Simon Vinkenoog (1928-2009)

Nederlandse dichter en schrijver

Simon Vinkenoog was dichter, schrijver en journalist. Hij was de pleitbezorger van de Vijftigers en groeide uit tot symbool van de jaren zestig. Poëzie was zijn grote passie. Vinkenoog schreef na de oorlog poëzie en proza met een experimenteel karakter. Drugs en gedichten moesten de geest verruimen. De dichter overleed in juli 2009 op 80-jarige leeftijd.

Vroege jaren

De Nederlandse dichter en schrijver Simon Vinkenoog werd in juli 1928 in Amsterdam geboren. Na de scheiding van zijn ouders bleef hij bij zijn moeder in de Pijp in Amsterdam wonen. Op de mulo toonde hij zich een leergierige jongen die veel las. Om het burgerlijke milieu te ontvluchten, trok hij in 1949 naar Parijs. Door te poseren voor kunstenaars voorzag hij zich van in een inkomen. Tot 1956 werkte hij in Parijs ook als archiefmedewerker bij de internationale organisatie Unesco.

Cobra en experimentele dichters

Simon Vinkenoog was geen lid van Cobra of de Nederlandse Experimentele Groep, maar onderhield wel contacten met kunstenaars en schrijvers uit deze bewegingen. In Parijs ontmoette hij de beeldhouwer Tajiri. Later leerde hij ook Karel Appel, Corneille en Hugo Claus kennen.
Vinkenoog trad regelmatig naar voren als vertegenwoordiger van de Vijftigers. In 1951 stelde Simon Vinkenoog de bundel "Atonaal" samen met werk van de Nederlandse experimentele dichters. De uitgave werd geïllustreerd door Karel Appel en Corneille. Simon Vinkenoog bracht met deze publicatie de nieuwe generatie experimentele schrijvers onder de aandacht van velen. Later zou hij ook bevriend raken met buitenlandse 'beat poets' als Allen Ginsberg, wiens werk hij ook vertaalde.
In 1961 was hij medeoprichter van het tijdschrift Randstad. Zijn belang als pleitbezorger van de poëzie van anderen zou altijd groter blijven dan zijn invloed als dichter. In 1966 was Vinkenoog de drijvende kracht achter "Poëzie in Carré", het eerste grote poëziefestival van Nederland. Deze happening legde de basis voor de opkomst van poëzie als podiumkunst.

Veelzijdig schrijver

Vinkenoog publiceerde een zeer persoonlijke poëzie, waaruit vooral het latere werk blijk geeft van een grote geëngageerdheid. Hij debuteerde in 1950 met de bundel "Wondkoorts". Haat was het belangrijkste thema van deze bundel. In 1954 verscheen zijn autobiografische debuutroman "Zolang te water".
Na zijn vertrek bij de Unesco werkte Simon Vinkenoog als journalist bij de Haagse Post. Daarnaast werkte hij als vertaler en stelde hij bloemlezingen samen. In de autobiografische roman "Hoogseizoen" (1962) beschreef hij de toenmalige drugscene van het Amsterdamse Leidseplein.
Simon Vinkenoog schreef over jazz, poëzie, hippies, undergroundcultuur, dans, reizen en tal van andere onderwerpen. Later schreef hij vaker over levensbeschouwelijke onderwerpen als mystiek, occultisme en parapsychologie.
In 2004 was hij een jaar lang actief als Dichter des Vaderlands ad interim, nadat Gerrit Komrij plotseling te kennen gaf deze functie niet meer te willen uitoefenen. Niet iedereen nam hem als dichter serieus en hij werd al snel aan de kant geschoven. Hoewel hij weinig erkenning kreeg als dichter - hij won nooit een belangrijke literaire prijs - bleef hij tot zijn dood schrijven en dichten.

Latere jaren

De laatste jaren trad hij op met de muzikanten van Spinvis. Met Spinvis maakte Vinkenoog de albums "Ja" en "Ritmebox". Op literatuurfestivals bleef hij een graag geziene gast.
Simon Vinkenoog was een levensgenieter. In de zomermaanden was hij vaak te vinden in zijn volkstuintje. De viering van de tachtigste verjaardag in 2008 in de Amsterdamse bibliotheek werd een ware happening. Vanwege de grote belangstelling moest in een extra zaal een videoscherm opgesteld worden.
In juni 2009 werd in een Amsterdams ziekenhuis zijn rechteronderbeen geamputeerd. Hij herstelde wonderwel van deze ingreep en zag de toekomst optimistisch tegemoet. Een maand later werd hij getroffen door een hersenbloeding en overleed een dag later. Vinkenoog werd op 18 juli 2009 begraven op begraafplaats Sint Barbara in het Amsterdamse stadsdeel Westerpark. Op deze dag zou Simon Vinkenoog 81 jaar zijn geworden.

Belangrijke boeken

Belangrijke boeken van Simon Vinkenoog zijn: "Wondkoorts" (1950), "Heren zeventien" (1953), "Wij helden" (1957), "Hoogseizoen" (1962), "Spiegelschrift" (1962), "Liefde" (1965), "Leven en dood van Marcel Polak" (1969), "Mij best" (1976), "De andere wereld" (1978), "Bestaan en begaan" (1979), "Moeder Gras" (1979) en "Tegen de Wet" (1980). In 2008 verscheen de verzamelbundel "Vinkenoog verzameld: gedichten 1948-2008".

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Literatuur
Nederlandse Literatuur
Willem Brakman
Frederik van Eeden
Gotthold Ephraim Lessing
Paul van Ostaijen
Tristan Tzara