Henri Matisse: de Chapelle du Rosaire

Papierknipsels

Aan het einde van zijn leven was de Franse kunstenaar Henri Matisse (1869-1954) langdurig aan het bed gekluisterd. Dit weerhield hem niet om zich verder te ontwikkelen. Nu schilderen lastiger was geworden, omdat hij niet lang meer achter elkaar kon staan, bedacht Matisse andere methoden om uiting te geven aan zijn grote creativiteit. Hij ging aan de slag met papierknipsels.

Vorm en kleur

John Russel gaf een mooie beschrijving van de werkwijze van Henri Matisse aan het einde van zijn leven: "Matisse liet onder zijn toezicht vellen papier kleuren en knipte er dan met een schaar in op een manier die half tekenen half beeldhouwen was. Wanneer hij precies de vormen had die hij nodig had, wees hij een assistente waar zij ze moest leerleggen. Als alle stukken papier naar zijn tevredenheid waren gelegd liet hij ze op een doek bevestigen."

De Chapelle du Rosaire

Na zijn verblijf in het ziekenhuis in Lyon in 1941, waar hij zo goed werd verzorgd door de dominicanessen, wilde Henri Matisse iets terug doen voor de kloosterorde van de benedictijnen. Deze mogelijkheid deed zich voor in 1948. De kapel van het tehuis van de dominicanessen in Vence was door brand verwoest. Matisse bood aan een nieuw gebouw voor de orde te ontwerpen. Hoewel de kunstenaar hulp kreeg van bouwkundigen, kan de schepping van de Chapelle du Rosaire (Rozenkranskapel) grotendeels aan Matisse worden toegeschreven. Henri Matisse stelde zich bescheiden op. Mede hierdoor werd zijn creatie een groot succes. Bezoekers worden zelfs teleurgesteld als ze de ingehouden creatie van Matisse bewonderden. Het moest geen kunstwerk, maar een bruikbare kapel worden.

Het geloof van de kunstenaar

Henri Matisse was niet erg gelovig. "Mijn enige religie is de liefde voor het werk dat ik wil maken," zei hij. "Of ik in God geloof? Ja, als ik werk. Als ik onderdanig en bescheiden ben, voel ik heel duidelijk dat iemand me helpt, die me dingen laat doen die mij overstijgen. Maar toch voel ik geen dankbaarheid tegenover 'hem', want voor mij is het alsof ik naar een goochelaar kijk wiens trucs ik niet kan doorzien."

Simpele vormen en lijnen

Matisse maakte voor de Chapelle du Rosaire veel voorschetsen. Veelal begon hij met ingewikkelde voorstellingen. Gaandeweg werden deze afbeeldingen steeds verder versimpeld. Ten slotte bleven simpele afbeeldingen over. Zo waren oorspronkelijk ook de kruisstaties zeer rijk gedetailleerd. Uiteindelijk werd het een simpele weergave van de lijdensweg van Christus; een stripverhaal in eenvoudige lijnen.

Kazuifels

Naast ramen en muurschilderingen ontwierp Henri Matisse voor de Chapelle du Rosaire ook een twintigtal kazuifels, de overkleden die priesters bij de mis dragen. Ook deze kazuifels ontwierp Matisse met papierknipsels. Uiteraard gebruikte hij hiervoor traditionele religieuze motieven, zoals kruisen, palmbladeren, sterren en natuurlijke vormen.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Kunstbegrip en Kijken naar Kunst als u meer wilt weten over kunstenaars en kunststromingen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer over kunst en kunstenaars

Kunst

Met 'Uit de kunst' van Ruud van Capelleveen komt u veel te weten over belangrijke kunststromingen en kunstenaars. De auteur koos interessante voorbeelden. De belangrijkste kunststromingen tussen de renaissance en de twintigste eeuw komen in deze uitgave ter sprake. 'Uit de kunst' is een gevarieerde bundel over kunst en kunstenaars.
Uit de kunst

In 'Kijken naar kunst' staan honderdvijftig interessante en fraai geïllustreerde verhalen van Ruud van Capelleveen over opmerkelijke kunstenaars. Hij koos interessante voorbeelden.
De belangrijkste kunststromingen tussen de renaissance en de twintigste eeuw komen in deze uitgave ter sprake.
Kijken naar Kunst

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.