Poelwijk te Gendt

Oude kasteeltoren

Opzij van een woonhuis in Gendt in de Over Betuwe staat een oude kasteeltoren. De toren stamt uit de vijftiende eeuw en is een mooi voorbeeld van de bouwkunst uit die tijd.
De toren van Poelwijk is na zijn ontstaan wel sterk verbouwd. De oorspronkelijke ingang op de eerste verdieping is alleen via een buitentrap toegankelijk. De derde verdieping, die volgens een tekening van de bekende tekenaar Cornelis Pronk een normale hoogte had, is nu nog geen twee meter meer, door verlaging van het muurwerk. Bij de jongste restauratie werden de dakkapellen en de schoorsteen gerestaureerd op basis van de tekening van Pronk, in zeventiende-eeuwse trant dus.

Restauratiewerkzaamheden

De Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek stelde tijdens de restauratiewerkzaamheden in 1960 een onderzoek in op het terrein. Dit onderzoek leverde veel verrassingen op, maar heeft ook problemen opgeleverd. Het is nog steeds niet geheel duidelijk hoe het oude kasteel er heeft uitgezien en hoe het gesitueerd was. De nu nog bestaande toren was de poorttoren van het voor de rest verdwenen kasteel Poelwijk. In de achttiende eeuw werd de toren verbouwd tot woontoren.

Zeldzaamheid in Nederland

Een merkwaardigheid van deze toren en een zeldzaamheid in Nederland, is dat er zich in het vertrek op de eerste verdieping bijzondere muurschilderingen bevinden. De schilderingen zijn geschilderd 'en trompe l'oeil' en geven de suggestie dat de beschouwer zich in een tempeltje bevindt. Boven de schouw bevindt zich een geschilderd wapen. Hierdoor kunnen de schilderingen gedateerd worden omstreeks 1702, het jaar waarin Johan Maurits van de Poll, heer van Hedel de toren heeft gekocht.

Geslacht van Poelwijk

Al in de dertiende eeuw komt er een geslacht van Poelwijk voor in deze streek, maar pas in 1441 wordt het huis voor de eerste keer vermeld. Ene Thomas Collart en zijn vrouw Ermgart maakten het huis tot een Gelders leen.

Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen

Door verkoop en vererving komt het huis steeds in andere handen, maar de laatste eigenaar, de familie Breunissen, schonk de toren in 1959 aan de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen. Daarmee is de toren voor het nageslacht bewaard.

Ligging

De toren is te bezichtigen vanaf de weg, die een zijweg is van de Dorpsstraat in Gendt. Gendt, dat nu deel uitmaakt van de gemeente Bemmel (en sindsdien Betuwestad genoemd), ligt aan de Waal in het meest oostelijke deel van de Betuwe, niet zover van de splitsing van de rivieren Rijn en Waal.

Literatuur

- R.F.D. de Beaufort en H.v.d. Berg, De Betuwe, De Nederlandse monumenten van Geschiedenis en Kunst, deel III..., Den Haag, 1968
- Verslagen van de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen 1940 - 1965 en 1965 -1975.
- F.M. Eliëns en J. Harenberg, Middeleeuwse kastelen van Gelderland, Rijswijk, 1984.

Uw Reactie

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Assumburg
Kasteel Batenburg
Beerschoten
Huis te Bemmel
Doornenburg
Kasteel Medemblik

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?