Kasteel Heusden

Mooi Brabants stadje

Heusden, een mooi Brabants stadje ten noordwesten van 's-Hertogenbosch, dankt haar bekendheid aan haar wallen. Die wallen dateren uit de Tachtigjarige Oorlog en werden na de Tweede Wereldoorlog grondig gerestaureerd. Nu prijken er standerdmolens op de bastions van de dicht bij de Maas gelegen wallen, die de stad destijds moesten beschermen. En Heusden biedt nog meer. Rond de hele oude stad vindt men nog meer fortificaties uit vervlogen tijden.

St. Catharinakerk

Kort na de Tweede Wereldoorlog werd de St. Catharinakerk gebouwd op de plaats, waar vroeger de voorburcht van het kasteel van Heusden lag. De opgravingen naar het kasteel waren in 1948 nog in volle gang toen deze kerk al in aanbouw was. Van het kasteel van Heusden kon dus alleen het kasteel zelf goed onderzocht worden.

Heusden heeft drie eeuwen als kasteel bestaan

Het kasteel van Heusden heeft ruim drie eeuwen als kasteel bestaan. Het kasteel werd gesticht in de twaalfde eeuw en eindigde haar feitelijke bestaan in 1667. Toen sloeg de bliksem in in de donjon, die als kruitmagazijn werd gebruikt, en dat leidde uiteindelijk tot de sloop van het kasteel.

Afbeeldingen en beschrijvingen

We weten vrij nauwkeurig hoe het kasteel er uit heeft gezien, want het is in verschillende prenten vereeuwigd en het komt ook op bekende kaarten voor. Zo heeft Blauw het in zijn stede-atlas van omstreeks 1630 opgenomen en werd het kasteel onder meer ook getekend door de befaamde en betrouwbare tekenaar Roelant Roghman, die leefde van 1627 tot 1692.

Kasteelinrichting

Het kasteel van Heusden bestond uit een voorburcht in de vorm van een letter D. De rechte zijde was gericht op het noordwesten. Ook de burcht stond in het water en was met een brug verbonden met de voorburcht, die dus op de plaats van de huidige kerk lag. Ten zuidoosten van de burcht stond de achtkantige toren, die hoog boven de burchtgebouwen uitstak. De toren was via een brug vanaf de burcht bereikbaar.

Ruïne

De resten van het Heusdense kasteel hebben jarenlang verborgen gelegen onder de oppervlakte van de plaats, die bekend was als het Burchtplein. In 1948 werd begonnen met de opgravingen onder leiding van de bekende archeoloog Dr. J.G.N. Renaud, waarna het terrein weer werd geëgaliseerd en de fundamenten bedekt.

Hertenkamp

Enige tientallen jaren lang waren de resten van kasteel Heusden verborgen onder een hertenkamp met plantsoen en kinderspeelgelegenheid. In het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw ontstonden er plannen om het kasteel zichtbaar te maken voor het publiek. In 1987 begonnen de werkzaamheden. De hertenkamp werd opgedoekt en de fundamenten werden opgemetseld. Ook delen van het poortgebouw en de grachten werden "hersteld", zodat het publiek kan zien hoe het middeleeuwse kasteel van Heusden er uit heeft gezien. Nou ja, hoe het er vroeger heeft uitgezien? Op de plaats waar vroeger de fundamenten lagen, ziet de bezoeker nu wel erg gaaf gemetselde muurtjes, die met mooie vertandingen hier en daar eindigen. De bezoeker kan wandelen over wat vroeger de fundamenten waren en hij kan via enkele trappetjes in het deels weer aanwezig poortgebouw een verdieping hoger klimmen, waar hij een fraai uitzicht heeft over het gave metselwerk. Maar of hij na alles gezien te hebben enig idee heeft over hoe het kasteel van Heusden, laat staan een middeleeuws kasteel in zijn algemeenheid, er vroeger heeft uitgezien, kun je grote twijfels hebben. Daarbij wordt de binnenplaats opgesierd door fraaie moderne kinderspeeltuigen, geschilderd in opwekkende kleuren, waar de middeleeuwse jeugd zelfs niet over zou kunnen dromen. Een grote brug leidt naar al dit schoons. De brug ligt over een opnieuw gegraven, tamelijk ondiepe, gracht, die nu helaas droog staat.

Ligging

De poging om het kasteel van Heusden aan het publiek te tonen lijkt te ver doorgeschoten, maar het is toch wel aardig om hier rond te lopen over de muurtjes en je te realiseren, dat hier vroeger een burcht stond, die een zeer goed verdedigingswerk is geweest. En vanaf de wallen heeft de bezoeker al eeuwen lang een fraai uitzicht op de Maas, die hier niet ver vandaan van oost naar west stroomt.
Heusden ligt aan de Maas ten noordwesten van 's-Hertogenbosch. Het stadje kan bereikt worden via de afslag Heusden, halfweg aan de snelweg A59 van Waalwijk naar 's-Hertogenbosch. Kasteel Heusden ligt juist achter de St. Catharinakerk, direct ten westen van het centrum van Heusden.

Literatuur

- Drs. R.H.J. Klok, Archeologisch reisboek voor Nederland, Haarlem, 1977.
- Drs. M.M.A. van Boven e.a. (red.), Kastelen in Brabant, van burcht tot landhuis, tentoonstellingscatalogus Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch, 1982.
- J. Renaud, Moet dat zo nu wel? Overpeinzingen in het kasteelpark van Heusden, in Bulletin KNOB, 1988-4 - Eigen documentatie.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Fraeylemaborg Slochteren
Groot Poelgeest
Huis Marquette
Menkemaborg
Kasteel Oyen te Lith

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?