Kasteel Ammersoyen te Ammerzoden

Oude burcht in Gelderland

Kasteel Ammersoyen werd omstreeks 1350 gebouwd in Ammerzoden. Ammersoyen is een fraai middeleeuws kasteel met vier torens. Het is een klassieke vierkante waterburcht en het is een van die oude burchten in Gelderland, die een kleurrijke legende kennen.

Dochter van Joris van Arkel

De middeleeuwse kasteelheer Joris van Arkel was getrouwd met Anna van Lokhorst. Zij hadden enkele kinderen waaronder een dochter. Deze dochter had haar hart verloren aan een jongeman, maar deze jongeman was helaas van een mindere stand dan de kasteelheer en zijn vrouw. Daarom was hij geen partij voor hun dochter.

Brand

Ze besloten daarom dat hun dochter maar in een klooster moest intreden. Om haar een afscheid in stijl aan te bieden werd er op de dag voor haar intrede in het klooster een feestavond aangeboden. De dochter en haar vriend roken hun kans. De jongeman besloot zijn geliefde te ontvoeren en maakte een plannetje om dat mogelijk te maken. Ze besloten een brandje te stichten, zodat ze in de ontstane paniek er tussenuit konden trekken. En dat gebeurde, maar het vuur greep zo snel om zich heen dat alle gasten in paniek vluchtten. De kasteelheer probeerde nog te redden wat er te redden was, maar liep bij zijn pogingen zulke ernstige brandwonden op, dat hij er enige tijd later aan overleed. Of het jonge stel nog lang en gelukkig heeft geleefd, is niet bekend, want men heeft nooit meer iets van hen vernomen.

Geen bewijs ontvoering

Inderdaad is in de archieven informatie te vinden over de brand en het overlijden van de kasteelheer, maar de ontvoering van het meisje is nimmer geboekstaafd.

Ammersoyen is omstreeks 1350 gebouwd

Kasteel Ammersoyen is omstreeks 1350 gebouwd. Het is een klassieke vierkante waterburcht van ongeveer 25 x 25 meter, met op iedere hoek een ronde toren. De binnenplaats van het kasteel meet ongeveer 10 x 10 meter en is bereikbaar via een ophaalbrug en een zwaar poortgebouw.

Bewoners

De eerste eigenaar was waarschijnlijk ene van Herlaer, die in 1384 werd opgevolgd door Arnd van Hoemen, want deze droeg in dat jaar zijn huis op aan de landsheer om het weer in leen terug te ontvangen. Via vele eigenaren, waaronder de eerder gememoreerde Joris van Arkel, kwam het kasteel in het begin van de achttiende eeuw in handen van een Zuid-Nederlandse familie. In het midden van de negentiende eeuw vererfde het op ene Arthur, baron de Woelmond. Deze liet verschillende wijzigingen in het kasteel aanbrengen, waar onder de gedenksteen in de voorgevel. Tegen het einde van de negentiende eeuw kwam het kasteel in handen van een kloosterorde. Deze orde, de Clarissen, bevolkte het kasteel tot na de Tweede Wereldoorlog.

Op de grens van Brabant en Gelderland

Het kasteel ligt op de grens van Brabant en Gelderland. Het heeft om deze reden in de loop der eeuwen vele bestormingen moeten doorstaan, maar het kwam meestal als overwinnaar uit de strijd. Ook tijdens de winter 1944/1945 lag het kasteel op de grens van het bevrijde Zuid-Nederland en het nog bezette noorden van ons land. Ammersoyen kwam daarom vaak onder het granaatvuur van de geallieerde troepen te liggen, maar de eeuwenoude muren konden het moderne granaatvuur weerstaan. Er ontstonden wel beschadigingen maar de oude muren hielden het. En dat wist ook de dorpsbevolking van Ammerzoden, die er tijdens die beruchte winter een veilig onderdak vond.

Wasmachinefabriek

Na het vertrek van de kloosterzusters, kort na de oorlog, werd het kasteel van 1954 tot 1957 gebruikt als een wasmachinefabriek, een gebruik waarop wellicht geen enkel ander kasteel zich kan beroemen.

Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen

Gelukkig duurde deze periode erg kort. Na enkele jaren kon de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen zich over het kasteel ontfermen en werden de ernstigste beschadigingen hersteld. De Stichting slaagde er vervolgens in het kasteel geheel te restaureren, waarvoor wel een periode van zestien jaar nodig was. Tijdens deze restauratie heeft men veel geleerd over de constructie van middeleeuwse kastelen. Er werden vele vondsten gedaan, niet alleen in de slotgracht, maar vooral ook bij bouwkundige situaties, die de bouwkundige historie van het kasteel bijzonder interessant deden worden. Zo werden er bij voorbeeld interessante muurtrappen ontdekt.

Prachtig boek

Naar aanleiding van de restauratie is een prachtig boek verschenen, dat rijk geïllustreerd is en waarin niet alleen de verschillende bijzonderheden van de restauratie worden beschreven, maar ook de bewonersgeschiedenis uit de doeken wordt gedaan.

Ligging en toegankelijkheid

Het is nu een genoegen het gerestaureerde kasteel, dat een bijzonder fraai voorbeeld is van een middeleeuwse burcht, te bezoeken. Kasteel Ammersoyen ligt ten noordwesten van het dorp Ammerzoden, dat het gemakkelijkst te bereiken is via het plaatsje Hedel, dat aan de autoweg ligt tussen Zaltbommel en 's-Hertogenbosch.

Ammersoyen met aanbouw

Het kasteel Ammersoyen ligt niet ver van de Maas, in de Gelderse plaats Ammerzoden, juist ten westen van Hedel. Op een ansichtkaart uit 1920 is te zien dat er destijds een kerk tegen het kasteel stond.
Ammersoyen met aanbouw

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan kastelen. Lees Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen. Kasteel Ammersoyen is opgenomen in Kastelen in Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Kastelen in Nederland 5

Ben Hendriks toont in 'Kastelen in Nederland' de mooiste en interessantste kastelen en buitenplaatsen van Nederland. Ook deze uitgave is weer een genot voor de liefhebber van Nederlandse kastelen. Ben Hendriks laat weer zien dat er in ons land talrijke pareltjes staan.
Kastelen in Nederland 5

Literatuur

F.M. Eliëns en J. Harenberg, Middeleeuwse kastelen van Gelderland, Rijswijk, 1984.

D.J.G. Buurman (red.), Ammersoyen, bijdragen tot de geschiedenis van het kasteel, de heerlijkheid en de heren van Ammersoyen, Zutphen, 1986.

J.C. Bierens de Haan en J.R. Jas, Geldersche Kasteelen, tot defensie en eene plaissante wooninge, Arnhem/Zwolle, 2000.

Eigen documentatie.

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Kastelen Nederland
Kasteel Ammersoyen Dossier
Kasteel Ammersoyen

In de grootste provincie van Nederland, Gelderland, staat een groot aantal kastelen en adellijke huizen. Deze kastelen zijn nauw verbonden met de Gelderse geschiedenis. Opvallend is ook de grote verscheidenheid. U wordt daar uitvoerig over geïnformeerd in Kastelen in Gelderland. In deze uitgave staan 150 interessante kastelen en landhuizen.
Kastelen in Gelderland


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Kastelen: Van motte tot buitenplaats

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.