Steden in de middeleeuwen

Adel en kerk

Steden werden steeds belangrijker in de middeleeuwen. Dit kwam door de explosieve toename van de internationale handel. Vooral steden bij de monding van een rivier of op een kruispunt van belangrijke handelsroutes profiteerden van deze ontwikkeling. De inwoners werden rijker. De kooplieden in de steden kregen al snel behoefte aan medezeggenschap in bestuurlijke aangelegenheden. In bisschoppelijke residenties gaf dat nogal eens aanleiding tot onenigheid, maar meestal werden de problemen snel opgelost, want ook de kooplieden hadden voordeel aan rust en orde.
De geestelijken, die waren aangesteld door vorsten om een oogje in het zeil te houden in de steden, zagen het mondiger worden van kooplieden en burgers als inmenging in hun zaken. Zij bestierden niet alleen het geestelijke leven van de gelovigen. De geestelijkheid, de bisschop voorop, verzorgden ook de rechtspraak. De bisschoppen beschouwden het leidinggeven aan het aardse bestaan als een belangrijk onderdeel van hun roeping of functie. De adel en de kerk hielpen en hielden elkaar aan de macht. Beide partijen profiteerden van deze samenwerking.

Leven in een middeleeuwse stad

Het leven in een middeleeuwse stad zag er heel anders uit dan tegenwoordig. De bedrijvigheid van handel en ambacht vond vooral op straat plaats. De bevolking leefde dicht opeen gepakt binnen de grachten, de wallen en de muren. Tussen de burgers scharrelden varkens en kippen, want velen hielden er een kleine stadsboerderij op na. De hygiënische omstandigheden waren verschrikkelijk. Het huisvuil lag hoog opgestapeld en het stonk er naar uitwerpselen. Bovendien was er vaak geen schoon drinkwater. Regelmatig braken er epidemieën uit, zoals de pest, die het inwonertal van de steden decimeerden. Ook andere rampen zoals brand of oorlog teisterden steden. Het was niet ongebruikelijk dat in korte tijd de helft van de bevolking van een stad overleed.

Urbanisatie

Het bevolkingsaantal herstelde zich na een ramp meestal weer snel, want vanaf het begin van de middeleeuwen was de trek naar de stad, de urbanisatie, opgang gekomen, omdat de leefomstandigheden op het platteland nog verschrikkelijker waren dan in de steden. De burgers in de steden werden niet voor niets 'vrije stedelingen' genoemd. Op het platteland was de bevolking horige, slaaf, van de regerende vorst of de grondbezitter. De plattelanders vluchtten of kochten zich vrij om in de stad een nieuw bestaan op te bouwen als ambachtsman of koopman. Als een gevluchte horige een jaar en een dag in een stad woonde, mocht hij niet meer door zijn voormalige heer worden teruggehaald.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over geschiedenis

Hoofdpagina Geschiedenis
Door de Nederlandse Geschiedenis
Smeekschrift en begin Tachtigjarige Oorlog
Bankieren in de Gouden Eeuw
Henry Hudson en de VOC