Kasteel De Swanenburg te Gendringen

Vroeger een indrukwekkend kasteel

Van het eens zo indrukwekkende kasteel de Swanenburg is nu nog maar een droevig restant over. Vele malen werd in de vorige eeuw door verschillende personen de trom geroerd over de Swanenburg: 'Als we nog iets van het kasteel willen bewaren moeten we in actie komen.' Maar steevast gebeurde er niets. Het resultaat is dan ook, dat er in een weiland nog een klomp stenen staat. Een passant moet weten dat het hier om de schamele resten van de Swanenburg gaat, anders zou hij er zo aan voorbij gaan.

Afgebroken in 1901

Jammer ook voor de burgemeester van Gendringen, die in de jaren dertig veel pogingen in het werk heeft gesteld om de autoriteiten te bewegen in actie te komen, Maar ook zijn bemoeiingen hebben niet mogen baten.
In 1901 was het kasteel afgebroken op een torentje na, dat behoorde tot de voorburcht. De nabijgelegen boerderij brandde af in 1973, waarna de resten ervan gesloopt werden. Een gedeelte van het torentje stond toen nog overeind. De tand des tijds bleef echter knagen en nu hebben we dan nog slechts een hoopje stenen over.

De Swane

Het kan zijn dat de vroegere burcht haar naam heeft ontleend aan een geslacht dat De Swane zou hebben geheten. Zij zouden stammen uit de Ulftse tak van de van Heeckerens, maar al kort na 1400 verkoopt dit geslacht het kasteel aan Reynolt van Azewijn.

Roofridders

De Van Azewijns waren zelfstandige en eigenzinnige heren. Zij erkenden de hertog van Gelre niet als hun meerdere. Ze gedroegen zich zelfs van tijd tot tijd als roofridders, die het de getrouwen van heer Arnold zeer moeilijk maakten. Maar de hertog van Gelre liet dit niet op zich zitten en sloeg in 1425 het beleg voor de Swanenburg. Al na korte tijd moesten de Azewijns het hoofd buigen voor de hertog. Zij droegen hun huis, de Swanenburg, over aan de hertog en ontvingen het terug als een open leen. Dat betekende dat zij, zodra de hertog dat gewenst of nodig vond, de hertog op zijn kasteel moesten ontvangen en het hem volledig ter beschikking stellen. Hiermede erkenden zij de hertog van Gelre dus als hun meerdere.

Bewoners

Na de Van Azewijns namen de Van Raesfeldts het bezit van de Swanenburg over. Toen Johan van Raesfeldt zijn vader opvolgde werd vermeld dat het kasteel gelegen was in een bocht van de IJssel. In 1666 volgt het geslacht Vijgh de Van Raesfeldts op, dat in 1723 het veld moest ruimen voor de van Lyndens. Door vererving gaat het slot dan over op de van Nispens tot Pannerden.
Gedurende enkele jaren verblijven er dan nog een aantal kloosterzusters in het kasteel, maar na hun vertrek in 1888 kwam het kasteel leeg te staan. De van Nispens beslissen dan hun kasteel te verkopen en bieden het in 1900 openbaar ten verkoop aan. In de verkoopvoorwaarden is onder meer opgenomen dat de koper het kasteel Swanenburg voor 1 mei 1901 dient afgebroken te hebben. Dat gebeurde ook, maar, zoals we al gezien hebben, bleef er toch een enkel torentje behouden, een torentje dat intussen door de tand des tijds is afgebroken.

Swanenburg was een groot kasteel

Kasteel de Swanenburg was een fors kasteel. Er zijn verschillende afbeeldingen van bekend. A. de Haen laat zien dat het kasteel in 1731 nog een echte middeleeuwse burcht is, die omringd wordt door een slotgracht en is uitgerust met verschillende torens en een poortgebouw. Het hoofdgebouw heeft enkele trapgevels. Een litho uit het bekende boek van ds. Craandijk 'Wandelingen door Nederland', toont een heel wat romantischer beeld van het eens zo trotse kasteel de Swanenburg.

Ligging

De resten zijn nu nog in een weiland te zien. Dit weiland ligt ten oosten van de Zwanenburgse weg, die deel uitmaakt van de weg die van Megchelen, een plaatsje dicht onder de Duitse grens in de buurt van Anholt, naar Ulft leidt. Deze beide plaatsen maken deel uit van de gemeente Gendringen.

Literatuur

- F.A. Hoefer, Het huis Swanenburg te Gendringen en zijne bezitters, in Berichten & Mededelingen Gelre, deel XXXIV (1931).
- W.J. Winands, Gemeente Gendringen in woord en beeld, z.p.
- Eigen documentatie.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Huis Hoevelaken
Kasteel Nederhemert
Nijenbeek
Schuilenburg te Hellendoorn
Toutenburg

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?