Jan van Luxemburg (1921-2019)

Groothertog van Luxemburg

Jan van Luxemburg overleed op 23 april 2019 op 98-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longinfectie. Jan regeerde van 1964 tot 2000 over Luxemburg. Hij werd in eigen land gezien als oorlogsheld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam hij als officier bij de Irish Guards deel aan de verovering van België en Luxemburg. Hij werd hiervoor beloond met een groot aantal onderscheidingen. Jan van Luxemburg was erg geliefd in eigen land.

Tweede Wereldoorlog

Jan van Luxemburg werd op 5 januari 1921 geboren op het kasteel Colmar Berg. Hij was de oudste zoon van groothertogin Charlotte en prins Felix van Bourbon-Parma. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtte het koninklijk huis van Luxemburg net als de Oranjes naar het buitenland. Jan studeerde tijdens deze oorlog rechten en politieke wetenschappen aan de universiteit van Quebec. In 1942 kreeg hij een functie in het geallieerde leger. Als officier bij de Irish Guards werd hij in september 1944 betrokken bij de verovering van Brussel. Enkele dagen later overschreed hij de Luxemburgse grens bij het plaatsje Rodange. In Luxemburg werd Jan sindsdien gezien als een ware oorlogsheld. Voor zijn militaire verrichtingen werd hij met verschillende eretekens onderscheiden.

Josephine Charlotte

Van 1951 tot 1961 was hij lid van de Raad van State. Jan van Luxemburg trad op 9 april 1953 in het huwelijk met prinses Josephine Charlotte, de oudste dochter van koning Leopold III van België en zus van de koningen Boudewijn en Albert. Het tweetal kende elkaar al heel lang. Jans moeder, groothertogin Charlotte, was de doopmeter van Josephine Charlotte. Als kind konden zij al goed met elkaar opschieten. Jan en Josephine Charlotte kregen vijf kinderen: Marie Astrid (1954), Hendrik (1955), Jan (1957), Margaretha (1957) en Willem (1963). Josephine Charlotte overleed op 10 januari 2005 op 77-jarige leeftijd.

Opvolging

Groothertogin Charlotte droeg in mei 1961 de regering over. Jan trad drie jaar op als regent. Op 12 november 1964 deed zijn moeder afstand van de troon en volgde hij haar op. Jan bouwde een smetteloze, volgens sommigen kleurloze, reputatie op. Jan en Josephine Charlotte bezochten ook veel buitenlandse plechtigheden. Deze ceremoniële plichtplegingen hadden vaak een militair karakter. Voorbeelden daarvan zijn de begrafenis van de Britse premier Winston Churchill en de herdenking in 1994 van het vijftigjarige jubileum van D-Day in Normandië. Het Luxemburgse hof had goede banden met de Oranjes. Er vonden een groot aantal staatsbezoeken over en weer plaats en prinses Beatrix bezocht in 2005 de uitvaart van Josephine Charlotte in 2005.

Laatste jaren

Jan deed in 2000 afstand van de troon ten voordelen van zijn oudste zoon Hendrik. Zoals te doen gebruikelijk in Luxemburg was Hendrik twee jaar eerder al als regent aangesteld. In de jaren die volgden was Jan nog maar zelden in het openbaar te zien. Jan van Luxemburg overleed op 23 april 2019, omringd door zijn familie, in een ziekenhuis in Luxemburg, waar hij een week eerder was opgenomen voor een longinfectie. Het overlijden van de 98-jarige Jan werd bekendgemaakt door zijn oudste zoon, groothertog Hendrik: "Het is met grote droefheid dat ik het overlijden van mijn geliefde vader meedeel, die ons in vrede verlaten heeft, omringd door zijn familie." Volgens Hendrik stierf zijn vader met een gevoel van een volbracht leven. "Auf Wiedersehen" waren zijn laatste woorden.

Reactie Willem-Alexander

"Met groot verdriet ontvingen wij het bericht van het overlijden van Groothertog Jan van Luxemburg. Wij zijn dankbaar voor de vriendschap en de warmte die hij uitstraalde en koesteren de vele dierbare herinneringen aan hem, zei koning Willem-Alexander naar aanleiding van het overlijden van groothertog Jan van Luxemburg. "Groothertog Jan was een wijs man, mild en verbindend in zijn optreden. Met zijn weloverwogenheid en menselijkheid droeg hij bij aan rust en vertrouwen in zijn land en in Europa. Wij hebben een vriend verloren en denken met ontroering terug aan de mooie momenten met hem."

Uitvaart

In Luxemburg kondigde men een rouwperiode van twaalf dagen af. Groothertog Jan werd op 4 mei 2019 bijgezet in de crypte van de Onze Lieve Vrouwe-kathedraal in Luxemburg. De requiemmis kon gevolgd worden op een groot beeldscherm buiten de kerk. Na de mis werd de overledene bijgezet in de familiecrypte in de kathedraal. Bij de staatsbegrafenis waren de vorsten van Denemarken, Noorwegen, Zweden en Monaco aanwezig. Prinses Beatrix was namens het Nederlandse koningshuis in Luxemburg. De Belgische koninklijke familie kwam met een grote afvaardiging naar de uitvaart: koning Filip en koningin Mathilde, kroonprinses Elisabeth, koning Albert en koningin Paola, prinses Astrid en prins Lorenz en prins Laurent en prinses Lea. De vorstenhuizen van het Verenigd Koninkrijk, Jordanië, Liechtenstein en Spanje vaardigden een voormalige vorst, prins of prinses af.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan royalty en koninklijke huizen. Lees Koninklijke Geschiedenis als u meer wilt weten over de geschiedenis van de belangrijkste koninklijke huizen.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: Koningshuis Spanje

Koninklijk Huis
Koningshuis Luxemburg
Koninklijke Geschiedenis

In deze bundel is een eerste selectie opgenomen van de artikelen die Ruud van Capelleveen over het Koninklijk Huis schreef. Voor deze uitgave werden de meeste artikelen herschreven, geactualiseerd en aangevuld. Door deze wijzigingen blijven de artikelen interessant; nu en later.
Koninklijke geschiedenis


In deze publicatie in de serie Kastelen in Nederland van Ben Hendriks staan vooral veel kastelen en paleizen die zijn bewoond of eigendom zijn geweest van de koninklijke familie die zijn bewoond of eigendom zijn geweest van de koninklijke familie, zoals Huis ten Bosch, Soestdijk, Drakensteyn, Noordeinde, Paleis Het Loo, het Oude Loo. Ook deze uitgave van Ben Hendriks staat weer garant voor veel leesplezier.
Kastelen in Nederland


Met deze uitgave over het Britse vorstenhuis komt u veel te weten: niet alleen over het wel en wee van alle Engelse koningen en koninginnen, maar ook over de tijd waarin zij leefden, de machtsstrijd waarin de koningen verwikkeld raakten en de oorlogen die zij voerden. In dit digitale boek staan alle Britse koningen en koninginnen vanaf Willem de Veroveraar.
Engelse koningen en koninginnen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.