Franciscus Cornelis Donders (1818-1889)

Hoogleraar geneeskunde en fysiologie

De Nederlandse hoogleraar geneeskunde en fysiologie Franciscus Cornelis Donders zit hoog op zijn leerstoel op het Janskerkhof in Utrecht. Zoals u ziet op de bijgaande foto kreeg hij in 1920 een kolossaal monument.
Donders was hoogleraar oogheelkunde aan de universiteit van Utrecht. Door zijn onderzoekingen naar oogafwijkingen kreeg hij internationaal aanzien. Hij stichtte in Utrecht het Nederlands Gasthuis voor Ooglijders dat tegenwoordig onderdeel uitmaakt van het Universitair Medisch Centrum (UMC) van de Universiteit Utrecht in de Uithof.

Levensloop Donders

Franciscus Cornelis Donders werd in mei 1818 geboren in Tilburg. Hij studeerde geneeskunde aan de militaire geneeskundige school te Utrecht en behaalde zijn doctoraal examen in 1840 te Leiden. Na zijn studie werkte hij enkele jaren als militair arts in Vlissingen en Den Haag. In 1847 volgde een benoeming tot hoogleraar aan de universiteit van de Domstad. Zijn studie over de 'anomalieën van de refractie en de accommodatie' verscheen omstreeks 1864. Deze studie verscheen eerst in het Engels en daarna in veertien andere talen. Vijf jaar later zag de uitgave "On the speed of mental processes" het licht. Door deze boeken verwierf Donders internationale faam. Donders overleed in maart 1889 in Utrecht.

Nederlands Gasthuis voor Ooglijders

Vanaf 1842 deed Donders histologisch en histochemisch onderzoek. Behalve op het gebied van de fysiologie, waaronder stofwisseling en ademhaling, en de pathologie van het oog deed hij ook fundamentele onderzoekingen over de druk in de borstholte. Toch werd hij vooral bekend door zijn onderzoek naar oogafwijkingen zoals ver- en bijziendheid. Door zijn inspanning werd correctie met behulp van brillen mogelijk.
In 1852 werd Donders hoogleraar oogheelkunde te Utrecht. In 1858 richtte Donders met Herman Snellen het eerste ziekenhuis speciaal voor oogheelkunde op. Dit ziekenhuis was jarenlang gevestigd aan de F.C. Dondersstraat. De bouw van dit door D. Kruijff ontworpen gebouw heeft Donders niet meer meegemaakt. Hij overleed vijf jaar eerder.

Waardering

Franciscus Cornelis Donders oogstte tijdens zijn leven veel waardering. Ook na zijn dood erkende men zijn werk. Zoals vermeld, kreeg in Utrecht de straat naar het Nederlands Gasthuis voor Ooglijders was gevestigd zijn naam. In Tilburg bracht men een gedenkplaat aan in zijn geboortehuis en in Nijmegen werd het F.C. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging naar hem genoemd.
We keren terug naar het standbeeld, of beter gezegd zitbeeld, op het Janskerkhof in Utrecht. Via vier treden kunt u het plateau van het monument bereiken. Het beeld staat op een rommelige en verwaarloosde donkere plek. De regen heeft het beeld doen uitlopen. Ook als ik mijn bril niet op zou hebben gehad zou de verwaarlozing van deze wetenschappelijke grootheid mij zijn opgevallen.

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Wetenschap en Ontdekkingen
Stephen Hawking
Robert Koch
Joghem van Loghem
Konrad Lorenz

In Het Engelse koningshuis kende goede tijden en slechte tijden; tijden van voorspoed en perioden van tegenslag.
Het Engelse koningshuis kende goede tijden en slechte tijden; tijden van voorspoed en perioden van tegenslag.
In dit deeltje van "Engelse koningen en koninginnen" worden de vorsten en vorstinnen besproken, die tussen 1066 en 1558 op de Britse troon zaten. Willem de Veroveraar kan als stichter van Engeland beschouwd worden. In korte tijd veroverde hij heel Engeland. In 1066 werd hij in de Westminster Abbey tot koning uitgeroepen.
Engelse koningen en koninginnen

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur

De eerste uitgave van onze serie Beroemde Vrouwen is een populair boekje. Het eerste deeltje bevat de levensverhalen van Carrie Lane Catt, Emmeline Pankhurst, Josephine Baker, Elizabeth Bowes Lyon (Queen Mum) en dertig andere opmerkelijke vrouwen.
Beroemde vrouwen

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Kunst op cd-rom