Schouwburg Van Campen

Theaterzaal in Amsterdam

De eerste stadschouwburg van Amsterdam werd ontworpen door de beroemde bouwmeester Jacob van Campen, de man die ook het Paleis op de Dam ontwierp. De schouwburg brandde in 1772 tijdens een voorstelling af. De door Van Campen ontworpen schouwburg stond ter hoogte van het huidige hotel The Dylan.

Burgerweeshuis

Architect Jacob van Campen is vooral bekend geworden door zijn ontwerp van het Paleis op de Dam. Hij kreeg ook de opdracht om een schouwburg voor Amsterdam te bouwen. Jacob van Campen gebruikte het Teatro Olumpico in Vicenza als voorbeeld voor de eerste Amsterdamse schouwburg. Het gebouw werd gebouwd in opdracht van het Burgerweeshuis en het Oudemannenhuis. Deze instellingen zouden ook de revenuen krijgen om daarmee hun activiteiten te financieren. De schouwburg stond op de Keizersgracht, ter hoogte van het huidige hotel The Dylan.

Gijsbrecht van Aemstel

Op de openingsavond op 3 januari 1638 zou men het toneelstuk Gijsbrecht van Aemstel van Joost van den Vondel spelen, maar de kerkenraad verhinderde de uitvoering, omdat hierin een roomse ceremonie voorkwam. Joost van den Vondel herschreef het toneelstuk. Hierdoor kon de schouwburg op 3 januari 1638 alsnog geopend worden met Gijsbrecht van Aemstel.

Gijsbrecht van Aemstel

Het toneelstuk van Vondel draaide om verraad, macht, wraak en de ondergang van middeleeuws Amsterdam. Het stuk speelt tijdens de historische belegering van Amsterdam aan het einde van de dertiende eeuw. De stad van Gijsbrecht van Aemstel, de heer van Amsterdam, wordt aangevallen door vijanden die hem beschuldigen van betrokkenheid bij de moord op graaf Floris V. De stad wordt ingenomen met een schip waarin gewapende soldaten zijn verborgen. Aan het einde van het stuk vlucht Gijsbrecht met zijn familie en een kleine groep volgelingen.

Brand

Op 11 mei 1772 ontstond tijdens de voorstelling van het stuk 'De deserteur' een brand. Een gordijnkoord raakte een toneellamp. Een steekvlam uit een lichtbak met vetkaarsen sloeg over naar de coulissen. Een eerste bluspoging mislukte. Al snel stond het hele toneel in lichterlaaie. De brand verspreidde zich razendsnel door het pand. De decorstukken en de kroonluchters stortten naar beneden. Het publiek raakte in paniek en verdrong elkaar bij de uitgangen. Diat leidde tot veel slachtoffers. Er vielen achttien doden. De schouwburg brandde geheel af.

Rouw

Onder de doden waren verschillende bekende Amsterdammers, die later in gedichten en treurzangen werden herdacht. Volgens tijdgenoten dompelde de brand Amsterdam in "diepe rouw en droefheid." De oude schouwburg werd niet herbouwd. In 1774 opende een nieuwe Stadsschouwburg op het Leidseplein.

Plaats

Van de creatie van Jacob van Campen bleef alleen de Schouwburgpoort bewaard. Achter deze poort bouwde men in 1773 het Rooms Katholieke Armenkantoor. Dit gebouw werd in 1999 verbouwd tot hotel The Dylan.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken wij regelmatig aandacht aan geschiedenis van Amsterdam. Lees Amsterdam: Stadsgeschiedenis in 150 episoden als u uw bezoek aan Amsterdam wilt voorbereiden of meer wilt weten over de geschiedenis van Amsterdam.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Vervolg uw reis door Amsterdam

Amsterdam Hoofdpagina
ABC van Amsterdam

Ruud van Capelleveen schrijft regelmatig een artikel over de rijke geschiedenis van de hoofdstad van Nederland. In dit e-book verzamelde hij 150 verhalen die zijn grote interesse en betrokkenheid tonen. Deze uitgave over Amsterdam bevat 150 episoden uit de rijke geschiedenis van Amsterdam aan de hand van interessante plaatsen en opmerkelijke verhalen. U kunt de geschiedenis van deze prachtige stad en zijn soms eigenwijze inwoners volgen vanaf de middeleeuwen tot in deze tijd.
Amsterdam


In 'Door de Nederlandse geschiedenis' vertelt Ruud van Capelleveen veel over de Nederlandse geschiedenis: over de moordenaar van Willem van Oranje, Balthasar Gerards, over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, die met prins Maurits in conflict raakte, over de invloed van koning Lodewijk Napoleon, die door zijn broer Napoleon Bonaparte aangewezen werd om de Franse belangen te dienen als koning over Nederland, over de Slavenhandel van de WIC en andere belangrijke episodes uit onze vaderlandse geschiedenis.
Door de Nederlandse geschiedenis

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.