Friedrich Bessel (1784-1846)

Duitse astronoom en wiskundige

De Duitse astronoom en wiskundige Friedrich Bessel vestigde zich in 1809 in Königsberg om met Wilhelm von Humboldt een nieuwe sterrenwacht te bouwen. Friedrich Bessel werd bekend doordat hij er als eerste astronoom in slaagde de afstand tot een ster te meten. Hij slaagde er ook in om de afstand van de aarde tot de maan te bepalen. Naar deze wetenschapper zijn de Besselfuncties vernoemd.

Opleiding

Friedrich Wilhelm Bessel werd op 22 juli 1784 geboren in Minden, in Noordrijn-Westfalen. Hij was de zoon van een ambtenaar. Hij ging op 14-jarige leeftijd werken bij een internationaal handelshuis in Bremen, waar hij al snel boekhouder werd. Het belang de scheepvaart van het bedrijf bracht hem er toe om zich te verdiepen in navigatie. Daardoor ontstond zijn belangstelling voor astronomie, waarmee de geografische lengte bepaald kon worden.

Hoogleraar in de astronomie

In 1804 ontdekte Heinrich Wilhelm Olbers, de belangrijkste Duitse astronoom van zijn tijd, het talent van Bessel toen hij stootte op zijn berekening van de baan van de komeet van Halley. Korte tijd later werd hij assistent van Johann Hieronymus Schröter aan zijn sterrenwacht in Lilienthal bij Bremen. Friedrich Bessel werd later hoogleraar in de astronomie Königsberg en stichtte daar in 1813 een sterrenwacht. Met deze sterrenwacht verrichtte hij meer dan 75.000 positiebepalingen van sterren. Bessel hield zich met zowel theoretische als praktische astronomie bezig. Hierbij maakte hij veel gebruik van zijn kennis als wiskundige.

Meting afstand tot ster

Friedrich Bessel werd bekend doordat hij er als eerste astronoom in slaagde de afstand tot een ster te meten. Hiervoor gebruikte hij de methode van de parallax of wel de schijnbare verplaatsing van de betrekkelijk nabije sterren ten opzichte van de achtergrond van ver verwijderde sterren. Ook slaagde Friedrich Bessel er in 1839 in de afstand van de aarde tot de maan te bepalen.

Sirius en Procyon

Friedrich Bessel bepaalde de precessie, de nutatie, de aberratie en de helling van de ecliptica en hij gaf ook aan hoe bij het verrichten en bewerken van waarnemingen een grotere nauwkeurigheid kon worden bereikt. In zijn publicatie 'Untersuchungen über die Veränderlichkeit der eignen Bewegung der Fixsterne', in 1844, concludeerde hij op grond van de veranderlijke eigenbeweging van Sirius en Procyon, dat deze sterren dubbel zijn. Deze theorie werd later bevestigd. Verder verrichtte Friedrich Bessel onderzoek aan kometen, meteorenzwermen en de Saturnusringen.

Overlijden

Friedrich Bessel overleed op 17 maart 1846 in Königsberg, de stad die nu Kaliningrad genoemd wordt. De voormalig Oostpruisische stad ligt nu in het uiterste westen van Rusland. Een krater in de Mare Serenitatis op de maan, de planetoïde 1552 Bessel en het Besselfjord in Oost-Groenland zijn naar deze wetenschapper vernoemd.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan ontdekkingen en wetenschappers. Lees Wetenschap: 150 belangrijke wetenschappers en ontdekkingen om meer te weten te komen over interessante wetenschappers en ontdekkingen. Friedrich Bessel komt ook voor in onze uitgave Wetenschap: 150 belangrijke wetenschappers en ontdekkingen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer Wetenschap

Wetenschap en Ontdekkingen

In 'Wetenschap: 150 belangrijke wetenschappers en ontdekkingen' beschrijft Ruud van Capelleveen wonderlijke ontdekkingen en opmerkelijke levens van wetenschappers die het dagelijkse leven veranderden.
De auteur legt deze lastige onderwerpen uit in begrijpelijk Nederlands, zodat ook u nu kunt begrijpen waarom deze wetenschappers zo belangrijk zijn en deze uitvindingen zo bruikbaar waren.
Wetenschap


In 'Door de Nederlandse geschiedenis' vertelt Ruud van Capelleveen veel over de Nederlandse geschiedenis: over de moordenaar van Willem van Oranje, Balthasar Gerards, over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die met prins Maurits in conflict raakte, over de invloed van koning Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte aangewezen werd om de Franse belangen te dienen als koning over Nederland, over de Slavenhandel van de WIC en andere belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.
'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.