Kasteel De Doornenburg

Oorlogshandelingen

De 'Stichting tot behoud van de Doornenburg' werd op initiatief van Dr. J.H. van Heek, de bekende Twentse textielmagnaat, opgericht. In 1936 schonk de Heer van Heek, die het kasteel gekocht had van baron Van der Heyden het kasteel aan deze stichting.
De Stichting heeft haar naam eer aan gedaan, want ze begon onmiddellijk met de restauratie van het zeer in verval geraakte kasteel. In 1942 was de restauratie gereed. Maar de oorlogshandelingen in de Betuwe in 1944 en 1945 leidden er toe dat tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog, in maart 1945, het kasteel werd opgeblazen. En dat deden ze erg grondig.
En voor de tweede keer moest de Stichting laten zien wat haar naam inhield. En inderdaad de stichting behield de Doornenburg voor de Betuwe, want stapsgewijze werd het gehele kastelencomplex opnieuw geheel gerestaureerd.

Restauratie in fasen

Eerst kwam de woning van de familie Derksen gereed, de familie die sinds het midden van de negentiende eeuw de boerderij en tegenwoordig ook de herberg op de binnenplaats van het kasteel exploiteert. Daarna volgden het poortgebouw en de ommuring. Het hoofdgebouw, de donjon, kwam gereed in 1964 en in 1966 werd de restauratie van het complex geheel voltooid.

Floris

Het kasteel vertoont zich nu weer in haar volle glorie. En in deze conditie was het kasteel ook toen de televisieserie voor de jeugd, waarin de koene ridder Floris - gespeeld door Rutger Hauer - het centrum was van een middeleeuwse belegering.

Middeleeuws kasteel

Kasteel Doornenburg is een van die weinige echt middeleeuwse kastelen, die Nederland nog kent. Het kasteel bestaat uit een voorburcht, die toegankelijk is via een machtige voorpoort. De voorburcht is geheel omgracht en van stevige muren voorzien. Op de binnenplaats is in één van de gebouwen de boerderij gevestigd. Vanaf de voorburcht is, via een houten brug, de hoofdburcht of donjon, toegankelijk. Ook deze donjon is versterkt en omgracht, zodat het in de middeleeuwen voor een vijand niet eenvoudig was het complex te veroveren.

Villa Dorenburc

Al in de negende eeuw, en dat is voor Nederland heel erg vroeg, wordt er al een burcht op deze plaats vermoed, omdat er dan sprake is van de naam villa Dorenburc. In de loop der tijd groeide deze burcht (die zijn bestaan ongetwijfeld als een eenvoudig kasteel, wellicht zelfs van hout, is begonnen), uit tot een burcht die indruk kon maken. De Doornenburg kreeg haar huidige vorm pas in de veertiende eeuw.

Eigenaren van het kasteel

De families Van Doornick, Van Bylandt en van Homoet zijn eigenaren van het kasteel geweest. Hun familiewapens zijn boven de hoofdingang van de donjon aangebracht.
Na deze familie volgden nog vele andere bezitters tot het kasteel in het bezit kwam, van Johan Jacob van Heemskerk van Bekestein. Een van zijn nakomelingen trouwde op hoge leeftijd met de 22-jarige Maria Clara van Delwig. Hij gaf haar het recht tot haar dood op het kasteel te blijven wonen en ... ze werd 86 jaar. Dat was in 1847 en sinds die tijd heeft kasteel Doornenburg geen bewoners meer gehad, behalve dan de familie Derksen in haar boerderij op de voorburcht. Leden van de nieuwe eigenaars, de familie Van der Heyden, hebben het kasteel nooit bewoond en zo verviel de Doornenburg langzaam maar zeker.

Stichting tot behoud

Al vroeg in de twintigste eeuw gingen er stemmen op die er voor pleitten het kasteel voor het nageslacht te bewaren, maar het duurde nog tot 1936 voor dat er werkelijk gehandeld werd.
Het resultaat van alle inspanningen van de Stichting tot behoud van de Doornenburg is dat we nu onze kinderen een echt middeleeuwse burcht kunnen laten zien.

Eikenbomen

Op een recent verworven schilderij van de Duitse schilder Carl Hilgers, dat hij in 1851 maakte, is nog iets te zien van de vele eikenbomen, die het kasteel tot in de negentiende eeuw hebben omringd. Daar is niet veel van over. Nog een enkele oude eik is zorgvuldig gerestaureerd en wordt sindsdien met alle zorgen omringd.

Ligging

Het kasteel is gesitueerd in het oosten van de Betuwe, dicht bij het begin van het riviertje de Linge, juist ten noorden van het plaatsje Doornenburg, dat deel uitmaakt van de gemeente Bemmel nu Betuwestad geheten. Het kasteel verheft zich majestueus boven de vlakke omgeving en is al van verre te zien.

Literatuur

- J.H. van Heek, De Doornenburg (diverse publicaties).
- F.M. Eliëns en J. Harenberg, Middeleeuwse kastelen van Gelderland, Rijswijk, 1984.
- W.J. Pantus, De Doornenburg, 's Heerenberg, z.j. (ca 1997).
- Eigen documentatie.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Huis te Bemmel
Kasteel De Doorwerth
Poelwijk te Gendt
Kasteel Ubbergen
Kasteel Neerijnen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?