Kasteel De Doorwerth

Rampjaar

De jaren 1672 en 1673 waren trieste jaren voor de Nederlandse kastelen. Franse troepen trokken door ons land en hielden huis in vele delen van het land. Ze verwoestten vele middeleeuwse kastelen. Een aantal daarvan werd in het begin van de achttiende eeuw weer opgebouwd. Daarom hebben verscheidene Nederlandse 'kastelen' nu een achttiende eeuws uiterlijk.

Anton van Aldenburg

Kasteel Doorwerth was in die tijd het eigendom van een Deense edelman, Anton, rijksgraaf van Aldenburg. Hij was een bloedverwant van de Deense koning en was er in geslaagd een vrijgeleide (een zogenaamde 'sauve-garde') te verkrijgen voor zijn Gelderse eigendommen, dat betekende dat de Franse troepen het 'buitenlandse' bezit tijdens hun campagnes moesten sparen voor oorlogshandelingen. En zo ontkwam kasteel Doorwerth deze keer aan een rigoureuze vernietiging.

Tweede Wereldoorlog

In de Tweede Wereldoorlog was er echter geen sprake van een sauve-garde en de Doorwerth ontkwam dan ook niet aan zware beschadigingen, die het kasteel in 1944 opliep. In deze streek immers waren de geallieerden in september 1944 geland om te trachten de brug bij Arnhem onbeschadigd in handen te krijgen. Hoe jammerlijk deze krijgshandelingen zijn verlopen is overbekend: de brug te ver. Ook het kasteel kwam er niet ongedeerd vanaf, integendeel.
Maar nu staat het kasteel er weer schitterend bij. Uit niets blijkt meer dat het kasteel enige tientallen jaren geleden nog een grote puinhoop was, of het zouden de wel bijzonder gave muren moeten zijn, die de aandachtige beschouwer te zien krijgt en die nauwelijks enige geschiedenis vertonen.

Berend van Dorenweerd

Het kasteel stamt uit de dertiende eeuw en was toen in het bezit van Berend van Dorenweerd. In de loop der eeuwen werden anderen eigenaar van het kasteel tot het, als vermeld, in handen kwam van Anton, rijksgraaf van Aldenburg. Een kleindochter van deze Anton, Charlotte Sophie van Aldenburg, was getrouwd met de min of meer berooide edelman Willem Bentinck van Rhoon, een protégé van stadhouder Willem III, die later koning van Engeland werd.
Aan dit paar werd omstreeks 1998 een televisieserie gewijd. Het echtpaar ging uiteen en Charlotte Sophie zwierf door heel Europa. Ten slotte streek ze weer neer op de Doorwerth, waar ze tot haar dood bleef wonen.

Hoofdburcht

Vereniging 'De Doorwerth'

In 1909 werd op initiatief van generaal Hoefer de vereniging 'De Doorwerth' opgericht, die het kasteel in eigendom verkreeg en er voor zorgde dat een broodnodige restauratie werd uitgevoerd.

Gelders Landschap & Kasteelen

Sinds 1969 wordt kasteel Doorwerth beheerd door de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen (tegenwoordig Gelders Landschap & Kasteelen), die er voor zorgde dat het in de Tweede Wereldoorlog zo zwaar getroffen kasteel op een prachtige manier werd gerestaureerd en tot een juweel is geworden van de zuidelijke Veluwezoom.

Mooi voorbeeld

De Doorwerth is een mooi voorbeeld van een in de loop der eeuwen groeiend kasteel. Het kasteel begon in de dertiende eeuw, zoals veel andere kastelen, als een woontoren. In de volgende eeuwen zijn er steeds gebouwen tegenaan gebouwd, totdat het kasteel er in de negentiende eeuw zo uitzag, als het na de Tweede Wereldoorlog weer is opgebouwd.

Kasteelmuseum

Na deze ingrijpende restauratie werd het kasteel weer opengesteld voor het publiek. In de Doorwerth vinden we een presentatie van Geldersch Landschap & Kasteelen en vinden we er het Nederlands Jachtmuseum. Ook de Nationale Bosbouwcollectie heeft onderdak gevonden in kasteel de Doorwerth. Niet alleen het kasteel, maar ook de directe omgeving wordt in de presentatie van het kasteel betrokken, zoals de bijenstal, de boomgaard en de moestuin. Er worden in de loop van het jaar, speciaal ook voor jeugdige bezoekers, een variëteit aan activiteiten ontwikkeld.

Ligging

Het kasteel ligt in de uiterwaarden aan de voet van de Veluwse heuvelrug in de gemeente Renkum in Gelderland, ten westen van Arnhem. De Doorwerth is dagelijks te bezichtigen.

Hoefer in Kasteel Doorwerth

In het kasteel Doorwerth werd op 14 april 1930 'op zijn 80sten verjaardag' door 'zijn talrijke vereerders en medewerkers den geschiedvorscher en oudheidkundige' F.A. Hoefer herdacht met een steenlegging. Deze generaal met oog voor geschiedenis kocht in 1910 het destijds vervallen kasteel en bracht het onder in de Vereniging De Doorwerth.
Hoefer in Kasteel Doorwerth

Fietsen naar De Doorwerth

Eind jaren twintig fietsten Jan Feith en Charles Behrens van Arnhem, via Oosterbeek en de Duno naar de Doorwerth. Deze schrijvers toerden door Nederland om inspiratie op te doen voor hun 'Zwerftochten door Nederland: Gelderland'. Dit album was een uitgave van een koekfabrikant uit Zaandam.
Fietsen naar De Doorwerth

De Doorwerth in verval

De verweerde mortel hield niet meer; de stenen raakten los; planten groeiden tussen voegen en spleten, kauwen hadden hun nest gebouwd in schietgaten en onder de daken. Op het slotplein schoten distels, grassen en andere kruiden dicht op, zo, dat het wel een sprookjesslot leek, meenden Jan Feith en Charles Behrens.
De Doorwerth in verval

Museumkasteel De Doorwerth

Sinds 1969 wordt kasteel Doorwerth beheerd door de Stichting Vrienden der Geldersche Kasteelen. In het kasteel is nu een museum gevestigd. Het wapentuig van generaal Hoefer ging naar Delft en de Johannieters vertrokken naar elders.
Museumkasteel De Doorwerth

Doorwerth en een herbouw

Het kasteel de Doorwerth, in het plaatsje Doorwerth in de gemeente Renkum in Gelderland, werd in de Tweede Wereldoorlog vrijwel met de grond gelijk gemaakt. De beschietingen van de geallieerden vanuit de Betuwe en Duitse vernielzucht hadden van het kasteel een grote puinhoop gemaakt.
Doorwerth en een herbouw

Groentetuin van kasteel Doorwerth

Buiten de slotgracht, naast de hoofdingang van kasteel Doorwerth, ligt een groentetuin. Deze tuin werd in 1643 door Schellaert van Obbendorf, de toenmalige kasteeleigenaar, aangelegd. De aanleg van deze tuin maakte onderdeel uit van een groter plan.
Groentetuin van kasteel Doorwerth

PS

Wie leest weet meer en begrijpt beter. In onze gewaardeerde nieuwsbrief schenken we veel aandacht aan kastelen. Lees Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats als u meer wilt weten over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen. Kasteel De Doorwerth komt ook voor in de door Ben Hendriks geschreven uitgave Kastelen in Nederland.

Ontvang elke werkdag gratis geschiedenis per e-mail

Kastelen in Nederland

Over elk kasteel in Nederland kan Ben Hendriks een bijzonder verhaal vertellen. De meeste kastelen hebben een bijzondere bouwgeschiedenis of werden bewoond door een markante edelman. Zo beschrijft Ben Hendriks in zijn artikel over het verdwenen kasteel in de gemeente Bronckhorst over de heren van Bronkhorst en worden de graven en hertogen van Gelre genoemd bij de beschrijving van kasteel Rosendael.
Kastelen in Nederland

Literatuur

F.M. Eliëns en J Harenberg; Middeleeuwse kastelen van Gelderland; Rijswijk, 1984.

D. Kransberg en H. Mils; Kastelengids voor Nederland; Bussum, 1979.

Jan Vredenberg; Kastelen in Gelderland; Utrecht, Stichting Matrijs, 2013.

Eigen documentatie.

Lees verder over kastelen: meer kasteelinformatie

Kastelen Nederland
Doorwerth Dossier

In de grootste provincie van Nederland, Gelderland, staat een groot aantal kastelen en adellijke huizen. Deze kastelen zijn nauw verbonden met de Gelderse geschiedenis. Opvallend is ook de grote verscheidenheid. U wordt daar uitvoerig over geïnformeerd in Kastelen in Gelderland. In deze uitgave staan 150 interessante kastelen en landhuizen.
Kastelen in Gelderland


Met 'Nederlandse kastelen: van motte tot buitenplaats' heeft Ben Hendriks een zeer toegankelijke studie geschreven over de geschiedenis van Nederlandse kastelen en het leven op kastelen door de eeuwen heen.
Kastelen: Van motte tot buitenplaats

Betrouwbare informatie kost veel tijd en geld, maar dankzij onze populaire producten heeft u op onze website toch gratis toegang.