Tsaar Peter de Grote van Rusland (1672-1725)

Tsaar van Rusland

Tsaar Peter de Grote transformeerde Rusland van een geïsoleerd traditioneel rijk tot een moderne Europese grootmacht. Hij bouwde een sterke marine en reorganiseerde het leger naar West-Europees model. Peter voerde langdurige oorlogen, vooral tegen Zweden in de Grote Noordse Oorlog, waarmee Rusland toegang kreeg tot de Oostzee en een positie als Europese grootmacht.

Regent

Tsaar Peter de Grote werd op 9 juni 1672 in Moskou geboren als Pjotr Alexejevitsch. Hij was de zoon van tsaar Aleksej Michailovitsch en diens tweede vrouw Natalja Narisjkina. Al in 1682 werd Peter, naast zijn geesteszieke halfbroer Iwan V, tot mederegent benoemd. Het regentschap voor beiden werd gevoerd door hun zuster Sofia Alexejevna. In 1689 verwierf Peter de Grote de alleenheerschappij.

Aansluiting aan het Westen

Onder zijn energieke, maar gruwelijke leiding vond Rusland de aansluiting aan het Westen. Hij probeerde het Russische rijk naar het Zuiden toe te vergroten en veroverde in 1696 het Osmaanse Azov aan de Zwarte Zee en Perzische gebieden aan de Kaspische zee, maar hij slaagde er niet in deze bezittingen lang vast te houden. Meer succes had hij met zijn politiek ten opzichte van de Oostzeelanden. In de noordelijke oorlog had Peter bij Poltawa in 1709 de beslissende slag tegen Karel XII van Zweden gewonnen. Met de vrede van Nystadt in 1721 werd Rusland de machtigste staat van het Oostzeegebied.

Buitenlandse reizen

Gedurende zijn buitenlandse reizen in 1697 en 1698 had hij veel ervaring opgedaan voor de veranderingen die hij later zou doorvoeren. In het begin echter, bleven deze veranderingen steken door de druk, die de oorlog met zich mee had gebracht. Tijdens een verblijf in Wenen moest hij halsoverkop terug naar Rusland omdat er een opstand tegen hem uitgebroken was van de Strelitzen. Hij sloeg de opstand op wrede wijze neer, waarna alle regimenten werden opgeheven. Hij zag zijn zuster Sofia aan voor de aanstichtster van de opstand en dwong haar om als non in een klooster in te treden. Hetzelfde lot viel te beurt aan zijn vrouw Eudoksia, van wie hij vervreemd was geraakt.

Modernisering

Ter modernisering van het leger en de marine haalde Peter buitenlandse specialisten naar Rusland. Hij verplichtte alle onderdanen tot militaire dienst. Hij schiep een nieuwe dienstadel. Uit conservatieve kringen ondervond hij veel tegenstand tegen al zijn moderniserende maatregelen, maar hij bezat voldoende macht om zijn opvattingen door te voeren. Door belastingmaatregelen werd de plattelandsbevolking volkomen uitgeleverd aan de grootgrondbezitters.

Sint-Petersburg

Peter de Grote stichtte in 1703 de nieuwe residentie Sint-Petersburg en noemde zich sinds 1721 tsaar. Voorts stelde hij de Senaat in, waarin de hoogste justitie en overheidsdienaren waren gezeten. Hij schiep ook verschillende colleges als een soort vakministeries, een en ander naar het voorbeeld van Zweden. In plaats van het kerkenpatriarchaat vormde hij een onder zijn leiding staande synode.

Bestuurshervormingen

Peter de Grote veranderde tevens het bestuur van het land. Het land werd beter bestuurbaar door een verdeling in acht gouvernementen met provincies en een soort van gemeenten. Hij voerde de Juliaanse kalender in en vormde het onderwijs om, door nieuwe scholen te stichten en de Academie der Wetenschappen op te richten.

Opgevolgd door Katharina I

Peter de Grote van Rusland stierf op 8 februari 1725 in Sint-Petersburg. Hij werd begraven in de Petrus- en Pauluskathedraal. Daar kregen sindsdien vrijwel alle Russische tsaren hun laatste rustplaats. Zijn dood kwam na een lange periode van ziekte. Peter leed in zijn laatste jaren aan ernstige gezondheidsproblemen, waaronder nier- en blaasproblemen. Na zijn dood werd de tweede vrouw van Peter zijn opvolgster als keizerin Catharina I.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan royalty en koninklijke huizen. Lees Koninklijke Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van de belangrijkste koninklijke huizen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer informatie over royalty

Hoofdpagina Royalty

In deze bundel is een eerste selectie opgenomen van de artikelen die Ruud van Capelleveen over het Koninklijk Huis schreef. Voor deze uitgave werden de meeste artikelen herschreven, geactualiseerd en aangevuld. Door deze wijzigingen blijven de artikelen interessant; nu en later.
Koninklijke geschiedenis


Met deze uitgave over het Britse vorstenhuis komt u veel te weten: niet alleen over het wel en wee van alle Engelse koningen en koninginnen, maar ook over de tijd waarin zij leefden, de machtsstrijd waarin de koningen verwikkeld raakten en de oorlogen die zij voerden. In dit digitale boek staan alle Britse koningen en koninginnen vanaf Willem de Veroveraar.
Engelse koningen en koninginnen


'Meer Koninklijke Geschiedenis' is een interessante bundel voor liefhebbers van royalty en de geschiedenis van de belangrijkste koningshuizen in Europa. Ruud van Capelleveen schrijft al tientallen jaren over de geschiedkundige achtergronden van de families die het leven in deze streken eeuwenlang hebben bepaald. Hij etaleerde zijn kennis op websites en in nieuwsbrieven. De verhalen zijn nu ook beschikbaar in de fraaie geschiedenisbundel 'Meer Koninklijke Geschiedenis'.
Meer Koninklijke Geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.