Miep Gies (1909-2010)

Anne Frank

Miep Gies, de laatste nog levende persoon die voorkomt in het dagboek van Anne Frank, overleed in januari 2010 op 100-jarige leeftijd. Miep Gies vond het dagboek van Anne Frank in augustus 1944 na de inval in het Achterhuis, waarbij Anne en de andere onderduikers werden opgepakt.
Dankzij Miep Gies werd het dagboek, een bijzonder relaas van een joodse onderduikster, gered en kon het later gepubliceerd worden als 'Het Achterhuis'. Na de bijbel is het dagboek van Anne Frank het meest verkochte boek van de tweede helft van de twintigste eeuw.

Oostenrijk

Miep Gies kwam als tienjarig meisje na de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Zij werd geboren in Oostenrijk en kwam naar Nederland om aan te sterken. Haar Nederlandse gastouders adopteerden haar uiteindelijk. In 1941 trouwde ze met Jan Gies.
Zij kreeg in 1933 een baantje bij de groothandel in specerijen en geleisuiker Opekta op de Prinsengracht in Amsterdam. De eigenaar van deze firma was de uit Duitsland naar Nederland uitgeweken jood Otto Frank. Jan en Miep Gies onderhielden hartelijke contacten met de familie Frank.

Het Achterhuis

In 1942 besloot Otto Frank om met zijn gezin onder te duiken. In het dagboek van Anne vinden we hiervoor een verklaring: "Na mei 1940 ging het bergaf met de goede tijden: eerst de oorlog, dan de capitulatie, inmars der Duitsers en de ellende voor ons joden begon. Jodenwet volgde op jodenwet en onze vrijheid werd zeer beknot. Joden moesten een jodenster dragen; joden moeten hun fietsen afgeven; [...] joden moeten naar joodse scholen gaan en al dergelijke meer. Zo ging ons leventje door en we mochten dit niet en dat niet." Otto Frank gebruikte zijn eigen bedrijfspand aan de Prinsengracht in Amsterdam als onderduikadres. Het achterste deel van dit pand werd 'onzichtbaar gemaakt'. Een kast verborg de ingang naar 'Het Achterhuis'.

Inval in het Achterhuis

Op 4 augustus 1944 deden de Duitsers een inval in het pand aan de Prinsengracht. Alle onderduikers werden meegenomen. Men heeft nooit met zekerheid kunnen vaststellen wie de schuilplaats heeft verraden. De familie Frank werd met de andere bewoners van de schuilplaats afgevoerd naar Westerbork. Vervolgens ging de reis naar Auschwitz-Birkenau. Op het perron van Auschwitz werden het gezin en de vrienden uit elkaar gehaald. Otto Frank, Hermann en Peter van Pels en Fritz Pfeffer werden naar het mannenkamp weggevoerd. Auguste van Pels en Edith, Margot en Anne Frank gingen naar Auschwitz-Birkenau.

Dagboek

Zoals gezegd keerde alleen Otto Frank terug uit het concentratiekamp. Otto Frank wist toen hij terug in Nederland kwam en Miep Gies weer ontmoette dat zijn vrouw Edith was vermoord. Over het lot van zijn dochters Margot en Anne had hij nog 'goede hoop'. Miep Gies gaf hem het door haar in de bezettingstijd gevonden dagboek van zijn dochter en raadde hem aan om het uit te laten geven. Otto Frank zou zeven jaar bij Jan en Miep Gies in huis wonen. In de jaren vijftig vestigde hij zich in Zwitserland.
Het door Miep Gies teruggevonden dagboek vond inmiddels in veel vertalingen in de hele wereld lezers. In 1989 moest zij in Hamburg getuigen in een proces tegen een Duitse neonazi, die beweerd had dat de dagboeken van Anne Frank een vervalsing zouden zijn.

Nagedachtenis

Miep Gies hield in haar verdere leven over de hele wereld lezingen over Anne Frank. Aan de hand van het lot van één familie kon zij duidelijk maken wat de jodenvervolging betekende. Later hielp ze ook met rondleidingen in het Anne Frank Museum aan de Prinsengracht in Amsterdam.
Met Allison Leslie Gold schreef Miep Gies haar 'Herinneringen aan Anne Frank'. Met dit boek wilde zij antwoord geven op de vele vragen die leefden. Miep ontving erg veel brieven van schoolkinderen, die precies wilden weten hoe dat in die oorlog allemaal was gegaan. Miep Gies bleef altijd betrokken bij de nagedachtenis van Anne Frank.

Betrokkenheid

Na de dood van haar echtgenoot Piet in 1993 trok Miep zich terug uit de openbaarheid. Voor het Anne Frank Museum bleef zij als vraagbaak altijd beschikbaar. "Gedurende haar leven was ze zeer verbonden met de herinnering aan en betekenis van Anne Frank. Miep Gies was een innemende persoonlijkheid. Tot aan haar dood volgde ze de ontwikkelingen van de Anne Frank Stichting op de voet en heeft ze veel voor de Stichting betekend," schreef de Anne Frank Stichting na haar dood in de overlijdensadvertentie.
Het overlijden van de bescheiden Miep Gies kreeg ook in het buitenland veel aandacht. Vooral Britse en Amerikaanse kranten en televisiezenders berichtten over de dood van Miep Gies.
Miep Gies werd onder meer onderscheiden met de Israëlische Yad Vashem-onderscheiding. Zij kreeg ook het Duitse Bundesverdienstkreuz en de Amerikaanse Raoul Wallenberg Award. Miep Gies werd in Nederland benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Lees verder: meer informatie

Tweede Wereldoorlog
Nieuwsbrief Tweede Wereldoorlog
Anne Frankmuseum
Anne Frank
Duitse soldaten in Nederland
Duitse bezetting van Nederland
Jodenster

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?