Koninklijk Paleis Tilburg

Paleisje in het centrum

In het centrum van Tilburg staat een merkwaardig gebouw. Het is voorzien van een plat dak en heeft kantelen en namaaktorens, alsof het een kasteel zou zijn. Maar dat is het beslist niet. Het is echter wel een paleisje geweest.

Koning Willem II

In 1847 werd in opdracht van Koning Willem II begonnen met de bouw van dit gebouw, want de koning wilde iets meer representatiefs, dan waarover hij tot dan toe in Tilburg kon beschikken. Koning Willem II hield van Brabant. Hij had daar, na zijn veldtocht in België, een rij huisjes gekocht, die 'Het Oude Paleis' werden genoemd. Het rijtje bestond uit vier huizen, waarvan de kleinsten bestemd waren voor de kok en de wacht van de koning. In het gedeelte waar de koning verblijf hield als hij in Tilburg was, woonde ook nog de oorspronkelijke eigenaar van het complex, de familie Frankenhoff, van wie de koning het complex gekocht had.

In 1847 werd begonnen aan de bouw

In 1847 werd begonnen aan de bouw van het nieuwe Koninklijk Paleis te Tilburg. Het moest een waardig onderkomen worden en een paleisachtig allure krijgen. In deze tijd waren in Nederland allerlei pseudo-stijlen in opmars. Verschillende oudere gebouwen werden herbouwd of gebouwd in neo-stijlen, zo ook het nieuwe paleis voor de koning. Het nieuwe paleis kreeg een geromantiseerd aanzien van een oud kasteeltje in Engels-neogotische stijl. Het werd een rechthoekig gebouw van twee verdiepingen met een plat dak. Op iedere hoek staat een ronde toren, die maar net boven het dak uitsteekt. De dakrand en de torens zijn voorzien van kantelen. Het gehele gebouw werd wit gepleisterd. De inspraak van de koning bij de bouw schijnt erg groot te zijn geweest.
Enkele weken na het gereedkomen van het paleis, in 1849, overleed de koning echter. Hij verbleef op dat moment in zijn Oude Paleis. De koning heeft het paleis dus nooit gebruikt. Het koninklijk paleis bleef aanvankelijk dan ook leegstaan.

Eigendom van gemeente Tilburg

De gemeente Tilburg was eigenares van het paleisje geworden, onder voorwaarde dat het gebouw zou worden gebruikt als een school. En dat is het gebouw dan ook vele jaren lang vanaf 1864 gebleven.
In 1932 kon de gemeente Tilburg het eens worden met de erfgenamen van koning Willem II om de bestemming van het paleisje te veranderen. Wel moest een vergoeding betaald worden aan enkele Duitse nakomelingen. De gemeente nam het gebouw, na enkele kleinere verbouwingen, in 1936 in gebruik als gemeentehuis. Intussen werd, als uitbreiding van dat gemeentehuis, een grote vleugel aan het gebouw gezet. Het paleisje zelf wordt nu gebruikt voor representatieve doeleinden, waar onder trouwplechtigheden.

Ligging en bezichtiging

Het paleisje staat in het centrum van Tilburg en kan van buiten uitstekend worden bekeken. Het is vanzelfsprekend bij bijzondere gelegenheden geopend voor het publiek. Niet ver hier vandaan staat, op het Heuvelplein, een standbeeld van koning Willem II.

Literatuur

- A.I.J.M. Schellart en T. de Vries, Woonsteden der Oranjes, Zaltbommel, 1965.
- A.I.J.M. Schellart, Huizen van Oranje, verblijven van de Oranjes en de Nassaus in Nederland, Rijswijk, 1984.
- Eigen documentatie.

Lees verder: meer informatie

Nederlandse Kastelen
Dossier Kastelen
Paleis Noordeinde
Paleis Soestdijk

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur