Herman Van Rompuy wordt EU-president

De regeringsleiders van de EU-landen kozen de Belgische premier Herman Van Rompuy als eerste EU-president. De Britse Catherine Ashton werd Hoge Vertegenwoordiger van de EU. Door velen wordt deze laatste functie gezien als belangrijker dan die van de president. Ashton krijgt veel ondersteuning van ambtenaren en zal eigen beleid kunnen maken.

Deze verkiezingen maakten vooral duidelijk dat de voorkeur van de belangrijkste landen van de Europese Unie, Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië, uitgaat naar technocraten zonder zendingsdrang: bestuurders die de regeringsleiders van deze landen niet te veel voor de voeten zullen lopen. Tony Blair en de vooral in ons land veel genoemde Jan Peter Balkenende bleken niet aanvaardbaar voor Duitsland en Frankrijk. De landen hadden geen belangstelling voor een ambitieuze en prominente persoonlijkheid.

Zowel Herman Van Rompuy als Catherine Ashton hebben veel internationale ervaring. In de weken voorafgaand aan deze verkiezing sprak de Zweedse premier en huidige EU-voorzitter Frederik Reinfeldt alle regeringsleiders van de EU. Hij wilde voorkomen dat de Europese Unie in diskrediet gebracht zou worden en stuurde aan op een snelle besluitvorming. Hij was succesvol. In recordtijd gingen de regeringsleiders akkoord met de benoemingen van Herman Van Rompuy en Catherine Ashton; politici waarvan zij weinig gevaar verwachten.

Doen we de Belg Herman Van Rompuy tekort door hem af te schilderen als een man zonder geldingsdrang? Over de taken en bevoegdheden van de EU-president is in het Verdrag van Lissabon weinig geregeld. Herman Van Rompuy zal de EU in contacten met andere wereldleiders vertegenwoordigen, maar in de uitvoering van het gemeenschappelijke buitenlandse beleid krijgt de Hoge Vertegenwoordiger, Catherine Ashton, meer te zeggen. Bij internationale conflicten echter zal Herman Van Rompuy mensen als Barack Obama en Dimitri Medvedev moeten doen sidderen.

De christen-democraat Herman Van Rompuy werd een jaar geleden premier van België. De 62-jarige heeft het imago van een grijze muis met literaire aspiraties. Regelmatig verluchtigde hij politieke bijeenkomsten met het voordragen van een 'haiku'-gedichtje, levenswijsheid vervat in een strak schema van drie rijmloze regels, waarin een intense natuurervaring wordt uitgedrukt.

Van Rompuy is zelden betrapt op een explicite mening. Hij maakte hiermee indruk tijdens verschillende EU-toppen. Volgens sommige bronnen werd hij deze zomer al benaderd voor de functie van EU-president. De manier waarop hij in korte tijd rust in de Belgische politiek bracht, wordt alom bewonderd. Moeilijke kwesties als de staatshervoming konden dankzij Herman Van Rompuy weer in behandeling genomen worden.

Een haiku hier, een haiku daar: dat is misschien het instrument waarmee ook de Europese regeringsleiders tot grote daden aangezet kunnen worden. De Europese Unie kan alleen een succes worden op het internationale vlak als de ambities van de deelnemende regeringsleiders en landen beteugeld worden. We hebben nog een lange weg te gaan in Europa.

Lees verder: meer informatie