J.C.M. Wiesman

Reacties rapport-Deetman

Op zondag 18 december 2011 werd in bijna alle katholieke kerken de spijtbrief van de bisschoppen voorgelezen. De brief was een reactie op het rapport van Wim Deetman over het seksueel misbruik in de katholieke kerk. In deze brief zeggen de bisschoppen geschokt te zijn door het gedrag van de daders.
Reacties rapport-Deetman

Kindermisbruik r-k kerk

De commisie-Deetman stelde vast dat tussen 1945 en 1981 in katholieke instellingen tien- tot twintigduizend kinderen zijn misbruikt. Dit grootschalige misbruik binnen de katholieke kerk was bekend bij de kerkelijke leiding, maar men deed daar weinig mee.
Commissie-Deetman over kindermisbruik in de rooms-katholieke kerk

Kathedraal in de middeleeuwen

Een kathedraal of dom is een kerk waar een bisschop zetelt. Een kathedraal is daarom altijd de belangrijkste kerk van een bisdom. Soms heeft een kathedraal ook de status van basiliek, want binnen de katholieke kerk is een basiliek of basilica een eretitel voor een bijzondere kerk.
Kathedraal in de middeleeuwen

Kloosters in de middeleeuwen

Kloosters speelden een bepalende rol in het dagelijkse leven van de bevolking op het platteland. De mensen bezochten het plaatselijke klooster om daar te bidden en hun heiligen te vereren: zij zochten in een klooster hulp en bescherming. Vanaf de vierde eeuw begonnen christenen zich te concentreren in groepsgemeenschappen, waar hun leven geheel in het teken stond van God en een heilig leven. Wie monnik wilde worden en in een klooster wilde treden, moest een drietal beloften afleggen: de gelofte van armoede, de gelofte van absolute gehoorzaamheid aan de abt van het klooster en de gelofte van kuisheid.
Kloosters in de middeleeuwen

Geloof in de middeleeuwen

De westerse geschiedenis werd in de twaalfde eeuw bepaald door de wijze waarop het godsdienstige idealisme zich op institutioneel niveau ontwikkelde, meende de historicus Donald Matthew. De macht van de adel was groot, maar ook de zeggenschap van de bisschoppen was niet onaanzienlijk. De vorst benoemde doorgaans de bisschoppen. Dit recht was ontstaan in de tijd van Karel de Grote.
Geloof in de middeleeuwen

Roger Vangheluwe

In april 2010 bekende de Belgische bisschop van Brugge, Roger Vangheluwe, seksueel misbruik van zijn neef. Een jaar later zond de Vlaamse zender VT4 in het programma 'Vlaanderen Vandaag' een openhartig interview uit met de inmiddels uit zijn functie gezette bisschop.
Afschuw na interview met bisschop Vangheluwe

Deïsme

In de periode van de Verlichting ging men ook anders tegen God en de Bijbel aankijken. Men wist nu bijvoorbeeld dat de aarde om de zon draaide en niet andersom. Anders dan de Bijbel deed vermoeden - en door de kerk lang als vaststaand feit was verkondigd - was de aarde niet het middelpunt van de wereld. De wetenschappers wisten dat nu zeker en zij gingen ook twijfelen aan andere wonderlijke geschiedenissen uit de Bijbel.
Deïsme

Voltaire

Voltaire werd tijdens zijn driejarige ballingschap in Engeland beïnvloed door de deïstische werken van John Locke en Isaac Newton. Veel verlichtingsfilosofen plaatsten politiek boven religie. Voltaire gaf duidelijk blijk van een haat tegenover de katholieke kerk. In 'Candide' (1759) hekelde Voltaire alle vormen van orthodox christendom en ontkende hij het bestaan van een goede almachtige God. Dit weerhield de Pruisische koning Frederik de Grote (1712-1786) er niet van om Voltaire uit te nodigen aan zijn hof. Frederik had veel respect voor de contemporaine filosofie en gaf weinig om religie. "Hij was een tolerant heerser omdat hij alle godsdiensten absurd vond," concludeerde Michael Collins.
Voltaire

David Hume

David Hume schreef zijn beste werk op jonge leeftijd. Hij was 28 jaar toen zijn meesterwerk 'A treatise of human nature' (1739-1740) verscheen. De publicatie kreeg niet de aandacht die het verdiende. Ook zijn volgende studies 'An enquiry concerning human understanding' (1758) en 'An enquiry concerning the principles of morals' (1751) werden aanvankelijk door weinigen opgemerkt.
David Hume

John Locke

De vader van de Engelse Verlichting, John Locke, was een christen met deïstische gedachten. Locke trachtte de essentie van zijn geloof samen te brengen in twee elementaire waarheden. John Locke zag Jezus als verlosser en vond dat de mens in harmonie met de leer van God diende te leven.
John Locke

René Descartes

René Descartes stelde de subjectiviteit van de menselijke waarneming ter discussie. Alles wat de mens waarnam kon betwijfeld worden. Hoewel Descartes aan veel zekerheden twijfelde stelde hij God niet ter discussie. Het bestaan van God vormde voor Descartes zelfs een zekerheid.
René Descartes

Vogels in de tuin

Deze zomer adverteerde de vereniging Vogelbescherming Nederland met een gratis vogelpakket. Ik vroeg het kennismakingspakket aan en ontving een recent exemplaar van het tijdschrift 'Vogels' en de brochure 'Meer vogels in de tuin'. In deze brochure staan talloze aanwijzingen voor het inrichten van een vogelvriendelijke tuin. Deze tips zijn ook toepasbaar in een bescheiden tuin.
Vogels in de tuin

Benedictus XVI over condoomgebruik

In november 2010 ontstond verwarring over het standpunt van paus Benedictus XVI over condoomgebruik. Een nieuwe uitspraak over condoomgebruik door mannelijke prostituees leidde tot vreugde, maar ook tot teleurstelling. Eerder dit jaar, tijdens een reis naar Afrika zei paus Benedictus, dat condoomgebruik niet de oplossing kon zijn van het aidsprobleem. Heeft paus Benedictus een koerswijziging gemaakt?
Benedictus XVI over condoomgebruik

Statenbijbel

De Synode van Dordrecht van 1618 was niet alleen een kerkelijke vergadering, waarin een oplossing gezocht werd in het verschil van inzicht tussen de remonstranten en de contraremonstranten, de arminianen en de gomaristen, maar ook de kerkelijke bijeenkomst waar het besluit werd genomen tot het maken van een officiële Nederlandse vertaling van de bijbel: de Statenbijbel.
Statenbijbel

Religie, Kerk en Samenleving

J.C.M. Wiesman informeert u over de belangrijkste ontwikkelingen en personen in binnen- en buitenland op het gebied van Religie, Kerk en Samenleving.

Misbruikschandaal in Nederland

Kardinaal Angelo Sodano sprak aan het begin van de paasmis op het Sint-Pietersplein. De Rooms-katholieke Kerk moet zich niet van de wijs laten brengen door berichten over seksueel misbruik in de media. Paus Benedictus zweeg. Tijdens de paasmis in Rome sprak hij wel over geweld, discriminatie en terreur in de wereld, maar zweeg hij over het misbruikschandaal dat in veel landen met een grote katholieke vertegenwoordiging de media beheerst.
Het voortbestaan van het katholieke instituut is belangrijker dan het onrecht dat jongens en enkele meisjes is aangedaan.
Misbruikschandaal Katholieke Kerk Nederland

Misbruik in de katholieke kerk

De katholieke kerk is de laatste jaren in opspraak vanwege seksueel misbruik door geestelijken in Ierland, de Verenigde Staten van Amerika en nu ook in Duitsland. Voor de slachtoffers van de seksuele moraal van de kerkvaders is de daad niet het enige dat telt. Zij zijn ook zeer getekend door de ontkenning door de kerk. Jarenlang werden deze daden bedekt door de mantel der liefde; de katholieke kerk was in een staat van ontkenning. Hieraan lijkt een einde gekomen, nu de Ierse bisschoppen zich bij paus Benedictus moesten komen verantwoorden. Deze koerswijziging heeft wel heel lang op zich laten wachten.
Misbruik in de katholieke kerk

Twee hervormde theologen

Willem Aalders en Bert ter Schegget waren beiden hervormde theologen. Zij waren echter ook zeer verschillend. Willem Aalders vond dat de christenen geen kabaal moesten maken in de maatschappij. Hij vond dat politieke uitspraken niet tot de taak van de kerk behoorden. Vanaf de kansel kon Ter Schegget zich flink kwaad maken over alles wat er in de wereld gebeurde.
Willem Aalders en Bert ter Schegget

Religiegeschiedenis: Het ware geloof?

Onder de noemer 'Reformatie als cultuurclash' organiseert het erfgoedcentrum Diep in Het Hof in Dordrecht de expositie 'Het ware geloof?' Volgens het persbericht kunnen bezoekers zich deze zomer in Dordrecht laven aan blinkend liturgisch vaatwerk of tot inkeer komen bij de kracht van het woord." De stad Dordrecht speelde een belangrijke rol in de Nederlandse politieke en kerkelijke geschiedenis.
Religiegeschiedenis: Het ware geloof?

Nagieb Mahfoez

In 1988 werd de Egyptische schrijver Nagieb Mahfoez onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur. Deze prijs moedigde hem aan om door te gaan met schrijven, vertelde hij in één van zijn laatste interviews. De Nobelprijs veranderde zijn leven. Het was gedaan met de rust. Interviews en ontmoetingen met de pers bepaalden na 1988 zijn dagritme. Nagieb Mahfoez (1911-2006) was de eerste Arabische schrijver die de Nobelprijs kreeg.
Nagieb Mahfoez

Tv-dominee Jerry Falwell

De Amerikaanse televisiedominee Jerry Falwell was een zeer conservatief man. Hij stelde zijn leven in het teken van God en wat hij zag als 'links gevaar'. Falwell was de grondlegger van de Moral Majority. Alle tekenen wezen erop dat de macht van de tv-dominee tanende was.
Jerry Falwell

Abbé Pierre

Als oprichter van de charitatieve Emmaüs-beweging genoot Abbé Pierre (1912-2007) wereldwijd bekendheid. In Frankrijk was hij zeer populair. Door zijn hulp aan daklozen verscheen hij regelmatig bij verkiezingen van de bekendste Fransman aan de top van lijstjes die opiniepeilers opstelden. Abbé Pierre gebruikte zijn populariteit voor zijn Emmaüs-beweging. "Het is ons probleem en niet dat van God," zei Abbé Pierre. Deze markante priester overleed in januari 2007 op de gezegende leeftijd van 94 jaar.
Abbé Pierre en de Emmaüs-beweging

Theoloog Edward Schillebeeckx

"Schillebeeckx was van grote betekenis voor de theologie van de twintigste eeuw en vandaag," schreef de decaan van de Faculteit der Theologie van de Radboud Universiteit in Nijmegen in het overlijdensbericht. Tegen de achtergrond van het tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) was hij actief op het breukvlak van een voorbije en een nieuwe tijd. Hij was een pionier in het zoeken naar aansluiting tussen geloof, kerk en theologie en de moderne mens in een seculiere samenleving.
Edward Schillebeeckx

Zomeraanbieding

Vanmorgen vielen twee zware pakketten op mijn deurmat. De nieuwe catalogus met de zomeraanbieding van uitgeverij Kok. "Stuk voor stuk boeken, die in Nederland de tongen los zullen maken," belooft de uitgever. Ik zal er in deze aflevering een aantal van bespreken. Daarnaast ontving ik een informatiepakket van de Vogelbescherming.
Zomeraanbieding uitgeverij Kok

Paus Benedictus vraagt vergeving

Paus Benedictus XVI heeft in juni 2006 aan God en de kinderen die seksueel zijn misbruikt door priesters om vergeving gevraagd. Tijdens een preek ter afsluiting van het 'Jaar van de priester' zei de paus dat de katholieke kerk alles zal doen om te voorkomen dat dit ooit nog gebeurt.
Paus Benedictus vraagt vergeving

Kerken in Amsterdam

In het centrum van Amsterdam staan veel kerken. De bekendste hiervan zijn ongetwijfeld de Nieuwe Kerk op de Dam, de Vondelkerk en de Westerkerk aan de Prinsengracht.
Kerken in Amsterdam

Walburgskerk en de heilige Walburga

Gistermiddag stootte ik in mijn boekenkast op een boekje over de Walburgskerk in Zutphen. Deze 'Gids Walburgskerk en Librije' werd in 1987 samengesteld door de Kerkvoogdij Hervormde Gemeente en uitgegeven door De Walburg Pers in Zutphen. Het gidsje beschrijft de geschiedenis van de kerk en de middeleeuwse bibliotheek. De fraaie kerk in Zutphen wordt overigens ook aangeduid als Walburgkerk en Walburguskerk.
Walburgskerk en de heilige Walburga

Geschiedenis Walburgskerk Zutphen

De Walburgskerk in Zutphen is een laatgotische hallenkerk. De kerk ontstond in de loop van de 14e en 15e eeuw uit een vroeggotische bakstenen kruisbasiliek uit het tweede kwart van de 13e eeuw, schreef Gerard Hoekstra in 'Langs de oude Gelderse kerken' in 1973.
Geschiedenis Walburgskerk Zutphen

Librije Walburgskerk Zutphen

De librije alleen al is een bezoek aan Zutphen en de St. Walburgskerk waard. Als een oorspronkelijke kerkbibliotheek van 1561 met circa 400 oude boeken, waaronder handschriften en incunabelen, die nog aan de ketting liggen, is zij in West-Europa uniek.
Librije Walburgskerk Zutphen