Park Nieuweroord in Utrecht

Spoorwegmonument

Park Nieuweroord werd aangelegd op een voormalige buitenplaats aan de westzijde van de binnenstad van Utrecht. Men neemt aan dat deze buitenplaats in de zeventiende eeuw is ontstaan. Het huis Nieuweroord werd in 1918 gesloopt voor de bouw van kantoren van de spoorwegen.

Landgoed

Nieuweroord lag tussen de Catharijnesingel en de watergang Kruisvaart die in Utrecht ook bekend stond als de Bloemgracht. Buitenplaats Nieuweroord was vanaf 1850 in het bezit van F.H.C. baron van Heeckeren van Brandsenburg. Deze baron liet bij zijn huis door Jan David Zocher een park aanleggen. Hij breidde zijn landgoed ook uit. F.H.C. baron van Heeckeren van Brandsenburg kocht het belendende landgoed Puntenburg.

Frederik s'Jacob

Zocher voorzag het park met een waterpartij, een plantenkas en een muziektent. Het landgoed kwam later in het bezit van Frederik s'Jacob, de directeur generaal van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Hij stelde een deel van zijn landgoed ter beschikking aan de bouw van een nieuw hoofdkantoor voor de spoorwegen. In 1870 bouwde men het Hoofdgebouw I en in 1894 bouwde men Hoofdgebouw II op het voormalige landgoed Nieuweroord. Na het overlijden van Frederik s'Jacob in 1901 kwam het resterende deel van Nieuweroord in het bezit van de gemeente Utrecht. Het park kreeg een nieuw ontwerp. Dit gebeurde onder toezicht van de Utrechtse gemeentelijke tuinarchitect Jan Jacob Denier van der Gon.

Spoorwegen

Het oostelijke deel aan de Catharijnesingel werd het Moreelsepark. Dit stadsplantsoen bij Hoofdgebouw I van de spoorwegen bestaat nog altijd, maar erg groot is het niet. Het Moreelsepark is jaarlijks het toneel van theaterfestival De Parade. Oorspronkelijk stond het Moreelsepark in verbinding met het resterende deel van Nieuweroord, maar na een nieuwe uitbreiding van de spoorwegen verdween Nieuweroord van de kaart. Men bouwde er in 1921 De Inktpot, een groot bakstenen gebouw voor de Nederlandsche Spoorwegen. Dit gebouw wordt tegenwoordig gebruikt als hoofdkantoor van ProRail. Het ontwerp bestond uit twee delen. De naam Moreelsepark leeft nog voort als benaming voor een parkeergarage.

Landelijk monument spoorwegongevallen

Van het oorspronkelijke Park Nieuweroord is slechts een klein stuk overgebleven. Het is niet veel groter dan een voetbalveld. Daar staat een kunstwerk van Anton Broos ter herinnering aan alle spoorwegongevallen. Het monument werd in 2004 onthuld. Met dit nationale monument wilden de Nederlandse Spoorwegen voorkomen dat langs spoorbanen individuele herinneringsplekken werden ingericht.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: geschiedenis Utrecht

Utrecht
Utrecht op oude foto's en ansichten

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Nederlandse kastelen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.