William Joyce (1906-1946)

Britse fascist

De Britse fascist William Joyce was lid van de British Union of Fascists van Oswald Mosley en andere Britse fascistische verenigingen. In 1939 vestigde hij zich in Duitsland, waar hij zich met propaganda-uitzendingen op Engeland richtte. William Joyce werd in Engeland bekend werd als de nazipropagandist 'Lord Haw-Haw'.

Ierland

William Joyce werd op 24 april 1906 in New York geboren als zoon van een echtpaar van Ierse komaf. Zij waren Amerikaanse staatsburgers, maar verhuisden kort na de geboorte van William naar Galway, een stad aan de westkust van Ierland. In tegenstelling tot andere katholieken was de familie Joyce unionistisch: zij waren voor een sterke band van Ierland met Groot-Brittannië. Toen de Republiek Ierland in 1921 werd uitgeroepen, verhuisde het gezin Joyce naar Londen.

Politiek

Na zijn verhuizing naar Engeland in 1922 kwam hij terecht in rechtse, anti-Ierse en anti-communistische kringen, waar veel Conservatieve sympathisanten actief waren. William Joyce maakte deel uit van de politieke groepering 'British Fascisti Ltd' van Oswald Mosley. Later keerde hij deze partij de rug toe en zou hij enige tijd lid zijn geweest van de Conservatieve Partij. Hij zou met name actief geweest zijn binnen de lokale afdeling in het kiesdistrict Chelsea.

Litteken

Hoewel William Joyce toen nog geen officieel lid was, trad hij in 1924 al op als beveiliger voor de conservatieve kandidaat Jack Lazarus. Tijdens een bijeenkomst werd hij aangevallen door politieke tegenstanders, waarbij zijn rechterwang met een scheermes werd opengesneden. Dit liet een permanent litteken achter van zijn oorlel tot zijn mondhoek. De gebeurtenis versterkte zijn haat tegen het communisme.

British Union of Fascists

In 1932 richtte Oswald Mosley de 'British Union of Fascists' (BUF) op, waarvan ook William Joyce lid werd. Joyce werd propagandaleider van deze beweging. In 1937 moest de beweging wegens geldgebrek 100 van de 130 stafleden ontslaan. Ook William Joyce werd op straat gezet. Er waren ook politieke meningsverschillen. In tegenstelling tot Mosley was Joyce sterk antisemitisch. Daarna stichtte William Joyce de National Socialist League, de Engelse tegenhanger van de fascistische partij van Adolf Hitler.

Duitsland

Joyce kon vermoeden dat hij gedetineerd zou worden als Duitsland met Engeland in oorlog zou komen. In augustus 1939, een week voor de aanval op Polen en het begin van de Tweede Wereldoorlog, vertrok William Joyce met zijn gezin naar Duitsland. Een maand later begon William Joyce daar met nazistische propaganda-uitzendingen, die speciaal bedoeld waren voor Groot-Brittannië. Het Engelstalige radioprogramma Germany Calling werd in Berlijn en later in Hamburg opgenomen.

Uitzendingen

Joyce probeerde de Britse bevolking wijs te maken dat de Duitse inlichtingendienst alles wist. Joyce noemde vaak specifieke details, zoals een dorpsklok die stilstond of een fabriek in een bepaalde straat die gebombardeerd zou worden. Dit gaf luisteraars het onheilspellende gevoel dat er overal spionnen waren. Hij schilderde Winston Churchill en de Britse regering steevast af als incompetent, corrupt en gedoemd om te verliezen. William Joyce verspreidde complottheorieën over Joodse invloed op de Britse politiek en economie om verdeeldheid te zaaien binnen de Britse samenleving.

Propaganda

Hoewel de uitzendingen van William Joyce uit Hamburg in Groot-Brittannië verboden waren, luisterden zeer veel Britten naar zijn programma. De populariteit van 'Germany calling' nam pas af na de Strijd om Engeland in 1940, toen onder meer Londen werd gebombardeerd door de Duitsers. Adolf Hitler beloonde Joyce met het Kriegsverdienstkreuz. In Engeland kreeg William Joyce vanwege zijn nasale en bekakte 'upper class'-accent de bijnaam Lord Haw-Haw. Op 30 april 1945 maakte hij zijn laatste uitzending in Hamburg.

Veroordeling

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog dook hij onder in Flensburg, maar hij werd snel gevonden. Hij werd aangeklaagd voor landverraad. Hiervoor moest men wel een truc uitvoeren, want Joyce werd in Londen bijna vrijgesproken omdat hij geen Brits onderdaan was toen hij zijn landverraad pleegde. Joyce bleek zijn Britse paspoort te hebben gekregen omdat hij over zijn geboorteplaats had gelogen. Joyce had Galway opgegeven, terwijl dit New York was. William Joyce werd desondanks veroordeeld tot de doodstraf. Op 3 januari 1946 werd het vonnis voltrokken in Wandsworth, een buitenwijk van Londen.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we regelmatig aandacht aan de beslissende momenten en belangrijkste personen in de Tweede Wereldoorlog. Lees Tweede Wereldoorlog: de Hoofdrolspelers als u meer wilt weten over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. William Joyce komt ook voor in onze interessante uitgave Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer Tweede Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog
Duitsland in WO2

'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' is de 'wie is wie' van deze oorlog. In deze publicatie nam Ruud van Capelleveen de belangrijkste personen op die een rol van betekenis speelden in dit wereldomvattende conflict. U kunt in deze biografiën snel de belangrijkste feiten opzoeken.
In 'Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers' van Ruud van Capelleveen treft u de biografieën aan van 165 mannen en vrouwen die in deze oorlog een beslissende rol speelden.
Tweede Wereldoorlog: de hoofdrolspelers


In 'Door de Nederlandse geschiedenis' vertelt Ruud van Capelleveen veel over de Nederlandse geschiedenis: over de moordenaar van Willem van Oranje, Balthasar Gerards, over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die met prins Maurits in conflict raakte, over de invloed van koning Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte aangewezen werd om de Franse belangen te dienen als koning over Nederland, over de Slavenhandel van de WIC en andere belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.
'Door de Nederlandse geschiedenis' is een bundeling van de beste artikelen van Ruud van Capelleveen over de geschiedenis van Nederland.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.