Toutenburg

Ruïne

Het eens zo trotse kasteel de Toutenburg in Vollenhove, is als zovele andere Nederlandse kastelen, nog slechts een ruïne.
Het kasteel werd pas laat in de middeleeuwen gebouwd. George (of Jurjen) Schenk, een legeraanvoerder van Karel V, bouwde het kasteel omstreeks het jaar 1530. Hij was naar Nederland gekomen in het gevolg van zijn broer Frederik van Baden, die in 1496 bisschop van Utrecht was geworden. George sloot een rijk huwelijk met Anna de Vos van Steenwijk. Na haar dood in 1526 trouwde George opnieuw, nu met Johanna, gravin van Egmond. De landsheer benoemde hem daarop tot drost van Vollenhove. Karel V benoemde hem tot stadhouder van Friesland. George Schenk wist in de strijd tegen de Geldersen veel roem te oogsten. Later benoemde Karel V hem tot stadhouder van Overijssel.

Bewoners in de 16e eeuw

Aanvankelijk woonde George in het stadje, maar hij was door zijn persoonlijke successen al snel in staat een aantal gronden buiten het stadje te verwerven, waarop hij het slot de Toutenburg bouwde. Volgens een gedenksteen zou het slot in 1531 gereed gekomen zijn. De naam van zijn burcht ontleende hij aan zijn vroegere bezitting bij Jena, de baronie Tautenburg.
Toen George overleed, kwam het kasteel aan zijn zoon Frederik, die aartsbisschop van Utrecht was. Deze overleed in 1580 zonder kroost na te laten, waarna er problemen ontstonden over de erfenis. Er werd vele tientallen jaren lang geprocedeerd. Ten slotte kwam het kasteel Vollenhove definitief in het bezit van leden van de familie Van Boetzelaer, die achterneven van de bisschop waren.

Geuzenleger

Intussen was in 1581 een geuzenleger de stad Vollenhove binnengevallen, dat de beide kastelen het Olde Huys en Toutenburg bezetten; de kastelen liepen beide daardoor veel schade op. De Overijsselse staten stelden voor beide kastelen te ontmantelen, omdat ze bewezen hadden geen goede verdedigbare functie meer te hebben, maar de Boetzelaars kochten de bezetters af en stelde zo hun bezit veilig.

Familie van Haersolte

Door huwelijk van Ernestina van den Boetzelaer met Anthony van Haersolte in 1639, kwam de Toutenburg in het bezit van de familie van Haersolte. In 1675 bleek de Toutenburg het grootste huis te zijn in het Ambt Vollenhove, want het kasteel bleek de meeste vuursteden te bevatten. Dit aantal vuursteden was in die tijd een maat voor het heffen van belastingen. Maar het verval van de Toutenburg schreed niettemin voort, want het trotse kasteel bleek weinige jaren later nog maar zeven haardsteden te hebben. Op topografische tekeningen uit deze tijd bleken de gebouwen al behoorlijk aangetast te zijn.

Arend Sloet

Tegen het eind van de achttiende eeuw konden de restanten van het slot voor een zacht prijsje door Arend Sloet worden gekocht, die eigenaar was van de naastgelegen havezate Oldruitenborgh. Door deze aankopen kwam het gehele gebied ten zuiden van het stadje Vollenhove in één hand.

Sloop Toutenburg

Het kasteel de Toutenburg werd definitief gesloopt. De afkomende materialen werden voornamelijk gebruikt om het jachtslotje Oldruitenborgh, in het huidige centrum van Vollenhove, te vergroten. Wat nu nog rest van de Toutenburg zijn twee torenresten, waaronder zich nog keldergewelven bevinden, die vroeger deel uitmaakten van de poorttoren. De ruïne ligt in een park en wordt nog al eens gebruikt bij openlucht-toneelvoorstellingen of concerten; de ruïne vormt dan over het water van de gracht gezien, een romantisch decor.

Ligging

De resten van het eens zo trotse kasteel de Toutenburgh, bevinden zich in het park van Oldruitenborgh aan de zuidzijde van het stadje Vollenhove. Het park is vrij toegankelijk voor het publiek.

Literatuur

- A.J. Mensema en Js. Mooiweer, Havezaten van Vollenhove, Marxveld, Oldenhof en Oldruitenborgh, Zwolle, 1989
- Jhr. A.J. Gevers, A.J. Mensema en Js. Mooiweer, De havezaten in het land van Vollenhove en hun bewoners, Alphen aan den Rijn, 2004
- Eigen documentatie

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Crack State
De burchten van Kuinre
Fogelsangh State
Schierstins
Paviljoen Welgelegen
Paleis Soestdijk
Swanenburg te Gendringen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?