F. Springer (1932-2011)

Nederlandse schrijver en diplomaat

De Nederlandse diplomaat en schrijver F. Springer maakte verre reizen en schreef daarover in gecondenseerde vorm. Hij schreef verhalen met lichte spot in een droogkomische stijl waarin geen woord te veel stond. Zijn verhalen en romans waren mede daarom niet zo lang.

Wereldreiziger

In dienst van het Koninkrijk der Nederland reisde hij de hele wereld af. In de titels van zijn boeken kunnen we een aantal van die standplaatsen herleiden: Nieuw-Guinea, New York, Brussel, Dacca, Teheran en Straatsburg. De personages van Springer zijn diplomaat of bestuursambtenaar: afstandelijk en goed in observeren en relativeren. De personages werden door de kosmopoliet herleid uit de wereld die hij zo goed kende. De schrijver bediende zich niet voor niets van een pseudoniem.

Carel Jan Schneider

Uitgeverij Querido maakte op 8 november 2011 bekend dat F. Springer op 79-jarige leeftijd in zijn woonplaats Den Haag overleed. F. Springer was de schrijversnaam voor de in 1932 geboren Carel Jan Schneider. Springer werd op 15 januari 1932 geboren in Batavia, het huidige Jakarta, waar zijn vader leraar Duits was. Carel Jan was de oudere broer van acteur Eric Schneider. Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië, bracht hij een deel van zijn jeugd met zijn moeder en broertjes door in het interneringskamp Tjihapit in Bandoeng. Zijn vader werd tewerkgesteld aan de Birmaspoorlijn. Via Ceylon, Singapore en Thailand kwam het gezin in 1946 naar Nederland. "Wie eenmaal is weggegaan, komt nooit meer thuis," schreef hij later in 'Kandy'. Vader Schneider werd later hoogleraar Duitse letterkunde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en schreef het befaamde leerboek 'Deutscher Wortschatz'. Springer doorliep het gymnasium in Rotterdam en Den Haag en studeerde rechten in Leiden.

Diplomaat

Als bestuursambtenaar leefde F. Springer van 1958 tot 1961 in Nieuw-Guinea, dat tegenwoordig West-Irian wordt genoemd. Vanaf 1963 werkte hij als diplomaat op Nederlandse ambassades in onder meer New York, Bangkok, Brussel, Dacca, Teheran en Straatsburg. Hij wilde zijn werk gebruiken om inspiratie voor zijn schrijverschap op te doen, daarom had Springer vooral belangstelling voor de meer exotische posten. Ook bracht hij in deze periode, net als alle Nederlandse diplomaten, tussen de buitenlandse benoemingen regelmatig enkele jaren door op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. De band met het vaderland mag immers niet verloren gaan. Aan het einde van de tachtiger jaren was hij ambassadeur in Angola en Oost-Berlijn.

Duitsland

In Berlijn was hij getuige van de Val van de Berlijnse Muur in 1989, waarover hij 'Quadriga, een eindspel' (2010) schreef. In deze roman krijgt journalist Robert Somers in de nadagen van de DDR een uitnodiging voor een werkbezoek aan Oost-Berlijn. Daar wordt Somers toevertrouwd aan de raadselachtige Monika Ritner. Monika is de officiële gids die hem rondleidt en hem introduceert bij de belangrijke partijleden. Terwijl Robert Somers over de grote successen van de socialistische heilstaat vertelt, komen de burgers in opstand.

Bericht uit Hollandia

Springer begon tijdens zijn studententijd met schrijven. De schrijvers Francis Scott Fitzgerald, Guy de Maupassant en Arthur Schnitzler waren voorbeelden voor de jonge schrijver. Hij nam de afstandelijke wijze waarop deze schrijvers de wereld beschreven over. F. Springer maakte in 1962 zijn literaire debuut met 'Bericht uit Hollandia'. Voor de verhalen in deze bundel putte de schrijver uit zijn ervaringen als bestuursambtenaar in Nieuw-Guinea. Later zou deze verhalenbundel uitgebreid met 'Schimmen rond de Parula' als Salamander-pocket verschijnen. Ook in zijn debuut leunt Springer al sterk op de ervaringen uit zijn diplomatieke loopbaan. Vaak wist hij dit milieu treffend te typeren.

Verloren illusie

Naast liefdes en vriendschappen is de verloren illusie een belangrijk thema in het werk van F. Springer. J. Greshoff schreef over het debuut van Springer in Het Vaderland: "Wij [krijgen] nu de tropische werkelijkheid met, in Nieuw-Guinea, de atmosfeer van tijdelijkheid die Springer zo sterk aan ons weet op te dringen, dat alles wat wij horen, zien en medebeleven op een tragikomische wijze onnodig en daardoor onwerkelijk wordt. [...] Springers werk is geen, zelfs geen veredelde, verslaggeverij. Hij vertelt wat hij op Nieuw-Guinea ondervonden heeft. Maar hij doet het op een wijze dat het een zeldzame algemeengeldigheid krijgt."

Sterremeer

Springer schreef in 1990 het Boekenweekgeschenk: 'Sterremeer'. Het boek behandelt de levensverhalen van de dichter Felix Sterremeer en de jurist Nikko S. "Nikko, die het verhaal vertelt, ontmoet Felix Sterremeer tijdens een keuring voor de militaire dienst. In de jaren die volgen kruizen hun paden elkaar herhaaldelijk. Sterremeer is een gedoemd man en Nikko zal zich pas laat, te laat realiseren dat hij ongewild een rol speelt bij de voltrekking van Sterremeers noodlot," meldt de flaptekst van dit meest verspreide boek van F. Springer. In 1995 werd zijn oeuvre bekroond met de Constantijn Huygensprijs.

Belangrijke boeken van F. Springer

Andere belangrijke boeken van F. Springer zijn: 'Schimmen rond de Parula' (1966), 'De gladde paal van de macht' (1969), 'Tabee, New York' (1974), 'Zaken overzee' (1977), 'Bougainville, een gedenkschrift' (1981), 'Quissama, Een relaas' (1985), 'Teheran, een zwanenzang' (1992), 'Kandy. Een terugtocht' (1998) en 'Bangkok, een elegie' (2002).

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer geschiedenis

Biografie

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Nederlandse kastelen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.