drie maanden later was het wetboek van strafrecht klaar. Dit wetboek sloot goed aan op het vaderlandse recht en toont aan dat Lodewijk, zoveel als mogelijk was, de Nederlandse gewoonten en gebruiken respecteerde. Het nieuwe wetboek werd in 1809 ingevoerd. Een jaar later, na het vertrek van Lodewijk Napoleon, werd het rechtboek vervangen door Napoleons Code Pénal, maar het keerde na de val van Napoleon Bonaparte grotendeels terug in 1814. Veel veranderingen van Lodewijk bleken verbeteringen en bleven ook nadat het Huis van Oranje de Nederlandse troon besteeg van waarde.

Cultuur

Lodewijk Napoleon had veel belangstelling voor de Nederlandse cultuur. Centralisatie van de staatszorg voor kunsten en wetenschap was een prioriteit. Onder zijn leiding kwamen nationale culturele instanties tot stand die nu tot de belangrijkste van Nederland behoren. Hij nam het initiatief voor de oprichting van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag en het Koninklijk Museum (Rijksmuseum) in Amsterdam. Hij liet alle overheidsarchieven naar Den Haag brengen en installeerde daar het Algemeen Rijksarchief. In 1808 werd het Koninklijk Instituut van Wetenschappen opgericht. Ook informeerde hij in Parijs naar mogelijkheden om de Nederlandse toneelwereld te verbeteren. Om het publiek de gelegenheid te geven om kennis te maken met een goede komedie, haalde hij een groep acteurs van de Comédie Française naar ons land. Zo konden de toneelliefhebbers in Den Haag en Amsterdam voorstellingen van Molière bewonderen.

Latere jaren

De hofhouding van Lodewijk Napoleon bestond vooral uit Nederlanders. De Fransen die zijn broer uit Parijs stuurde zag hij terecht als spionnen. Ook in latere jaren toen hij in Duitsland en Italië woonde, ontving hij nog geregeld vrienden uit Nederland. Zij vergaten hem niet.
Lodewijk keerde nog een keer terug in een poging om Huis Welgelegen in Haarlem terug te krijgen. Deze poging mislukte echter. Lodewijk overleefde bijna alle Bonapartes en overleed in juni 1846 te Livorno.

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Geschiedenis
Vereniging Nederland en België
Generaal Van Heutsz in Bronbeek
Willem III schenkt Bronbeek

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom