De Hof te Dieren

Het park is fraai om in te wandelen

Het park van het Hof te Dieren staat enkele malen per jaar open voor het publiek. Niet dat er veel over is van het voormalige kasteeltje de Hof te Dieren, maar het park is fraai om in te wandelen en er zijn toch nog wel enkele herinneringen aan het voormalige huis te vinden.

Rijke geschiedenis

De Hof te Dieren heeft een rijke geschiedenis. Al in de twaalfde eeuw is het landgoed bekend als eigendom van de graven van Berg. Adolf van Berg schonk het landgoed in het begin van de dertiende eeuw aan de Duitse Orde, een orde die zich onder meer bezig hield met het verzorgen van zieken en gewonden. Deze Orde blijft eeuwenlang eigenares van de Hof te Dieren. Zij breidde de bezittingen sterk uit.

Oranjes

In 1647 komen de Oranjes in beeld. Willem II hield, zoals meer Oranjes, sterk van het jachtbedrijf. Hij koopt de Hof te Dieren om het landgoed te gebruiken als een basis, van waaruit hij de jacht op dit deel van de Veluwe kan uitoefenen. Daartoe werd ook de Wildbaan aangelegd. De Wildbaan was een groot bebost terrein aan de noordkant van de huidige Arnhemsestraatweg, dat werd afgezet me een hekwerk. Daarin werd grootwild gebracht, dat kon dienen om op te jagen. Maar Willem II zou niet lang van zijn pas verworven bezit kunnen genieten, want na de terugkomst van een jachtpartij wordt hij ernstig ziek. Zijn vrouw, die in Den Haag verbleef, vond de "boerderij" in Dieren, zoals zij het huis noemde, niet geschikt voor haar zieke gemaal. Ze laat hem per schip via de grote rivieren naar Rotterdam en vandaar naar Den Haag brengen, waar hij kort na aankomst in 1650 overleed. Zijn zoon kwam pas na de dood van zijn vader ter wereld.

Willem III

Maar deze zoon, Willem III, die later koning van Engeland werd, was ook een hartstochtelijk jager en vond het prettig de Hof te Dieren te blijven gebruiken. Hij liet verschillende uitbreidingen en verfraaiingen aan de Hof aanbrengen, zodat het huis wel meer was dan de "boerderij" van vroeger. Ook de vrouw van Willem III, Maria van Engeland, heeft hier veel tijd doorgebracht en haar stempel op de inrichting gedrukt. Ook het park werd aanzienlijk verfraaid, zodat de Hof te Dieren min of meer een koninklijk verblijf werd.

Willem Karel Hendrik Friso

De volgende Oranje, die eigenaar werd van de Hof te Dieren was Willem Karel Hendrik Friso, van de Friese Oranjetak, die uiteindelijk erfgenaam werd van de Nederlandse bezittingen van de Oranjes na de dood van Willem III. Hij liet onder meer het sterrenbos aanleggen op het gebied van de vroegere wildbaan. De huidige Carolinaberg werd genoemd naar zijn dochter, de Willemsberg naar zijn zoon. Die zoon, Willem V liet zich echter niet vaak op de Hof te Dieren zien. De glorie van het huis was eigenlijk voorbij. In de Franse tijd werd het huis geconfisqueerd. Franse troepen namen er hun intrek en op een kwade nacht ontstond er een grote brand, die het hele huis met al zijn kunstschatten, in de as legde.

Het geslacht van Wassenaar

Na de Franse tijd kwam het huis, dat als genationaliseerd bezit was verkocht, in handen van het geslacht van Wassenaar, dat ook het kasteel Twickel bezat. Deze familie liet een nieuw huis bouwen, ongeveer op de plaats van het oude huis. De tuinen werden vernieuwd in de Engelse landschapsstijl, die in die tijd mode was geworden. Voor de veranderingen in het park werd de befaamde tuinarchitect Zocher aangetrokken. Tegen het einde van de negentiende eeuw bracht een andere bekende tuinarchitect, Petzold, nog een aantal veranderingen en vergrotingen van het kasteelpark aan, die nu nog in de tuinaanleg terug te vinden zijn. Helaas brandde het huis, tengevolge van oorlogsgeweld, in 1945 geheel af. Nog jarenlang hebben er ruines gestaan van het huis, maar alle resten van het huis zijn nu geheel verdwenen.

Stichting Twickel

De laatste van de familie van Heeckeren van Wassenaar, was Baronesse Van Heeckeren van Wassenaar-van Aldenburg Bentinck. Zij overleefde haar man vele jaren. Kort voor haar dood liet ze de bezittingen van Twickel, waaronder de Hof te Dieren, onderbrengen in een stichting, de Stichting Twickel. Deze wijze daad heeft er voor gezorgd dat de bezittingen, niet alleen van het kasteel Twickel, maar ook van de Hof te Dieren veilig gesteld zijn en voor het nageslacht bewaard kunnen worden.

Plannen voor nieuwe bebouwing

Er is ten aanzien van de Hof te Dieren wel een minpuntje te melden. Plannen voor een appartementengebouw in het park van de Hof te Dieren lijken van de baan te zijn, maar er zijn nog steeds plannen voor nieuwe bebouwing. De gemeente Rheden houdt wat dit betreft hopelijk een oogje in het zeil.

Het landgoed

De Stichting Twickel heeft de laatste jaren veel gedaan om het landgoed te verfraaien, om oude boompartijen te verjongen, kortom om het park weer in een goede staat terug te brengen. Zo werd de brug over de grote vijver geheel gerestaureerd in de stijl van Zocher en werd de oude koningsmuur geheel gerestaureerd. Ook de waterhuishouding werd weer geheel in orde gebracht, zodat bij hoog water in de IJssel het park er niet meer onder te lijden heeft. De cascade tussen de grote en kleine vijver is aardig om te zien.

Overblijfselen

Afgezien van het park zelf zijn er nog slechts enkele dingen te zien uit de hoogtijdagen van de Hof te Dieren. Zo is er de al genoemde, gerestaureerde brug. De ijskelder is nog aanwezig, er zijn fundamenten van de vroegere portierswoning, het oude koetshuis en de paardenstallen, maar op de plaats waar het oude huis heeft gestaan is een gapend gat. Niettemin is een wandeling door het park een plezierige. Met enige fantasie kun je je voorstellen hoe de Oranjes en na hen de van Heeckeren van Wassenaars hier gewoond kunnen hebben. In de fundamenten van de oude portierswoning en in de ijskelder hebben enkele vleermuiskolonies onderdak gevonden.

Ligging

De Hof te Dieren ligt aan de zuidwestkant van het plaatsje Dieren (gemeente Rheden), op de hoek van de Arnhemsestraatweg en de Doesburgse dijk. De ingang is aan de Doesburgse dijk. In verband met de kwetsbaarheid van het park, is dit slechts enkele malen per jaar voor het publiek toegankelijk.

Literatuur

- informatie Stichting Twickel
- Drs. Heimerick Tromp en Drs. Toïta Henry-Buitenhuis, Historische Buitenplaatsen in particulier bezit, Utrecht, 1991
- Eigen documentatie

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Kasteel Middachten
Oude Loo te Apeldoorn
Kasteel Middachten
Rhederoord
Kasteel Rosendael
Schaffelaar te Barneveld
Jachtslot Sint Hubertus
De Engelenburg in Brummen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?