Karl Dönitz (1891-1980)

Duitse admiraal

De Duitse admiraal Karl Dönitz was vanaf mei 1945 het laatste staatshoofd van het Duitse Rijk. Hij werd tijdens het Neurenberg-proces veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf wegens het voeren van agressieoorlogen en oorlogsmisdaden. Deze straf heeft hij volledig uitgezeten. Na zijn vrijlating publiceerde hij zijn memoires.

Opleiding

Karl Dönitz werd op 16 september 1891 geboren in Berlijn. Hij was de zoon van de ingenieur Emil Dönitz. Als jongen van vier verloor Karl zijn moeder Anna Beyer. Vanaf dat moment voedde vader Emil Dönitz zijn zonen Friedrich en Karl alleen op. Vader verhuisde in 1898 met zijn zonen naar Jena, waar hij in dienst trad bij Zeiss. Hij gaf daar leiding aan de patentafdeling. Karl Dönitz nam in 1910 dienst bij de keizerlijke marine. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij kapitein van een onderzeeboot.

U-bootvloot

In 1936 werd Karl Dönitz belast met de in het geheim heropgerichte onderzeebootdienst. Onder de codenaam Ursula stuurde de marineleiding Dönitz naar de Middellandse Zee om daar tijdens de Spaanse Burgeroorlog het bevel te voeren over de onderzeeërs U 33 en U 34. Dönitz ijverde voor een sterke u-bootvloot, omdat hij er van overtuigd was dat Duitsland met dit wapen een belangrijk voordeel op zee kon behalen. Karl Dönitz werd in 1939 bevorderd tot schout-bij-nacht en een jaar later tot vice-admiraal.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde Karl Dönitz de hordetactiek, waarbij onderzeeboten in groepsverband opereerden tegen geallieerde konvooien. In 1943 volgde Karl Dönitz Erich Raeder op als opperbevelhebber van de marine. In het laatste jaar van de oorlog hield Karl Dönitz zich vooral bezig met de evacuatie uit Rusland. Via de Oostzee wist hij 2,5 miljoen Duitse militairen en vluchtelingen buiten het bereik van het Rode Leger te brengen.

Opvolger Adolf Hitler

Na de dood van Adolf Hitler werd Karl Dönitz testamentair tot diens opvolger benoemd. In deze functie trachtte Karl Dönitz vergeefs tot overeenstemming met de geallieerden te komen. Zijn doel was om zoveel mogelijk Duitsers uit de greep van het Russische leger te houden. "Het is mijn eerste opgave om de Duitse mensen te redden van de vernietiging door de oprukkende bolsjewistische vijand," zei Karl Dönitz in zijn eerste radiotoespraak nadat hij Adolf Hitler had opgevolgd. "Alleen voor dit doel gaat de militaire strijd door." Dönitz wilde hiervoor met de westelijke geallieerden een deelcapitulatie, maar dit plan was kansloos.

Memoires

"De echte nationale gemeenschap die het nationaalsocialisme heeft gecreëerd moet behouden blijven. De waanzin van de partijen van voor 1933 mag niet opnieuw de kop opsteken," schreef Karl Dönitz enkele weken na de capitulatie. Hij werd op 23 mei 1945 door de Engelsen gevangen genomen. Tijdens het proces in Neurenberg werd Dönitz tot tien jaar gevangenschap veroordeeld. Dönitz zat zijn straf uit in de Spandau-gevangenis in Berlijn. Dönitz kwam in 1956 vrij en publiceerde twee jaar later zijn memoires, 'Zehn Jahre und zwanzig Tage'. Volgens Dönitz had de Wehrmacht, inclusief de marine, zichzelf goed bewezen. Muiterij en revolutie waren in en na de Tweede Wereldoorlog niet voorgekomen. Dönitz bleef een tegenstander van de democratische beginselen.

Overlijden

Karl Dönitz overleed op 24 december 1980 op 89-jarige leeftijd in Aumühle bij Hamburg, waar hij naast zijn echtgenote Ingeborg Weber (1893-1962) werd begraven op het plaatselijke kerkhof. Een plaquette herdenkt zijn gevallen zoons Klaus en Peter. Zij verloren tijdens de Tweede Wereldoorlog hun leven.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we regelmatig aandacht aan de beslissende momenten en belangrijkste personen in de Tweede Wereldoorlog. Lees Tweede Wereldoorlog: de Hoofdrolspelers als u meer wilt weten over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Karl Dönitz komt ook voor in onze interessante uitgave Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer Tweede Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers


In 'Door de Nederlandse geschiedenis' vertelt Ruud van Capelleveen veel over de Nederlandse geschiedenis: over de moordenaar van Willem van Oranje, Balthasar Gerards, over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die met prins Maurits in conflict raakte, over de invloed van koning Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte aangewezen werd om de Franse belangen te dienen als koning over Nederland, over de Slavenhandel van de WIC en andere belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.
'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.