Delfzijl

Stad in Groningen

Delfzijl is een havenstad in het noordoosten van de provincie Groningen. De plaats ontstond in de dertiende eeuw. De naam Delfzijl werd in 1303 voor het eerst genoemd in een oorkonde en verwijst naar de sluis in het Damsterdiep, want zijl betekent sluis en Delf is de oude naam van het Damsterdiep.

Vroege bewoning

Maar er woonden toen al eeuwen mensen. De Romeinse militair en schrijver Plinius de Oudere bezocht deze streek en beschreef het gebied en haar bewoners al in 47 na Christus. Volgens deze Plinius woonden de Chauken hier op terpen, zodat zij beschermd werden tegen de tweemaal per dag opkomende vloed. In 1982 vonden archeologen van de universiteit van Groningen een nog ouder bewijs van bewoning: ten oosten van Delfzijl bij Heveskesklooster vond men een hunebed.

Vestingstad

Delfzijl lag op een belangrijke handelsroute van de Stad Groningen naar de Noordzee. Bij Delfzijl kon de scheepvaart op de Eems gecontroleerd worden. Aan het einde van de vijftiende eeuw bouwde een Oost-Frieze krijgsheer Edzard I een versterkt huis in Delfzijl. In 1514 werd de onvoltooide schans van Delfzijl veroverd door George van Saksen, maar deze Duitse hertog werd nog hetzelfde jaar verjaagd door Otto van Diepholt, de krijgsheer van Edzard I. Door de strategische ligging van Delfzijl zou de plaats nog verschillende keren aangevallen worden. De hertog van Alva was er in juli 1568 en in 1591 werd de schans van Delfzijl ingenomen door prins Maurits, waarna het plan voor de bouw van de vesting van Johan van den Kornput werd uitgevoerd. Delfzijl werd een vestingstad. De vesting werd in 1696 door Menno van Coehoorn uitgebreid en versterkt.

Industrie

Delfzijl dankte haar bestaan aan haar ligging en de militaire betekenis daarvan. De toekenning van de stadsrechten in 1825 heeft alleen symbolische waarde. Delfzijl behoorde met Winschoten tot de allerlaatste Nederlandse plaatsen waaraan stadsrechten werden verleend. De economische ontwikkeling van Delfzijl kwam uiterst moeizaam op gang. De Nederlandse overheid kwam in de tweede helft van de twintigste eeuw met een economisch plan. In 1968 startte men met de aanleg van een diepzeehaven en een industriegebied. Hiervoor moesten verschillende dorpen wijken. De haven werd in 1973 opgeleverd. De Nederlandse economie maakte op dat moment een zware crisis door. Er was geen sprake meer van industriële expansie. Ondernemers voelden niets voor een bedrijf in Delfzijl.

Ontwikkeling

Dit veranderde pas aan het einde van de twintigste eeuw. Delfzijl is nu de op vijf na grootste havenstad van Nederland. Het Chemiepark Delfzijl is qua grootte zelfs het tweede industriegebied met chemische bedrijven van Nederland. Bedrijven als Klesch Aluminium Delfzijl (het voormalige Aldel), Nederlandse Kabelfabriek (NKF), Akzo en Dow Chemical bouwden met staatssteun grote fabrieken in dit industriegebied. In 2016 begon men met de bouw van een zonnepark met 123.000 zonnepanelen. Maar ook de bouw van dit grootste zonnepark van Nederland brengt niet veel werkgelegenheid naar Delfzijl. Delfzijl is een krimpgemeente. Het inwonertal van de stad Delfzijl daalde van 21.510 in 1995 naar 15.380 in 2023.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: geschiedenis Groningen

Geschiedenis Groningen

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Nederlandse kastelen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.