Kasteel Twickel te Delden

Nalatenschap van barones van Twickel

De laatste vrouwe van Twickel, Marie Amelie Mechteld Agnes, gravin van Aldenburg Bentinck, barones van Twickel, overleed in september 1975 op het kasteel van Twickel te Delden. Sinds het overlijden in 1936 van haar man, Dr. Rodolphe Frédéric baron van Heeckeren van Wassenaer, bewoonde ze kasteel Twickel in haar eentje, want het echtpaar had geen kinderen. Er was uiteraard wel personeel op kasteel Twickel. In april 1953 richtte de barones een stichting op, waarin ze het landgoed en het kasteel onderbracht, om het op die manier te bewaren voor de gemeenschap. Bij haar overlijden bleek, dat de barones onder meer bepaald had dat kasteel Twickel in de toekomst bewoond moest blijven.

Graaf Christian zu Castell Rüdenhausen

Een neef van de laatste vrouwe van Twickel, Graaf Christian zu Castell Rüdenhausen, werkte bij een Nederlandse bank in Nederland en voelde er wel voor om kasteel Twickel te gaan bewonen. Nadat het kasteel voor de nieuwe bewoners in gereedheid was gebracht kwam het gezin naar Delden. In januari 1982 werd het gezin ingeschreven op het gemeentehuis van Ambt Delden. Graaf Christian was in Nederland getrouwd met een geboren Rotterdamse; het echtpaar heeft inmiddels drie kinderen, zodat er op Twickel ook weer jong leven is.

Kasteel Twickel is een oud goed

Kasteel Twickel is al een oud goed. Op 21 mei 1347 kocht Herman van Twicklo (of Twickel) de Eysinckhof van Berend Hulscher. Waarschijnlijk werd op een andere plaats dan waar de Eysinckhof stond het kasteel Twickel gebouwd. Sinds die datum is kasteel Twickel nooit meer verkocht. Het ging wel over naar andere families, maar alleen door vererving of door huwelijk. Zo trouwde de laatste erfdochter Agnes in 1537 met Goossen van Raesfelt en kwam dit geslacht als eigenaar van Twickel te boek te staan. De laatste van Raesfelt, die in 1682 stierf, had ook alleen maar dochters. Adriana Sophia trouwde met Jacob Jan van Wassenaer Obdam en zo ging deze familie de scepter zwaaien op kasteel Twickel. In 1831 was de enige dochter van de laatste mannelijke eigenaar van Wassenaer Obdam, Maria Cornelie, in het huwelijk getreden met Jacob Dirk Carel Baron van Heeckeren en zo kwam het kasteel Twickel in handen van de familie Van Heeckeren. Marie Cornelie overleed in 1850. Het echtpaar had geen kinderen, maar Jacob Dirk Carel trouwde opnieuw, nu met Isabelle Antoinette, Barones Sloet van Toutenburg. Dit echtpaar kreeg drie kinderen, waarvan de jongste zoon Twickel erfde.

Verbouwingen

Kasteel Twickel werd in de loop der eeuwen vele malen verbouwd, in 1551 zelfs geheel verbouwd. Het kasteel bestaat uit een hoofdgebouw met een toren op de linkerhoek. Twickel heeft een korte vleugel aan de westzijde en een langere vleugel aan de oostzijde. Tegenover de voorgevel zijn links en rechts van het voorplein dienstgebouwen gebouwd. Over de gracht, tegenover de hoofdingang in de voorgevel ligt een ophaalbrug, die het gehele voorplein afsluit. In het park ten westen van het kasteel ligt een grote oranjerie, waarin de wintergevoelige boompjes en struiken kunnen overwinteren.

Zout

De laatste Heer van Twickel liet in het begin van de twintigste eeuw onderzoek doen of er via diepteboringen goed drinkwater naar boven kon worden gehaald. Bij enkele van die boringen bleek dat er zout in de grond zat. Dat leidde tot de vestiging van de Nederlandse Zoutindustrie in Boekelo, een bedrijf dat thans deel uitmaakt van Akzo te Arnhem. Een instructief en alleraardigst streekmuseum in het centrum van Delden houdt de herinneringen aan de vondsten van deze Heer van Twickel levend.

Huisarchief

Kasteel Twickel heeft een opmerkelijk huisarchief. Het archief omvat 180 strekkende meters aan diverse stukken. Hierin zijn zeer bijzondere stukken aangetroffen. Het oudste stuk dat over Twickel gaat is de stichtingsakte uit 1347, maar er is nog een ouder document en wel een schenkingsbrief van Floris IV, waarin hij Hollandse leengoederen schenkt aan Dirk van Wassenaer. Om het archief conform de eisen van deze tijd te bewaren werd in 1979 een speciale archiefkluis gebouwd, waarin de documenten goed bewaard kunnen worden. Werkelijk bijzondere stukken zijn aangetroffen bij één van de laatste inventarisaties van het archief van Twickel. Uit de vondst van een manuscript in het archief bleek dat Graaf Unico Wilhelm van Wassenaer, heer van Twickel en Weldam (1692 – 1766) een verdienstelijk componist schijnt te zijn geweest, al had hij daar zelf zijn twijfels over.

Ligging

Kasteel Twickel wordt bewoond en is daarom niet te bezichtigen. Wel worden van tijd tot tijd het park en de tuinen voor het publiek ter bezichtiging opengesteld. Niettemin is het kasteel met ophaalbrug en voorplein vanaf de toeleidingsweg goed te zien. Het kasteel is te bereiken door vanuit het centrum van Delden de binnenweg te nemen in de richting van Borne. Een eindweegs voorbij de watertoren kunt u de eerste weg naar rechts nemen; na enige honderden meters ligt het kasteel dan aan uw rechterzijde. Het kasteel kan wandelend bereikt worden vanuit het centrum van Delden via een voetgangerstunnel onder de N346.

Literatuur

- R.W.A.M. Cleverens, Het huis Twickel en zijn bewoners, een adellijke familiegeschiedenis, Oldenzaal/Alphen aan den Rijn, 1981
- Harry Wonink, Twickel, zijn heeren en vrouwen, zijn have en goed, (Enschede), 1986
- Jan Haverkate, Twickel bewoond en bewaard, Zwolle,1993
- Almanach de Gotha, Londen, 2000
- Eigen documentatie

Informeer uw vrienden

Geef uw reactie via Facebook of laat weten wat u vindt van dit artikel via of Twitter of Google +1

Tweet

Follow @absolutefigures

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Nederlandse Kastelen
Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats
Nederlandse Kastelen bekijken
Dossier Kastelen
Toutenburg
Kasteel Wijchen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?