Prins Willem van Oranje (1533-1584)

Graaf van Nassau en stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht

In de Prinsenhof in Delft zijn tegen de muur naast de trap nog steeds een paar kogelgaten te zien. Deze zouden zijn ontstaan toen Balthasar Gerards de prins van Oranje in 1584 heeft vermoord. Het is natuurlijk een aardige herinnering aan deze op zich zelf trieste gebeurtenis, maar er zijn toch mensen, die aan dit feitelijke sprookje minder geloof hechten en denken dat deze 'beschadigingen' van de muur alleen maar zijn aangebracht om de herinnering aan deze grote Oranje levend te houden.

Geboren op kasteel de Dillenburg

Willem van Oranje werd, als Willem van Nassau, op 24 april 1533 geboren op het kasteel de Dillenburg als zoon van Willem van Nassau, de Rijke, en diens tweede vrouw Juliana van Stolberg. Willem van Oranje stierf in Delft op 10 juli 1584 na een moordaanslag op zijn leven. Hij werd dus slechts 51 jaar oud.

Prins van Oranje

Het gezin, waaruit Willem stamde was groot. Er waren 12 kinderen en het was geen vetpot. Zijn vader werd alleen maar de Rijke genoemd omdat hij rijk gezegend was met nakroost. Het was dus zeer welkom dat Willem van een verre neef, Renee van Chalons, een prinsdom erfde, het prinsdom Oranje in Zuid-Frankrijk. Willem mocht zich in het vervolg Prins van Oranje noemen. Om deze reden heet ons vorstenhuis nog steeds van Oranje-Nassau.

Opvoeding

De erfenis had voor Willem echter wel ingrijpende consequenties. Hij mocht de erfenis van de landsheer Karel V alleen aanvaarden als hij voor zijn verdere opleiding naar zijn hof zou komen. Vader Willem stemde in met deze voorwaarde en zo vertrok de piepjonge Willem van het Lutherse Dillenburg naar Spanje om daar een katholieke, maar wereldse opvoeding te krijgen.

Huwelijken

Willem van Oranje heeft vier vrouwen gehad. De eerste was Anna van Egmond, die hij op achttienjarige leeftijd trouwde; ook Anna was pas achttien jaar. Anna overleed in 1558. In 1561 trouwde Willem met Anna van Saksen (1544-1577). Ze bleef hem niet trouw en daarom liep de verbintenis uit op een echtscheiding. In 1575 trouwde Willem vervolgens met Charlotte de Bourbon (1546-1582), die hem zeven jaar later al ontviel en tenslotte trouwde Willem in 1583 met Louise de Coligny (1555-1620).
Uit zijn huwelijken heeft Willem, net als zijn vader, veel kinderen gekregen. Uit zijn vier huwelijken twaalf en uit zijn relatie met Eva Elinx is nog een zoon Justinus bekend. De bekendste van zijn kinderen zijn wel prins Maurits, die zijn vader na diens dood opvolgde en prins Frederik Hendrik, die later de ongehuwde Maurits opvolgde.

Betrouwbaar man

Willem van Oranje werd ook wel de Zwijger genoemd, niet omdat hij zo weinig zei, maar omdat hij nooit uit de school klapte: hij kon geheimen en vertrouwelijke mededelingen bewaren. Hij was dus een betrouwbaar man. Heel lang is hij loyaal gebleven aan het Spaanse Hof dat het ook in de Nederlanden voor het zeggen had, maar ten slotte, nadat Philips II zijn vader, Karel V, had opgevolgd, kon Willem niet langer loyaal blijven aan Spanje, dat hij altijd geëerd had. Hij kon het niet verkroppen, dat het 'Nederlandse' volk werd onderdrukt en uitgezogen. Vooral de vervolging van niet-katholieken zette bij hem kwaad bloed.

Strijd tegen Spanje

Ten slotte nam hij de wapenen op tegen Spanje. Hij organiseerde huurlegers, waarvoor hij het familiekapitaal moest aanspreken. In de strijd tegen Spanje moest het huis van Nassau grote offers brengen. Bij verschillende veldslagen sneuvelden verschillende broers van Willem.
Willem van Oranje trachtte uit het buitenland hulp te krijgen in zijn strijd tegen Philips, met name van Frankrijk. In de periode dat deze onderhandelingen succes lijken te krijgen, wordt de prins in Delft vermoord en zijn zoon Maurits zal de strijd tegen Spanje moeten voortzetten.

Begraven in Nieuwe Kerk te Delft

Willem van Oranje werd begraven in de Nieuwe Kerk te Delft, waar een schitterend grafmonument werd geïnstalleerd dat ontworpen werd door Hendrik de Keyser. Het monument is onlangs geheel gerestaureerd, zodat het nu weer in alle glorie bewonderd kan worden. De Vader des Vaderlands, de graaf van eenvoudige komaf, heeft daarmee de aandacht gekregen, die hij heeft verdiend voor de inspanningen om zijn vaderland van vreemde smetten vrij te houden.

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Royalty
Willem IV van Oranje-Nassau
Willem II van Oranje-Nassau
Wilhelmus
Jane Seymour
Tsaar Peter de Grote
Huis van Oranje

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur