Kasteel Duurstede

De resten van het vroegere kasteel

Dichtbij de Lekdijk in Wijk bij Duurstede liggen in een fraai park de resten van het vroegere kasteel Duurstede. Er zijn nog twee torens over van het eens zo trotse en grootse kasteel. Dat zijn de ruïneuze resten van de vierkante donjon en een weer in goede staat gebrachte ronde toren. Samen staan ze op een eiland in de voormalige grachten.

Het kasteel stamt uit de dertiende eeuw

Het kasteel stamt uit de dertiende eeuw, toen een geslacht van Abcoude het slot Duurstede in leen ontving van de graaf van Bentheim. Via vele handen kwam het kasteel uiteindelijk in het bezit van de bisschoppen van Utrecht.

De vierkante toren

De vierkante toren, de donjon, was ooit het begin van het kasteel. Hij stamt uit de dertiende eeuw. De ingang van de toren lag vroeger op de eerste verdieping, die alleen met een ladder bereikbaar was. Dit was uiteraard bewust zo gedaan, om de veiligheid van de bewoners te garanderen. De vertrekken op de verschillende verdiepingen waren er op ingericht om in geval van een belegering een langdurig verblijf aan de inwoners te kunnen bieden.

Bourgondische toren

De ronde toren wordt de Bourgondische toren genoemd, omdat hij werd gebouwd door bisschop David van Bourgondië; dat was in de vijftiende eeuw. David van Bourgondië werd in 1456 bisschop van Utrecht. Hij was een zoon van Philips de Goede. De bisschop bewoonde het kasteel van 1470 tot 1496. Hij was een pronkzuchtig man, die niet alleen liefde voor mooie kunstzinnige dingen koesterde, maar ook de wetenschap een groot hart toedroeg. Vele toenmalige grootheden uit artistieke en wetenschappelijke kringen werden door hem op het kasteel ontvangen. De schaduwzijde van deze bisschop was dat hij wreed kon zijn voor zijn tegenstanders. Voor martelingen van zijn vijanden schrok hij niet terug.

Bewoners

Na in het bezit geweest te zijn van de Utrechtse bisschoppen kwam kasteel Duurstede, dat nog tot circa 1530 bewoond werd, in het bezit van keizer Karel V. In de volgende eeuwen verviel het slot langzaamaan tot ruïne, mede dank zij verwoestingen door de Fransen in 1672/3. Na deze tijd kwam het kasteel in handen van de Staten van Utrecht, maar rond 1840 blijkt het slot Duurstede in handen te zijn van J.H. Baron van Lijnden. Hij schonk de ruines aan de stad Wijk bij Duurstede, onder voorwaarde dat het complex een openbaar wandelpark zou worden.

Opgravingen op het kasteelterrein

In 1943 werden opgravingen op het kasteelterrein verricht. Daarna werd de sterk in verval verkerende vierkante toren geconsolideerd. De ronde Bourgondische toren werd zodanig gerestaureerd dat aan het gebouw een nuttige functie kon worden gegeven. De toren wordt nu als een museum gebruikt. Het grondvlak van het kasteel werd opgemetseld, zodat de bezoeker van de kasteelresten een goede indruk krijgt van de omvang die kasteel Duurstede vroeger heeft gehad.

Ligging

Het kasteelpark ligt juist ten zuiden van de oude stad Wijk bij Duurstede en grenst binnen zijn wallen aan de Lekdijk. Vanuit het mooie centrum van het stadje is het slechts een korte wandeling naar het park.

Literatuur

- Ir J.D.M. Bardet, Kastelenboek provincie Utrecht, Bussum, 1975, 5e dr.
- Bezoekersgids Kasteel Duurstede bij Wijk, z.p. ongedateerd.
- Kastelen in Nederland, uitg. ANWB, Amsterdam/'s-Gravenhage, 1984.

Lees verder: meer informatie

Nederlandse Kastelen
Dossier Kastelen
Kasteel Amerongen
Diepenheim
Poortje van Groenestein
Sandenburg
Slot Zeist

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur