Kasteel Huis te Druten

Kasteel in Waas en Waal

Westelijk van het centrum van het dorp Druten, dat soms liefdevol 'het Haagje van Maas en Waal' werd genoemd, lag vroeger het Huis te Druten. Het huis, een klein kasteel, zoals het in de achttiende eeuw door enkele topografische tekenaars werd afgebeeld, was nog niet oud, want het werd pas omstreeks 1648 gebouwd door Hendrik Schenk van Nijdeggen. Maar het leek niet ondenkbaar dat er voor die tijd al een kasteel had gestaan, want de Heren Van Druten zijn al veel eerder bekend. Al in de twaalfde eeuw worden zij vermeld. In 1325 bouwden leden van deze familie het Huis te Leeuwen. Ook zijn leden van deze familie bekend als gerichtsmannen in het Land van Maas en Waal en bekleedden ze zelfs ambten in de stad Tiel.

Duitse Orde

De al genoemde Hendrik Schenk van Nijdeggen was commandeur van de Duitse Orde, een min of meer geestelijke orde. Manders veronderstelt dat het oude kasteel van Druten wellicht aan deze orde was vermaakt en dat Hendrik Schenk van Nijdeggen het oude, wellicht vervallen kasteel, liet herbouwen.
Het Huis te Druten bestond uit een rechthoekig hoofdgebouw van twee verdiepingen onder een hoog schilddak; daarvoor was een poortgebouw opgetrokken van één verdieping. Het poortgebouw werd gedekt door een zadeldak tussen twee topgevels. Zowel het hoofdgebouw als het poortgebouw was voorzien van veel dakkapellen. Tussen de gebouwen bevond zich een kleine binnenplaats, die tussen de gebouwen door muren was afgeschermd. Dit geheel stond in een vrij brede gracht. Via een brug naar de voorpoort was het kasteeltje toegankelijk. Na de bouw door de Duitse Orde kwam het Huis te Druten in 1680 in handen van het geslacht Van der Moelen. Een erfdochter van de Van der Moelens bracht Druten in het bezit van de Van Delens, want zij trouwde met Steven van Delen.

Theekoepel

De tweede zoon van Steven van Delen, Jan Hendrik, die heer van Horssen was, kreeg na de dood van zijn vader de heerlijkheid Druten. Via vererving bleef het huis in de familie van Van Delen. De laatste bewoner was mr. Steven van Delen, die in Tiel was geboren op 14 juni 1796. Na zijn dood in augustus 1866, besloten zijn erfgenamen het kasteel te slopen. Ook de fraaie toegangslaan en de singels moesten er aan geloven. Het enige wat in stand bleef was de theekoepel aan de Waaldijk, die als zomerhuisje werd gebruikt. Deze theekoepel werd gebouwd aan de binnenzijde van de Waaldijk met een ingang aan de voet van de dijk. Voor een symbolisch bedrag werd dit theehuisje door de gemeente Druten gekocht van de toenmalige eigenaresse, de N.V. Scheepswerf Janssen te Druten. Na een restauratie in 1971 onder leiding van architect W.A. Heineman, staat deze koepel nog steeds aan de Waaldijk te pronken.

Kaart van Kuyper

Kasteelhof

In een artikel over Huys Druten in het jaaroverzicht van de Stichting Kastelen Documentatie op pag. LVIII (Castellologica deel II) wordt vermeld dat er bij de bouw van een bejaardentehuis fundamenten van het voormalige huis te Druten zouden zijn gevonden. De Kasteelhof zou ongeveer op de plaats staan van het vroegere Huis te Druten. Om die reden werd dit bejaardenhuis de Kasteelhof genoemd.

Bejaardentehuis

Het bejaardentehuis werd ongeveer 150 meter westelijk gebouwd van de RK kerk, die aan de Hogestraat staat. De opgravingen vonden echter niet plaats op de bouwplaats van dit bejaardentehuis, zoals J. Janssen het ons meldt in zijn artikel uit 2003, maar op de plaats waar het Huis te Druten vroeger heeft gestaan, dat wil zeggen op een plaats circa 700 meter westelijk van de kerk van Druten. Deze plaats is op verschillende oudere kaarten goed te zien. Zie bij voorbeeld het fragment van de gemeentekaart van Druten (1867) uit de atlas van Kuiper, deel Gelderland.

Aardige herinnering

Er werden bij de opgravingen geen resten gevonden van een mogelijke voorganger van het Huis te Druten uit de zeventiende eeuw; om die reden werd geen verder professioneel onderzoek ingesteld en werd toestemming gegeven tot de bouw van een huis op de vroegere kasteelplaats. Dit huis verrees in de vorm van het voormalige poortgebouw van het Huis te Druten. Zo is er toch nog een aardige herinnering aan het verdwenen Huis te Druten.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan kastelen. Lees Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Literatuur

Manders, J.H.; Het land tussen Maas en Waal, Zutphen, Uitgeverij Terra, 1982, 2e druk.

Schulte, A.G., Het Land van Maas en Waal (De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, de provincie Gelderland, het kwartier van Nijmegen, onderdeel V: het Land van Maas en Waal); 's-Gravenhage, Staatsuitgeverij, 1986.

Janssen, J.; Het huis te Druten; deel 1 en deel 2 resp. in: Tweestromenland, Maas en Waals tijdschrift voor streekgeschiedenis, nr. 117, 2003/III en nr. 118, 2003/IV.

Eigen documentatie.

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Kastelen Nederland

In de grootste provincie van Nederland, Gelderland, staat een groot aantal kastelen en adellijke huizen. Deze kastelen zijn nauw verbonden met de Gelderse geschiedenis. Opvallend is ook de grote verscheidenheid. U wordt daar uitvoerig over geïnformeerd in Kastelen in Gelderland. In deze uitgave staan 150 interessante kastelen en landhuizen.
Kastelen in Gelderland


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Kastelen: Van motte tot buitenplaats

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.