Pablo Picasso en het kubisme

Contacten in de kunstwereld

Pablo Picasso legde in Parijs veel contacten, niet alleen met kunstenaars, maar ook met galeriehouders, kunstverzamelaars en schrijvers. Hij was vaste klant in het café 'Closerie des Lilas' in Montparnasse, een ontmoetingsplaats van schrijvers. De dichter, schrijver en criticus Guillaume Apollinaire werd een goede vriend van de Spaanse kunstenaar. Apollinaire stond in die tijd altijd in het middelpunt van discussies over kunst. Hij bracht Picasso in contact met galeriehouders en kunstminnaars en schreef ook enkele artikelen over hem. Gauillaume Apollinaire bracht Picasso ook in contact met Georges Braque (1882-1963).

Primitieve kunst

Een andere inspiratiebron vormde de primitieve kunst uit Afrika en Zuid-Amerika. Picasso ging vaak naar het museum om deze kunst te bestuderen en kocht veel houten beeldjes uit Oceanië en Afrika bij handelaren als Emile Hayman en Joseph Brummer. In de loop der jaren bouwde Picasso een flinke collectie op. In juli 1904 bezocht Pablo Picasso een tentoonstelling van Afrikaanse beeldhouwkunst in het volkenkundig museum Trocadéro in Parijs. Deze expositie maakte veel indruk op Picasso en droeg bij tot de ontwikkeling van zijn ideeën over de schilderkunst. In sommige schilderijen zien we nu maskers verschijnen. Soms zien we ze in een minder opvallende vorm, zoals in 'Portret van Gertude Stein' (1906), waarbij een gezicht van de Amerikaanse schrijfster en kunstverzamelaarster op een masker lijkt. Gertrude Stein (1874-1946) woonde met haar broer Leo in de Rue de Fleures. Op zaterdagavond hield ze ontvangsten waar beroemde mensen uit de literaire wereld en de kunstwereld te gast waren. Gertrude Stein stelde op één van deze avonden Picasso voor aan Henri Matisse (1869-1954). Het was het begin van een vriendschap die, ondanks grote rivaliteit, jaren zou duren.

Kubisme

Het kubisme wordt in het algemeen beschouwd als de meest revolutionaire ontwikkeling in de kunst van de twintigste eeuw. Met het kubisme vonden kunstenaars een nieuwe vorm van expressie, die ver lijkt te staan van de werkelijkheid om ons heen, maar daar dacht Picasso anders over: "Abstracte kunst bestaat niet. Je moet altijd ergens van uitgaan. Later kun je alle sporen van de werkelijkheid wissen." Het spectaculairste van het kubisme was, dat de kunstenaars het traditionele perspectief vervingen door een zienswijze, waarbij het schilderobject tegelijkertijd van verschillende gezichtspunten werd getoond. Bovendien werd het platte vlak door de kunstenaars veelal geaccentueerd. Voor velen werkte het kubisme als een bevrijding. Pablo Picasso dacht er ook zo over: "De fotografie heeft zich zo ontwikkeld dat zij in staat is om de schilderkunst te bevrijden van het literaire, het anekdotische en zelfs van het onderwerp... Waarom zouden de schilders niet profiteren van hun pas verworven vrijheid en andere dingen gaan doen?"

Les demoiselles d'Avignon

Het doek 'Les demoiselles d'Avignon' uit 1907 was een van de eerste voorbeelden van het kubisme van Picasso. Hij schilderde op 'Les demoiselles d'Avignon' vijf naakte vrouwen en verwerkte in dit schilderij ideeën die hij ontleende aan de Afrikaanse, Egyptische en Spaanse kunst. Tijdens zijn kubistische periode maakte Pablo Picasso ook gebruik van de collagetechniek. Hij plakte karton en papier op een ondergrond en schilderde daar over en omheen. Later voegde Picasso ook voorwerpen of restanten daarvan toe aan zijn kunstwerken. Een voorbeeld hiervan is 'Gitaar en bass-fles' uit 1913. Dit kunstwerk bestaat uit hout, papier, houtskool en spijkers op een plankenbeschot. 'Gitaar en bass-fles' was het begin van een nieuwe kunstvorm.

Nieuwe richting

Na 1914 sloeg Pablo Picasso een nieuwe richting in. Het kubisme was voor Picasso een tussenstation in zijn ontwikkeling naar een vrije manier van kunstbedrijven. "Ik ga met mijn schilderijen om net zoals ik omga met voorwerpen. Ik schilder een raam net zoals ik door een raam kijk. Als dit raam het niet goed doet op mijn schilderij, trek ik een gordijn dicht en sluit ik het, zoals ik dat in mijn kamer gedaan zou hebben. Je moet in de schilderkunst handelen, zoals je ook in het leven handelt," zei Picasso in 1935 tegen Chistian Zervos. Picasso zou zich gedurende zijn lange carrière steeds blijven vernieuwen. Toen hij al ver over de zeventig was schilderde hij nog en maakte hij beeldhouwwerken en tekeningen. Aan het einde van zijn leven schilderde hij soms drie of vier schilderijen per dag. Pablo Picasso overleed op 8 april 1973 op 91-jarige leeftijd.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Kunstbegrip en Kijken naar Kunst als u meer wilt weten over kunstenaars en kunststromingen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer over kunst en kunstenaars

Kunst

Met 'Uit de kunst' van Ruud van Capelleveen komt u veel te weten over belangrijke kunststromingen en kunstenaars. De auteur koos interessante voorbeelden. De belangrijkste kunststromingen tussen de renaissance en de twintigste eeuw komen in deze uitgave ter sprake. 'Uit de kunst' is een gevarieerde bundel over kunst en kunstenaars.
Uit de kunst

In 'Kijken naar kunst' staan honderdvijftig interessante en fraai geïllustreerde verhalen van Ruud van Capelleveen over opmerkelijke kunstenaars. Hij koos interessante voorbeelden.
De belangrijkste kunststromingen tussen de renaissance en de twintigste eeuw komen in deze uitgave ter sprake.
Kijken naar Kunst

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.