Prins Bernhard (1911-2004)

Nederlandse prins

Op 29 juni 1911 werd in Jena, Duitsland een graafje geboren. Dit graafje werd later Prins Bernhard, de prins-gemaal van Nederland.
Bernhard werd met een groot aantal voornamen bedeeld, die bij het invullen van formulieren toch van tijd tot tijd tot problemen moet hebben geleid. Zijn doopnamen zijn namelijk: Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Koert Karel Godfried Pieter (in de Nederlandse vertaling).
In 1916 vaardigde oom Leopold, die het toen in Lippe voor het zeggen had, een oekase uit, waarin hij bepaalde dat zijn schoonzuster met haar kinderen vanaf dat moment Prins of Prinses zur Lippe-Biesterfeld zouden worden. Prins Bernhard was dus pas vanaf zijn vierde jaar een prins. Ter gelegenheid van zijn latere huwelijk met prinses Juliana werd hem door koningin Wilhelmina ook de titel Prins der Nederlanden verleend.

Jeugdjaren

Prins Bernhard bracht zijn jeugd door op het landgoed Reckenwalde, vlak bij de Poolse grens. Hij ging niet direct naar school, maar kreeg thuis huisonderwijs. Daarna werd Bernhard naar kostscholen gestuurd, achtereenvolgens in de dicht bij Reckenwalde gelegen Poolse plaats Züllichau (nu Sulechov) en later in Berlijn. Vanaf 1929 studeerde hij rechten in Lausanne, München en Berlijn. In deze tijd vergat hij niet de student uit te hangen, maar haalde in 1935 toch zijn doctoraal rechten. Bernhard trad in dienst van I.G. Farben, een bekend Duits chemie-concern en werd geplaatst op het kantoor van deze firma in Parijs.

Huwelijk met Juliana

Voor prinses Juliana werd gezocht naar een man, die later de moeilijke taak zou moeten vervullen van prins-gemaal. Koning kon deze gemaal nooit worden, omdat de troon van Nederland voorbehouden blijft aan een Oranje-telg. Uit verschillende kandidaten werd Bernhard zur Lippe-Biesterfeld gekozen en inderdaad het klikte tussen Juliana en Bernhard.
Het paar trouwde op 7 januari 1937, waarbij de 'hele' Europese adel vertegenwoordigd was. Uit het huwelijk werden vier dochters geboren, de prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Maria Christina.

Tweede Wereldoorlog

Maar het huwelijk werd al in moeilijke tijden voltrokken, want het is erg roerig in Europa. Toen in 1940 inderdaad ook Nederland werd aangevallen, besloot koningin Wilhelmina naar Engeland te gaan, waarbij de gehele koninklijke familie haar diende te volgen, ook prins Bernhard, die eigenlijk in Nederland wilde blijven.
Prinses Juliana ging in verband met haar veiligheid na korte tijd met de kinderen naar Canada. Prins Bernhard bezocht haar daar gedurende de oorlog slechts enkele malen, want hij was erg actief als hoofd van de Nederlandse Militaire Missie in Londen, waar hij nauw met zijn schoonmoeder samenwerkte.
De onvoorwaardelijke overgave van de Duitsers in Nederland vond plaats op 5 mei 1945 in hotel De Wereld in Wageningen, in tegenwoordigheid van de prins. Sindsdien was prins Bernhard vrijwel ieder jaar tegenwoordig bij de herdenking van deze overgave in Wageningen.

Economie

Na de Tweede Wereldoorlog zette prins Bernhard zich in voor de economie van Nederland. Hij maakte vele wereldreizen, vergezeld van economische missies en kreeg deuren open, die anders wellicht gesloten zouden zijn gebleven. Kortom: Prins Bernhard heeft zeer veel betekend voor de opbouw van Nederland.
Prins Bernhard werd in de loop der jaren benoemd tot inspecteur-generaal van de Koninklijke Landmacht, admiraal van de vloot en generaal van de luchtmacht. Voor zijn prestaties in de oorlogsjaren werd hij benoemd tot ere-luchtmaarschalk van de Britse Royal Air Force.
De prins ontplooide vele activiteiten, op economisch, ecologisch en sociaal terrein. Zo was hij zeer actief voor het Wereld Natuur Fonds en reikte prins Bernhard jaarlijks de zilveren anjer uit voor prestaties op cultureel gebied.

Lockheed-affaire

Een smet op zijn blazoen was de Lockheed-affaire, waarbij de prins er van werd beschuldigd zich te hebben laten omkopen. Als gevolg hiervan moest hij zijn bevoegdheden op militair terrein inleveren en mocht hij geen uniform meer dragen. Voor deze prins was dit een zware straf.

Operaties

Prins Bernhard werd in zijn leven verschillende malen geopereerd. Ook in de laatste jaren moest hij regelmatig onder het mes. Na één van de laatste operaties (waarbij hij al ver in de tachtig was) antwoordde Bernhard een verslaggeefster, die vroeg hoe het hem verging, met het veelzeggende woord: "Schlecht", want hij was zijn hele leven een fraai Duits accent trouw gebleven.

Kwaadaardige tumoren

Op 17 november 2004 maakte de RVD bekend dat prins Bernhard aan longkanker leed. Bernhard werd poliklinisch in het UMC-AZU behandeld wegens klachten van kortademigheid. De klachten werden veroorzaakt door vocht in de borstholte. Naast de eerder vastgestelde tumor in de luchtwegen werd eind november ook een kwaadaardige tumor in de darmen vastgesteld. Op 1 december 2004 kreeg prins Bernhard op Paleis Soestdijk last van zijn aandoeningen. Omdat zijn klachten daar niet goed behandeld konden worden, werd hij overgebracht naar het Universitair Medisch Centrum Utrecht. In het ziekenhuis werd, op zijn verzoek, de behandeling gestaakt. Prins Bernhard overleed dezelfde avond. Hij werd 93 jaar oud. Op 11 december 2004 vond de uitvaartdienst van Prins Bernhard plaats in de Nieuwe Kerk in Delft.

Intervieuw met de Volkskrant

Na zijn dood publiceerde de Volkskrant in december 2004 een interview met de prins, gebaseerd op negen gesprekken die de prins vanaf 2001 voerde met de journalisten Pieter Broertjes en Jan Tromp. Deze gesprekken hadden buiten medeweten van de regering, de Rijksvoorlichtingsdienst en de familieleden van de prins plaatsgevonden. In het interview bevestigde de prins het bestaan van zijn buitenechtelijke dochters Alicia en Alexia en bevestigde hij zijn rol in de Lockheed-affaire.

Lees verder: meer informatie

Hoofdpagina Royalty
Greet Hofmans

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.

• Geniet van geschiedenis
• Markante plekken met een interessante historie
• Iedereen kan met onze cd-rom overweg

Wilt u meer weten over geschiedenis ?

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke kleurige afbeeldingen.
Met de cd-roms van CultuurArchief haalt u veel kennis in huis.
Kunst op cd-rom

De belangrijkste Nederlandse schrijvers uit de twintigste eeuw in twee deeltjes. Naast een levensloop van de schrijvers wordt u geïnformeerd over de titels van de belangrijkste uitgaven van elke auteur.
Nederlandse Literatuur