Hollandse Schouwburg in Amsterdam

Deportatie

De Hollandse Schouwburg in Amsterdam was van 1893 tot 1942 in gebruik als theater. In de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw door de Duitse bezetter gebruikt als verzamelplaats voor de Joden. Zij werden vanuit de Hollandse Schouwburg via Kamp Westerbork naar de concentratiekampen in Duitsland, Polen en Tsjechië gebracht.

Cornelis Antonius Bombach

De Hollandse Schouwburg werd ontworpen door architect Cornelis Antonius Bombach. Het theater opende op 5 mei 1892 haar deuren als Artis Schouwburg. Het gebouw stond op de plaats waar de woning van Gerard Westerman, een van de oprichters van de dierentuin, had gestaan. Het theatergebouw werd in 1895 verkocht. De Nederlandsche Toneelvereeniging werd huurder van het pand. Dit gezelschap maakte naam met toneelstukken van Herman Heijermans. Zijn 'Op hoop van zegen' ging er in 1900 in première.

Joodsche Schouwburg

Het theater aan de Plantage Middenlaan werd in 1941 door de bezetter toegewezen aan de Joden. De naam werd gewijzigd in Joodsche Schouwburg. Er mochten nu alleen nog Joodse artiesten optreden voor een uitsluitend Joods publiek. Vanaf augustus 1942 werd de schouwburg gebruikt als verzamelplaats voor de Joden die op transport gesteld werden. Ferdinand aus der Fünten werd belast met de dagelijkse leiding. Hij zou na de oorlog veroordeeld worden en als een van de Drie van Breda tot 1989 zijn gevangenisstraf uitzitten in Breda.

Transport

Meer dan 45.000 Joden werden in de jaren 1942 en 1943 in de Hollandse Schouwburg aan de Plantage Middenlaan opgesloten voordat ze op transport gingen naar Westerbork. Vanuit de schouwburg werden groepen Joden per tram of vrachtwagen naar station Muiderpoort gebracht. Vandaar ging het per trein naar kamp Westerbork, het centrale doorgangskamp in Drenthe. In Westerbork werden de gedeporteerden geregistreerd en geselecteerd voor verdere transporten naar vernietigingskampen in Oost-Europa. Vanuit Kamp Westerbork vertrokken meer dan honderd transporten, naar Auschwitz, Sobibor, Bergen-Belsen, Theresienstadt, Buchenwald en Ravensbrück.

Joodse crèche

Tegenover de Schouwburg bevond zich een Joodse crèche, waar jonge kinderen werden opgevangen. Walter Süskind, Henriëtte Pimentel en anderen slaagden er in om honderden kinderen te redden van deportatie door ze heimelijk via de achteruitgang over te brengen naar onderduikadressen. Deze verzetsdaden behoren tot de meest indrukwekkende reddingsoperaties binnen Amsterdam tijdens de oorlog.

Herdenking

De Hollandse Schouwburg werd na de Tweede Wereldoorlog een gedenkplaats voor Holocaustslachtoffers. In de voormalige theaterzaal bevindt zich nu een namenwand met duizenden familienamen van gedeporteerde en vermoorde Joden. De locatie maakt deel uit van het Joods Cultureel Kwartier, samen met onder andere het Joods Historisch Museum en de Portugese Synagoge.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan geschiedenis van Amsterdam. Lees Amsterdam: Stadsgeschiedenis in 150 episoden als u uw bezoek aan Amsterdam wilt voorbereiden of meer wilt weten over de geschiedenis van Amsterdam.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Vervolg uw reis door Amsterdam

Amsterdam Hoofdpagina
ABC van Amsterdam

Ruud van Capelleveen schrijft regelmatig een artikel over de rijke geschiedenis van de hoofdstad van Nederland. In dit e-book verzamelde hij 150 verhalen die zijn grote interesse en betrokkenheid tonen. Deze uitgave over Amsterdam bevat 150 episoden uit de rijke geschiedenis van Amsterdam aan de hand van interessante plaatsen en opmerkelijke verhalen. U kunt de geschiedenis van deze prachtige stad en zijn soms eigenwijze inwoners volgen vanaf de middeleeuwen tot in deze tijd.
Amsterdam


In 'Door de Nederlandse geschiedenis' vertelt Ruud van Capelleveen veel over de Nederlandse geschiedenis: over de moordenaar van Willem van Oranje, Balthasar Gerards, over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die met prins Maurits in conflict raakte, over de invloed van koning Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte aangewezen werd om de Franse belangen te dienen als koning over Nederland, over de Slavenhandel van de WIC en andere belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.