Maliebaan Utrecht

Maliebaan in Utrecht

De Maliebaan is een lange singel aan de oostzijde van het oorspronkelijke stadscentrum van Utrecht. De Maliebaan herinnert aan het balspel malie dat in de zeventiende eeuw werd beoefend. In de Tweede Wereldoorlog was het hoofdkantoor van de NSB aan de Maliebaan in Utrecht gevestigd.

Maliespel

Malie was een spel waarbij een houten bal met een slaghout met zo weinig mogelijk slagen over een lange baan naar het eindpunt tussen twee palen werd geslagen. In het midden van de baan stond een poortje, dat als hindernis moest worden genomen. De maliebaan werd gemarkeerd met kantschotten en enkele palen. De bal werd weggeslagen met de metaal beklede hamerslag. Het balspel werd in de zestiende eeuw aan het Franse hof gespeeld. Het maliespel werd met verschillende varianten gespeeld. De houten bal werd geslagen met een 'maille', een enigszins flexibele stok van taai hout.

Einde maliespel

De Maliebaan in Utrecht werd tijdens de Hollandse Oorlog bezocht door koning Lodewijk XIV. Hij vond de maliebaan schitterend. De baan was geplaveid met schelpen en langs de baan stonden twee palen met het stadswapen van Utrecht. Het maliespel verloor aan het einde van de zeventiende eeuw zijn populariteit. Vanaf 1796 werd er niet meer gespeeld. De kantschotten en palen langs de baan verdwenen in 1811 toen de Maliebaan gereed werd gemaakt voor een wapenschouwing door Napoleon Bonaparte bij zijn bezoek aan Utrecht.

Stadsuitbreiding

Aan de Maliebaan bouwde men in de negentiende eeuw huizen en kantoren. Het Aartsbisschoppelijk Paleis van het aartsbisdom Utrecht werd in 1898 aan de Maliebaan 40 gevestigd. Ook de vrijmetselaars kregen een onderkomen aan de Maliebaan. Ultrajectina, de oudste vrijmetselaarsloge van Utrecht, komt al jaren bijeen op nummer 70A. Ultrajectina werd in 1830 opgericht.

Oorlogstijd

Vanaf 1931 was het hoofdkantoor van de NSB in Utrecht gevestigd, omdat zowel Anton Mussert als Cornelis van Geelkerken in Utrecht woonden. Halverwege de jaren dertig betrok de beweging een kantoor op nummer 35 aan de Maliebaan. De NSB groeide en meer panden aan de Maliebaan werden door deze politieke beweging betrokken. In de oorlogsjaren vestigde men ook kantoren van de Nederlandse SS, de Duitse Sicherheitsdienst, de Luftwaffe en de Wehrmacht aan de Maliebaan. Overigens woonden ook enkele belangrijke verzetsstrijders op de Maliebaan, zoals Marie Anne Tellegen en kardinaal Johannes de Jong.

Beeldenroute

De Maliebaan werd vanaf de jaren tachtig van de twintigste eeuw verlevendigd met enkele kunstwerken. Dit aantal groeide in de loop der tijd. Er staan nu zeventien beelden, die bekend zijn als de Beeldenroute Maliebaan.

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief staan veel tips en wetenswaardigheden over geschiedenis en cultuur waar u echt iets aan heeft. Lees Door de Nederlandse Geschiedenis en Leven in de delta als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Lees verder: geschiedenis Utrecht

Utrecht
Utrecht op oude foto's en ansichten

Leven in de delta is een aantrekkelijke geschiedenisbundel en een reis door de tijd en door Nederland. U ziet Nederland door de ogen van een liefhebber van geschiedenis: beleef het verleden van ons land aan de hand van opzienbarende feiten en mooie verhalen.
Leven in de delta


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Nederlandse kastelen

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.