Verloving en huwelijk Beatrix met Claus von Amsberg

Eerste foto Beatrix en Claus

Op zaterdag 1 mei 1965 betrapte de freelance fotograaf John de Rooy Beatrix in de tuin van kasteel Drakensteyn. Zij liep stijf gearmd met een onbekende man. De Rooy ging met zijn foto's naar het dagblad De Telegraaf. Hoofdredacteur Stokvis wilde de reportage alleen plaatsen als de naam van de man met wie Beatrix verkeerde bekend was. Het kon immers ook een chauffeur of een tuinman zijn, redeneerde hij.

Prins Claus

De redactie van de ochtendkrant ging op zoek naar de identiteit van de onbekende. Premier Jo Cals (1914-1971) werd om opheldering gevraagd. Hij kon de vraag echter niet beantwoorden, want hij wist het simpelweg niet. Cals benaderde de koningin. Juliana wilde geen naam noemen. Toen de premier enkele dagen later vond dat de journalistieke druk te hevig werd en het Koninklijk Huis wel met een verklaring moest komen, zwichtte koningin Juliana. Premier Cals stelde samen met Juliana een perscommuniqué op met de strekking dat er geen verloving in aantocht was. In deze verklaring riep de koningin de media ook op om haar dochter met rust te laten. Later zei koningin Juliana over fotograaf John de Rooy: "Die man had een jong geluk kunnen vermoorden."

Verloving

Bij De Telegraaf wist men inmiddels dat de onbekende 'een goede vriend' was. De redactie besloot tot een bijzondere manoeuvre: de foto van John de Rooy werd afgedrukt in de Britse Daily Express. Via de publicatie in deze krant werd Claus von Amsberg een dag later in Duitsland herkend door de Bild Zeitung. Journalist Henk Terlingen (1941-1994) vond het telefoonnummer van Claus von Amsberg in Bad Godesberg en belde hem 's nachts op. Claus kende de foto niet, maar bevestigde slaperig dat hij Beatrix had ontmoet. De volgende morgen bracht de KRO het nieuws: Beatrix had een vriend.
"In 1965 kondigde koningin Juliana de verloving aan van haar oudste dochter, Beatrix, met de heer Claus von Amsberg," schreef columnist Jan Blokker. "Al snel bleek dat Claus een verleden had waar vragen bij konden worden gesteld, lid geweest was van de Hitler Jugend en aan het einde van de oorlog gediend had bij de Wehrmacht. Zelfs een geruststellend onderzoek door het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie kon het onbehagen niet doen afnemen." De eerste protesten tegen het voorgenomen huwelijk kwamen uit kringen van het voormalige verzet en uit Joodse hoek. Later groeide ook het verzet bij jongeren.

Acceptatie Claus

Op de dag dat Claus aan het Nederlandse volk werd voorgesteld, wist hij, door de rustige manier waarop hij de vragen van journalisten beantwoordde, bij veel Nederlanders sympathie op te wekken. Claus bleek al redelijk goed Nederlands te spreken; hij sprak onze taal zelfs beter dan prins Bernhard na veertig jaar oefenen. Ook de leden van de Tweede Kamer zagen geen bezwaren. Op 10 november 1965 verklaarde de Tweede Kamer zich met 132 tegen 9 stemmen akkoord met het voorgenomen huwelijk van prinses Beatrix.
Alleen in Amsterdam bleef men protesteren tegen het voorgenomen huwelijk van Beatrix en Claus. Tijdens het eerste officiële bezoek van Claus aan de hoofdstad werden vlugschriften verspreid, waarin de bevolking werd opgeroepen om thuis te blijven. In de stad werden graffititeksten, 'Claus raus', aangebracht. Amsterdam was misschien niet de ideale plaats voor het huwelijk van Beatrix en Claus.
Het koninklijke paar stelde voor om het huwelijk in Baarn te laten voltrekken, maar premier Jo Cals wilde niet wijken voor straatterreur en hield vast aan de aanvankelijke keuze van Beatrix.

Rookbom in Raadhuisstraat

De huwelijksdag van Beatrix en Claus, 10 maart 1966, was een gure voorjaarsdag. De festiviteiten werden op traditionele wijze ingeluid door eenentwintig saluutschoten, verzorgd door de op het IJ afgemeerde kruiser De Ruyter.
Het burgerlijk huwelijk werd in het stadhuis van Amsterdam gesloten. Burgemeester Van Hall fungeerde hierbij als ambtenaar van de burgerlijke stand. Vervolgens bracht de Gouden Koets Beatrix en Claus voor de kerkelijke inzegening naar de Westerkerk in Amsterdam. In de Raadhuisstraat werd een rookbom in de nabijheid van de Gouden Koets tot ontploffing gebracht. De daders werden door agenten achtervolgd, maar de meeste provo's konden in de mensenmassa ontkomen. Het toegestroomde publiek hielp een handje: een van de bommengooiers werd door een Oranjeaanhanger in de gracht gegooid en kon daarna door de politie worden gearresteerd.

Westerkerk en balkonscène

Het bleef onrustig in Amsterdam. In de Westerkerk werd het geluid grotendeels overstemd door stemmige orgelspel en samenzang. Nadat het 'ja-woord' had geklonken kostte het Beatrix enige moeite om de ring om de vinger van Claus te schuiven. Hierna volgde het meest plechtige deel van de kerkelijke inzegening. Beatrix en Claus knielden om de zegen in ontvangst te nemen. "De Heer zegene u en behoede u," zei dominee H.J. Kater. "De Heer verheffe zijn aangezicht over u, en geve u vrede, amen".
Bij de terugtocht naar de Dam werden opnieuw rookbommen tot ontploffing gebracht. Hiervan was niets te zien of te horen in het verslag van het Polygoon-journaal: "In de snel donker wordende middag wordt het prinselijk paar bij zijn terugkeer bij het Paleis begroet door hartelijk gejuich," vertelde Philip Bloemendaal. De bioscoopbezoeker zag een stralend echtpaar.
"Toen de jonggehuwden het Paleis waren binnengegaan," vervolgde Bloemendaal, "was het wachten op het ogenblik waarop ze van het balkon af de mensen op de Dam hun geluk zouden tonen." Aan dat geluk viel niet te twijfelen. "En beiden spraken aan het einde van de bewogen dag hun verlangen uit, dat het vertrouwen van het volk het mogelijk zal maken, dat ze samen kunnen werken aan de toekomst van het land, waarvan de Amsterdamse Dam op dit moment het middelpunt was."
Enige jaren later was prins Claus algemeen geaccepteerd in Nederland. In haar column schreef Renate Rubinstein: "Tegen Claus protesteren was een vergissing. Hij blijkt een hele goede keus te zijn en ik zie niet meer waarmee we ons eigenlijk bemoeiden."

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan royalty en koninklijke huizen. Lees Koninklijke Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van de belangrijkste koninklijke huizen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: meer Koninklijk Huis

Koninklijk Huis
Koninklijk Huis in Nederland

In deze bundel is een eerste selectie opgenomen van de artikelen die Ruud van Capelleveen over het Koninklijk Huis schreef. Voor deze uitgave werden de meeste artikelen herschreven, geactualiseerd en aangevuld. Door deze wijzigingen blijven de artikelen interessant; nu en later.
Koninklijke geschiedenis


In deze publicatie in de serie Kastelen in Nederland van Ben Hendriks staan vooral veel kastelen en paleizen die zijn bewoond of eigendom zijn geweest van de koninklijke familie die zijn bewoond of eigendom zijn geweest van de koninklijke familie, zoals Huis ten Bosch, Soestdijk, Drakensteyn, Noordeinde, Paleis Het Loo, het Oude Loo. Ook deze uitgave van Ben Hendriks staat weer garant voor veel leesplezier.
Kastelen in Nederland


Met deze uitgave over het Britse vorstenhuis komt u veel te weten: niet alleen over het wel en wee van alle Engelse koningen en koninginnen, maar ook over de tijd waarin zij leefden, de machtsstrijd waarin de koningen verwikkeld raakten en de oorlogen die zij voerden. In dit digitale boek staan alle Britse koningen en koninginnen vanaf Willem de Veroveraar.
Engelse koningen en koninginnen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.