Kathedraal in de middeleeuwen

Basilieken

Een kathedraal of dom is een kerk waar een bisschop zetelt. Een kathedraal is daarom altijd de belangrijkste kerk van een bisdom. Soms heeft een kathedraal ook de status van basiliek, want binnen de katholieke kerk is een basiliek of basilica een eretitel voor een bijzondere kerk. Deze eretitel kan alleen door de paus in Rome worden verstrekt. Binnen de katholieke kerk onderscheidt men 'basilica maior' en 'basilica minor': ofwel belangrijke en minder belangrijke basilieken. Er bestaan slechts vier kathedralen met de titel 'basilica maior'. Deze bevinden zich alle in Rome. Dus alle basilieken buiten Rome hebben altijd het predikaat 'basilica minor'. Paus Pius X verstrekte de eretitel basilica minor' op 29 januari 1908 aan de kathedraal van Chartres.

Grootste gebouwen

Vanaf de vroege middeleeuwen tot ver in de negentiende eeuw, waren kerken de hoogste en grootste gebouwen in steden en dorpen. "Het plein waaraan zij nog weleens lagen," schreef C.W. Mönnich, "bood ruimte voor markt en kermis en al van ver buiten de stadswal waren hun daken en torens hoog boven de huizen te zien."
De bouw van een kerk kostte handenvol geld en kon zelden in één generatie bijeen gebracht worden. Het is dan ook geen uitzondering dat de bouwgeschiedenis van een kerk anderhalve eeuw of meer beslaat.
In de Bijbel vinden we een citaat waaruit zou blijken dat God geen behoefte heeft aan een groot aan hem gewijd huis, merkte Mönnich op: "De God die de wereld heeft gemaakt en alles wat er leeft, hij die over hemel en aarde heerst, woont niet in door mensenhanden gemaakte tempels. Hij laat zich ook niet bedienen door mensenhanden alsof er nog iets is dat hij nodig heeft, hij die zelf aan iedereen leven en adem en al het andere schenkt." We kunnen deze mededeling nalezen in Handelingen 17, 24 en volgende.

Tempels om God te vereren

Toch bouwden christenen grote tempels om God te vereren. Als we nuchter kijken naar het doel en het bouwplan van een kerk, dan realiseren we ons al snel dat de meeste kerken niet erg functioneel zijn. Kerken zijn hoog en groot en hebben meestal een slechte akoestiek; de menselijke stem reikt niet ver. Bovendien zijn kerken meestal koud, want deze grote stenen kolossen kunnen nauwelijks verwarmd worden.
Een verklaring voor het bouwen van grote kathedralen kunnen we alleen vinden als we ons verdiepen in de maatschappelijke omstandigheden in de middeleeuwen. De kerken vormden een reflectie van de normen en waarden van die maatschappij. "In de vier eeuwen na 1100 werden vijfhonderd kathedralen en ontelbare kerken en (nonnen)kloosters gebouwd," schreef Michael Collins. "De gotische kathedralen vertegenwoordigen hun tijdperk en geloof magistraal." De bloei van de gotiek en de bouw van kathedralen vielen samen met de groeiende welvaart.

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder: meer informatie over Kerk en Samenleving

Kerk en Samenleving
Kerkgeschiedenis
Kloosters in de middeleeuwen
Geloof in de middeleeuwen